II SA/Sz 1381/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 lutego 2018 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta S. działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt.2, art. 33 ust.4 pkt 4 oraz art. 33 ust.4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy orzekł o utracie przez P. M. statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] r. na okres 120 dni. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że P. M. dokonał rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. w dniu [...] r. Od tej daty uzyskał status osoby bezrobotnej. W dniu rejestracji strona została pouczona o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej podpisując druk informacji dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy oraz szereg oświadczeń, pod którymi złożyła podpisy. Na dzień [...]. bezrobotnemu został wyznaczony termin wizyty, na który nie zgłosił się. W dniu [...]., czyli w terminie do 7 dni od dnia niezgłoszenia się na termin wizyty, wpłynęło do Powiatowego Urzędu Pracy w S. , usprawiedliwienie nieobecności, w którym P. M. jako przyczynę niezgłoszenia, podał roztargnienie i rozmowę kwalifikacyjną jaką odbył po godzinie [...] w siedzibie firmy Przedsiębiorstwo w S. . Strona została wezwana do dostarczenia na piśmie potwierdzenia odbycia w dniu [...] r. rozmowy w sprawie pracy w terminie 7 dni pod wydania decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej. W piśmie z dnia [...] r. P. M. poinformował PUP, że żądanie od niego przedstawienia potwierdzenia jest bezprawne. Firma Przedsiębiorstwo odmówiła wydania takiego potwierdzenia i to Urząd Pracy sam może zwrócić się o przedstawienie takiego potwierdzenia. Pracownik PUP w S. osobiście udał się do siedziby Firmy [...] w S. gdzie ustalił, że P. M. zgłosił się na rozmowę w sprawie pracy w dniu [...]. Rozmowa przeprowadzona była w siedzibie Firmy w S. , przy ulicy [...] o godz. [...]. Rozmowa trwała około [...] i została przez niego przerwana z uwagi na zbyt niską stawkę godzinową. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ uznał, że rozmowa w sprawie pracy w dniu [...]. nie powinna stanowić przeszkody w zgłoszeniu się na wyznaczony przez PUP termin wizyty. Termin ten wyznaczony został na dzień [...]. na godzinę [...], natomiast rozmowa kwalifikacyjna w sprawie pracy została ustalona na godzinę [...]. Z uwagi na powyższe, zdaniem organu nie było przeszkód w zgłoszeniu się P. M. na termin wizyty o godz. [...], by następnie udać się na rozmowę w sprawie pracy w Firmie Biuro [...] ul. [...], w S. . Odległość pomiędzy siedzibą Powiatowego Urzędu Pracy w S. , a siedzibą Biura Strefy Płatnego Parkowania ul. [...] w S. , wynosi [...] metrów. Zdaniem organu odległość ta według obliczeń satelitarnej nawigacji, może zostać pokonana w ciągu [...] Biorąc pod uwagę powyższe organ nie uwzględnił usprawiedliwienia nieobecności strony w dniu [...] W odwołaniu od powyższej decyzji P. M. wskazał, iż w dniu [...] r. miał zaplanowaną wizytę w Urzędzie Pracy na godz. [...] Jednak w ten sam dzień ok. godziny [...] otrzymał telefon o możliwości podjęcia pracy w Biurze SPP i z powodu roztargnienia i przygotowania się do rozmowy kwalifikacyjnej nie stawił się w Urzędzie Pracy. Wyjaśnił, że nie posiada samochodu. Mieszka prawie [...] od urzędu i czas stracony na przyjazd, pobyt w urzędzie oraz powrót z urzędu nie pozwoliłby mu na solidne przygotowanie się do rozmowy. Wojewoda decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, po rozpatrzeniu odwołania P. M., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, okres pozbawienia statusu bezrobotnego wynosi 120 dni w przypadku pierwszego niestawiennictwa, 180 dni w przypadku drugiego niestawiennictwa i 270 dni w przypadku trzeciego i kolejnego niestawiennictwa. W przedmiotowej sprawie nastąpiło pierwsze niestawiennictwo strony, zatem ponowna rejestracja w PUP jest możliwa po upływie 120 dni. W ocenie Wojewody do