II SA/Sz 1389/15
PostanowienieWSA w Szczecinie2016-05-20
Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Marzena Iwankiewicz, Renata Bukowiecka - Kleczaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy ze skargi na decyzję w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, jeśli skarżący zarzuca sędziemu stronniczość opartą na jego zachowaniu w innej sprawie oraz stosowaniu "peerelowskich metod"?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli sędzia złożył oświadczenie o braku przesłanek do wyłączenia, a prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości. Przeświadczenie strony o wadliwym prowadzeniu procesu przez sędziego, nawet jeśli wyrażone w ostrych słowach, nie stanowi podstawy do żądania wyłączenia, jeśli nie wynikają z niego konkretne okoliczności uzasadniające wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.Stan faktyczny
Skarżący R. S. złożył wniosek o wyłączenie sędziego WSA Barbary Gebel od rozpoznania sprawy dotyczącej dodatku mieszkaniowego. Jako podstawę wskazał jej zachowanie procesowe w innej sprawie oraz stosowanie "peerelowskich metod". Sędzia Barbara Gebel złożyła oświadczenie o braku przesłanek do wyłączenia. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia WSA Renata Bukowiecka - Kleczaj po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Barbary Gebel od rozpoznania sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego
Na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. R. S. złożył pisemny wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Barbary Gebel, od rozpoznania sprawy z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...], w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
Skarżący wskazał, że podstawą wyłączenia sędziego WSA Barbary Gebel "jest jej zachowanie procesowe jako przewodniczącej i funkcjonariusza publiczneg, w szczególności sędziegow sprawie II SA/Sz 1073/11, podczas jawnego posiedzenia sadu w dniu 14 stycznia 2015 r. w stosunku do osoby skarżącego". Jako podstawę wyłączenia skarżący wskazał również sposób prowadzenia sparawy o wskazanej sygnaturze za pomocą "metod i imponderabiliów peerelowskiego pozytywizmu prawnego z okresu reżimu komunistyczno – peerelowskiego". W ocenie skarżącego postępowanie takie "jest sprzeczne z procedurą obowiązującą w Państwie funkcjonującym zgodnie z zasadami (prawdy, sprawiedliwości, uczciwości, przejrzystości, rzetelności, równości szans) i prawem Demokratycznego Państwa Prawa".
Sędzia WSA Barbara Gebel w dniu 6 maja 2016 r. r. złożyła do akt sprawy oświadczenie, w którym podała, że nie istnieją ani przesłanki wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z z2012 r. poz. 270 ze zm.), ani też okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w rozpoznawanej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje:
Z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wynika m.in., że podmiotowym prawem o randze konstytucyjnej jest prawo każdego do bezstronnego sądu. Urzeczywistnieniu tego prawa służą liczne gwarancje ustawowe. Jedną z nich jest instytucja wyłączenia sędziego, uznawana za "główny mechanizm gwarancyjny dla realizacji zasady bezstronności sądu" (por. wyrok TK z dnia 11 grudnia 2002 r., SK 27/01, OTK-A 2002, nr 7, poz. 93).
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwana dalej "P.p.s.a.", przewiduje w art. 18 możliwość wyłączenia sędziego z mocy prawa w sprawach:
1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Przesłanki wymienione w tym przepisie opierają się na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Powiązania te są tego rodzaju, że niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie czynią prawdopodobnym przypuszczenie, że rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymogom bezstronności.
Z kolei art. 19 P.p.s.a., umożliwia wyłączenie sędziego na wniosek złożony przez sędziego lub stronę, gdy zachodzą w sprawie okoliczności, poza wymienionymi w art. 18 tej ustawy, a które wskazywałyby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Przy czym chodzi tu o taką wątpliwość, która uzasadnia wyłączenie sędziego, na podstawie komentowanego przepisu.
Zgodnie z treścią art. 22 § 2 P.p.s.a., wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy.
Z wyjaśnienia złożonego przez sędziego WSA Barbarę Gebel wynika, że nie istnieją ani przesłanki z art. 18 P.p.s.a. ani też okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w rozpoznawanej sprawie.
Powyższe oświadczenie sędziego i jego prawdziwość nie budzi żadnych wątpliwości, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z ugruntowanym poglądem judykatury, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, skoro sędzia, którego dotyczy wniosek, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w ww. przepisach, dające podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (vide. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 896/10, postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 779/13 publikowane na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie NSA z dnia 6 maja 2011r., sygn. I OZ 314/11).
W ocenie Sądu, okoliczności przedstawione we wniosku R. S. nie stanowią o konieczności wyłączenia od rozpoznania sprawy sędziego WSA Barbary Gebel. Sformułowania użyte przez skarżącego są przykładem subiektywnych przeświadczeń o braku obiektywizmu ww. sędziego, z powodu niezadowalających stronę czynności podejmowanych przez sędziego, a wynikających z oczekiwań co do sposobu prowadzenia postępowania sądowego w jego sprawach. Wniosek ten, w żadnym fragmencie nie zawiera argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w niniejszej sprawie, co czyni przedmiotowe żądanie niezasadnym.
Nadto należy wskazać, mając na uwadze poglądy judykatury i doktryny prawa, że przeświadczenie strony co do tego, iż sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie, nie jest przesłanką do żądania wyłączenia sędziego. Ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych, popełnionych przez niego uchybień przepisom prawa formalnego, albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, należy do sądu wyższej instancji w ramach kontroli instancyjnej. Strona może zatem zwalczać wadliwe orzeczenia wydawane przez sąd za pomocą środków odwoławczych. Nie może natomiast, poprzez składanie nieuzasadnionego wniosku o wyłączenie sędziego, wpływać na skład sądu rozpoznającego sprawę (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Warszawa 2008, s. 173).
Zaznaczenia wymaga, że podnoszona przez skarżącego okoliczność wyłączenia sędziego na podstawie oświadczenia tego sędziego, od orzekania w innej sprawie ze skargi R. S., nie stanowi podstawy do wyłączenia tego sędziego w niniejszej sprawie, jeżeli w tej konkretnej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i 19 P.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zgłoszony wniosek o wyłączenie sędziego WSA Barbary Gebel jest oczywiście nieuzasadniony.
Z tej przyczyny, Sąd, na podstawie art. 22 § 1 oraz § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło