II SA/Sz 1388/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia kary pieniężnej z tytułu urządzania bez zezwolenia gier hazardowych i określenia jej przybliżonej kwoty postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi W dniu 29 października 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) Spółka T. wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r., którą organ orzekł o zabezpieczeniu na majątku Spółki zobowiązania wynikającego z kary pieniężnej z tytułu urządzania bez zezwolenia gier hazardowych w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych T. znajdującym się w [...] oraz określił przybliżoną kwotę kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Zaskarżona decyzja organu II instancji została doręczona stronie skarżącej w dniu 30 września 2013 r., co wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sądowych (k. 94 i 95 akt). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 30 października 2013 r. (I Ko 57/13) skarga spółki T. została przekazana do Dyrektora Izby Celnej celem nadania jej biegu. Skargę wraz z zobowiązaniem do udzielenia odpowiedzi na skargę doręczono organowi II instancji w dniu 31 października 2013 r. Pismo informujące o przekazaniu skargi organowi doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 5 listopada 2013 r. Pismem z dnia 12 listopada 2013 r. T. złożyła za pośrednictwem organu, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 26 września 2013 r. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi strona wskazała, że skargę nadała za pośrednictwem sekretariatu Spółki w dniu 29 października 2013 r. Dowód nadania przesyłki zawierającej skargę, został jej zwrócony w dniu 5 listopada 2013 r. W tym też dniu, z pisma informacyjnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżąca dowiedziała się, że skarga na decyzję Dyrektora Izby Celnej, została przekazana temu organowi za pośrednictwem Sądu, celem nadania biegu. Po weryfikacji prawidłowości nadania skargi, skarżąca ustaliła, iż przesyłka zawierająca skargę, zawierała poprawny adres organu, do którego winna być skierowana, czyli : [...], natomiast mylnie został wpisany jej adresat - Wojewódzki Sąd Administracyjny. Skarżąca spółka wyjaśniła, że skargę adresowała pracownica o niewielkim, tygodniowym stażu pracy. Do wniosku skarżąca załączyła kopię reklamacji jaką skierowała do Poczty Polskiej celem wyjaśnienia dostarczenia przesyłki zawierającej skargę pod niewłaściwy adres, pomimo wskazania właściwego adresu organu za pośrednictwem którego wnosi się skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W ocenie Spółki, przesyłka zawierająca skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej wskazywała w sposób poprawny adres jej doręczenia. Operator pocztowy winien być związany adresem wskazanym przez nadawcę i dostarczyć przesyłkę na ten adres, a w przypadku odmowy jej przyjęcia lub stwierdzenia braków uniemożliwiających dostarczenie, zwrócić ją do nadawcy. Mylne wpisanie adresata nie upoważniało operatora pocztowego do samodzielnego doręczenia przesyłki na adres niewskazany na kopercie. Ustawa Prawo pocztowe w art. 3 definiuje zarówno pojęcie "adresu" jak i "adresata", jednakże temu pierwszemu pojęciu nadawane jest znaczenie priorytetowe, zważywszy na wymogi odnoszące się nie tylko do wskazania nazwy miejscowości, ulicy oraz jej numeru, ale również przyporządkowania tym elementom kodu cyfrowego, odpowiadającego właśnie temu adresowi i determinującego miejsce doręczenia przesyłki. Poczta Polska w sposób samodzielny zadecydowała, wbrew intencji nadawcy, o adresie dostarczenia przesyłki. Dlatego też, skarżąca nie ponosi winy za uchybienia operatora, wynikające z nieprawidłowego doręczenia korespondencji, lekceważącego dane adresowe, wpisane w sposób poprawny na przesyłce. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie natomiast do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 wymienionej wyżej ustawy), w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.), równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Przedmiotem rozpoznania Sądu stał się wniosek skarżącej T. o przywrócenie terminu został złożony w związku z uchybieniem terminu do złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 26 września 2013 r. Podkreślić należy, że w myśl art. 53 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie do art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego należy wnieść za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu, winien on przekazać skargę właściwemu organowi administracji publicznej. Datą wniesienia skargi będzie wówczas data nadania skargi przez sąd do właściwego organu administracji (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt IV SA/GI 647/04, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie Spółka ww. decyzję organu II instancji odebrała w dniu 30 września 2013 r., zatem termin do wniesienia skargi upływał w dniu 30 października 2013 r. Wobec skierowania skargi bezpośrednio do Sądu, Sąd przekazał skargę do właściwego organu w dniu 31 października 2013 r., który to dzień należało uznać za dzień złożenia skargi do Sądu. Wynikający z art. 87 § 1 P.p.s.a. wymóg złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiodniowym, od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu jest warunkiem rozpoznania wniosku, którego badanie następuje w pierwszej kolejności przed dokonaniem jego merytorycznej oceny. W pierwszej kolejności należy zatem stwierdzić, że wniosek Spółki z dnia 12 listopada 2013 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w terminie, dlatego też podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Oceniając brak winy w uchybieniu terminu, sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, stosując obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (por. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt I OZ 376/07, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Za brak winy uważa się sytuację, gdy zainteresowany nie był w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Do takich przeszkód zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. H. Knysiak-Molczyk w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2009, s. 433 ). Z kolei wina w uchybieniu terminu to również wina osób trzecich upoważnionych przez danego uczestnika postępowania do dokonania określonej czynności procesowej w postępowaniu. W niniejszej sprawie do uchybienia terminu doszło na skutek wniesienia skargi bezpośrednio do Sądu, a zatem z uchybieniem zasady wynikającej z art. 54 § 1 P.p.s.a. Przesyłka zawierająca skargę skierowana była bowiem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, chociaż jako adres podano adres organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Z tych względów, skarga niezwłocznie po jej wpływie, w dniu 31 października 2013 r. została przekazana przez Sąd do właściwego organu. Zdaniem Sądu, omyłkowe oznaczenie adresata skargi przy prawidłowym podaniu jego adresu nie jest czynnością niezawinioną przez stronę i nie stanowi usprawiedliwionej przesłanki do przywrócenia terminu. Błąd taki należy uznać bowiem za brak należytej staranności przedsiębiorcy, którego obciążają błędy zatrudnionych pracowników. Przerzucenie odpowiedzialności na operatora pocztowego za niewłaściwe doręczenie skargi również nie może zostać przez Sąd uwzględnione. Jak wskazuje sama strona skarżąca art. 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. .poz. 1529), definiuje pojęcia adresu i adresata, a także doręczenia. Zgodnie z pierwszą z wymienionych definicji adresem jest oznaczenie adresata przesyłki lub kwoty przekazu pocztowego oraz miejsca doręczenia wskazanego przez nadawcę. Adresatem zaś, jest podmiot określony przez nadawcę jako odbiorca przesyłki lub kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym. Z kolei doręczenie zdefiniowane zostało jako wydanie przesyłki lub wypłacenie kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym adresatowi, a w przypadkach określonych prawem także innej osobie, lub przekazanie druku bezadresowego zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej. Operator doręczający korespondencję obowiązany jest przestrzegać powyższych regulacji. Podkreślić trzeba, iż ustawodawca w przytoczonej definicji legalnej adresu wskazał jako pierwszy element oznaczenie adresata. Natomiast w myśl art. 37 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe, przesyłkę pocztową lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym doręcza się adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie lub w umowie świadczenie usługi pocztowej. Z wymienionego przepisu wynika, że doręczyciel w pierwszej kolejności winien kierować się oznaczeniem adresata, który fizycznie może poświadczyć odbiór przesyłki, a dopiero następnie wskazanym adresem. W niniejszym przypadku adresatem wskazanym na korespondencji (kopercie zawierającej skargę) był Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie zaś Dyrektor Izby Celnej. To zatem adresatowi, czyli Sądowi operator pocztowy winien był doręczyć przedmiotową przesyłkę, pomimo wskazania adresu, który był adresem organu, a nie Sądu. Operator pocztowy dokonał zatem prawidłowego doręczenia omawianej przesyłki, gdyż skarżąca jednoznacznie określiła adresata tej korespondencji jako Wojewódzki Sąd Administracyjny. Błąd w zaadresowaniu przesyłki polegający na niekompatybilnym oznaczeniu nazwy adresata i jego siedziby nie oznacza, że pismo to zostało skierowane przez pocztę do niewłaściwego podmiotu (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2010 r. sygn. akt OSK 1861/10, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Błąd tego rodzaju, skutkujący niedotrzymaniem ustawowego terminu, należy uznać za brak należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, w pełni obciążający stronę skarżącą. Obiektywnym miernikiem należytej staranności jest taka staranność, jakiej można oczekiwać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Do okoliczności uzasadniających brak winy nie zalicza się błędnego zaadresowania koperty, a pogląd ten znajduje oparcie także w utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 16 listopada 2010 r. sygn. akt I FZ 433/10, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na względzie wskazane wyżej okoliczności, Sąd uznał, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tzn. strona skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak na wstępie.