zachowania statusu osoby bezrobotnej w przypadku niestawiennictwa w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie niezbędne jest, zgodnie z brzmieniem przywołanego przepisu, jednoczesne spełnienie dwóch przesłanek: wskazanie uzasadnionej przyczyny nieobecności i uczynienie tego w ciągu 7 dni od dnia niezgłoszenia się w PUP. Strona zachowała termin do poinformowania o przyczynie niestawiennictwa, jednak podanej przyczyny organ nie uznał za uzasadnioną. Wskazane przez stronę roztargnienie związane z rozmową kwalifikacyjną oraz sama rozmowa, która miała miejsce w o godz. [...] w odległości [...] od siedziby PUP, nie stanowią obiektywnej przeszkody do dochowania obowiązku potwierdzenia gotowości do pracy w urzędzie pracy w tym samym dniu. Nie zgadzając się z powyższą decyzją P. M. wniósł na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od Starosty [...] [...] zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Nadto dodał, że prawidłowo powiadomił Urząd Pracy o uzasadnionej przyczynie nieobecności. Rozmowa kwalifikacyjna o godzinie [...] i roztargnienie były przyczyną jego nieobecności. Mając rozmowę o godzinie [...] miał prawo przygotowywać się do niej, zamiast stawiać się w UP. Zdaniem skarżącego podstawowym obowiązkiem bezrobotnego jest: przygotowywanie się do rozmowy, jej odbycie i inne czynności mające na celu poszukiwanie pracy. Sam fakt przedsięwzięcia rozmowy kwalifikacyjnej jest związany z tym, że kandydat będzie się do rozmowy przygotowywał, a nie przeznaczał czas na wizytę w Urzędzie Pracy. W ocenie strony Wojewoda nie bierze pod uwagę kwestii związanej z różnicą czasu między godziną stawiennictwa w UP, a tą w oddziale firmy. Twierdzenie, że dojście do UP zajmuje ok. [...] minut ma się nijak do tej sytuacji bowiem przygotowanie się do rozmowy musiało się odbywać w domu z uwagi na dostęp do komputera. Nadto skarżący wskazał, że nie posiada samochodu, mieszka prawie [...] km od UP i czas stracony na przyjazd, pobyt w urzędzie oraz powrót z Urzędu Pracy nie pozwoliłby mu na solidne przygotowanie się do rozmowy. W ocenie skarżącego w szczególności Urząd Pracy powinien rozumieć, że podstawowym obowiązkiem bezrobotnego jest poszukiwanie pracy. Swoje stanowisko skarżący podtrzymał w piśmie procesowym z dnia [...] r. Natomiast w piśmie z dnia [...] r. złożonym na rozprawie w dniu 1 lutego 2018 r. strona wystąpiła z żądaniem zasądzenia o organu odszkodowania w kwocie [...]zł. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz. 2261) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada, czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga nie podlega uwzględnieniu. Podstawę prawną orzekania organów administracji w niniejszej sprawie były przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645), zwanej dalej: "ustawą". W art. 2 ust. 1 pkt 22 ustawy zawarto definicję legalną osoby poszukującej pracy. W świetle tego przepisu jest nią osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1-3, lub cudzoziemiec - członek rodziny obywatela polskiego, poszukująca zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub innej formy pomocy określonej w ustawie, zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy. Status osoby poszukującej pracy jest zatem w pełni zdefiniowaną instytucją prawną, a nie stanem faktycznym wynikającym z braku wykonywania pracy zarobkowej. Konsekwentnie do tego trzeba przyjąć, iż nie każdy podmiot, który pragnie znaleźć pracę, będzie posiadał taki status w rozumieniu prawa. Istota uprawnień osoby poszukującej nie wynika z samego faktu poszukiwania lepszego źródła dochodów, lecz ustawodawca wiąże te uprawnienia z określonymi warunkami i stosowną aktywnością osoby w przezwyciężaniu sytuacji, w jakiej się znalazła (tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 marca 2010 r., IV SA/Gl 716/09, opubl. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy starosta 4. Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który: nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw; Oznacza to, że ustawodawca nałożył na osoby zarejestrowane jako poszukujące pracy obowiązek kontaktowania się z urzędem, by potwierdzać swoje zainteresowanie pomocą określoną w powołanej ustawie. Wyjaśnienia wymaga, że ustawodawca nie sprecyzował bliżej określenia użytego w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy: "uzasadniona przyczyna niestawiennictwa", które jest pojęciem niedookreślonym i którego ostateczną treść można ustalić w oparciu o konkretny stan faktyczny sprawy. Jednakże w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd wypracowany na tle tego przepisu, że uzasadnione przyczyny to okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli zainteresowanego, a więc przyczyny, na które nie miał wpływu takie jak nagła choroba, przerwa w komunikacji uniemożliwiająca stawiennictwo, bądź inne nagłe zdarzenia jak powódź, bądź pożar. Natomiast za takie "uzasadnione przyczyny" nie uznaje się okoliczności powstałych tylko na skutek niestaranności czy niedbalstwa zainteresowanego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 508/08; z dnia 9 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 422/09; z dnia 26 października 2010 r. sygn. akt I OSK 942/10). W tym kontekście należy ocenić wskazaną przez skarżącego przyczynę niestawiennictwa. Zdaniem Sądu, podniesiona przez skarżącego w uzasadnieniu usprawiedliwienia nieobecności okoliczność – roztargnienia i rozmowa kwalifikacyjna, którą skarżący odbył w dniu [...] r. po godzinie [...] w siedzibie firmy Przedsiębiorstwo w S. – nie może zostać uznana za wystarczającą przyczynę usprawiedliwiającą jego niestawiennictwo w PUP. Gdyby skarżący dołożył staranności mógłby w tym dniu odbyć wizytę w PUP jak i stawić się na rozmowę kwalifikacyjną. Nie sposób jest przyjąć, że to organ winien poszukiwać usprawiedliwienia dla niewypełnienia obowiązków nałożonych na bezrobotnego, bądź też prowadzić postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, że wskazana przyczyna była uzasadniona. To okoliczności przedstawione przez bezrobotnego podlegają ocenie przez właściwy organ administracji publicznej. W niniejszej sprawie Wojewoda dokonał tej oceny i uznał przyczynę niestawiennictwa za nieuzasadnioną, dokonując w tym zakresie prawidłowej wykładni zastosowanego przepisu prawa materialnego. Skoro skarżący nie stawił się na umówione spotkanie, to w jego interesie leżało przekonujące wskazanie uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa i wykazanie, że dołożył on należytej staranności, by stawić się w uzgodnionym terminie w urzędzie pracy. W ocenie Sądu zaakceptować należy postawę skarżącego, który na własną rękę poszukuje pracy jednakże nie może on też stracić z pola widzenia ustawowego obowiązku wobec urzędu pracy (tj. stawiennictwa na wyznaczony termin), który w stosunku bezrobotnego wypełnia zobowiązania np. z tytułu ubezpieczenia. Podkreślić należy, że sformułowanie przepisu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy ("starosta pozbawia", a nie "starosta może pozbawić") jednoznacznie wskazuje na to, że decyzja starosty o pozbawieniu statusu osoby poszukującej pracy nie należy do decyzji uznaniowych. W przypadku ziszczenia się przesłanek przewidzianych w tym przepisie starosta ma obowiązek wydać decyzję o pozbawieniu statusu osoby poszukującej pracy. Zdaniem Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały prawidłowych ustaleń stanu faktycznego sprawy. Skarżący zobowiązany był do stawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. w dniu [...] r. o godzinie [...], który to termin został potwierdzony przez niego własnoręcznym podpisem w karcie zatytułowanej: "Stawiennictwo w Urzędzie Pracy i propozycje przedłożone poszukującemu pracy", znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy. W tym stanie rzeczy, ponieważ zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.