I OZ 896/10
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-11-30
Skład orzekający: Sędzia NSA Irena Kamińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy subiektywne przekonanie strony o małej obiektywności składu orzekającego, wynikające z nieuwzględnienia wniosku dowodowego, stanowi podstawę do wyłączenia sędziów od orzekania?Ratio decidendi
Subiektywne przekonanie strony o małej obiektywności składu orzekającego, wynikające z nieuwzględnienia wniosku dowodowego, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów od orzekania. Wniosek o wyłączenie sędziego nie może być traktowany jako środek prawny mający na celu przeciwstawienie się wszelkim uchybieniom w postępowaniu, a jedynie jako narzędzie do zapewnienia bezstronności sądu.Stan faktyczny
Skarżący A. Z. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zarzucając im małą obiektywność w związku z nieuwzględnieniem jego wniosku dowodowego dotyczącego dostarczenia dokumentacji związanej z cofnięciem odwołania oraz wyrokiem nakazującym rozpoznanie odwołania. WSA w Olsztynie oddalił wniosek o wyłączenie sędziów, uznając, że subiektywne przekonanie skarżącego nie stanowi podstawy do wyłączenia. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 652/10 oddalające wniosek o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi A. Z. o wymierzenie Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w Olsztynie grzywny z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. akt II SAB/Ol 60/09 w przedmiocie bezczynności w rozpoznaniu odwołania postanawia: oddalić zażalenie
Postanowieniem z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 652/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wniosek o wyłączenie sędziów WSA w Olsztynie: B. J. , T. L. oraz H. R. w sprawie ze skargi A. Z. o wymierzenie Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w Olsztynie grzywny z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. akt II SAB/Ol 60/09
w przedmiocie bezczynności w rozpoznaniu odwołania.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w dniu 14 czerwca 2010 r. A. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę o wymierzenie Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w Olsztynie grzywny za niewykonanie wyroku tego Sądu z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. akt II SAB/Ol 60/09 nakazującego organowi rozpoznanie odwołania od decyzji organu I instancji.
Na rozprawie w dniu 14 września 2010 r. przed przystąpieniem do zreferowania stanu sprawy skarżący zgłosił na piśmie wniosek z dnia 14 września 2010 r., którego odpis doręczono pełnomocnikowi organu. We wniosku tym postulował o dostarczenie dokumentacji, na którą powołał się organ w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 652/10, w tym dokument którym skarżący skutecznie cofnął swoje odwołanie od decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w Bartoszycach z dnia 26 lutego 2008r., dostarczenie wyroku z dnia 28 stycznia 2010 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o sygn. akt II SAB/Ol 60/09 wraz z poświadczeniem nadania klauzuli wykonawczej oraz dostarczenie dowodów potwierdzających datę otrzymania tego wyroku przez organ administracji. Następnie po ogłoszonej przerwie Sąd postanowił, po odebraniu stanowiska pełnomocnika organu w przedmiocie zgłoszonych wniosków dowodowych, oddalić zgłoszony przez skarżącego wniosek dowodowy zawarty w piśmie z dnia 14 września 2010 r. Po ogłoszeniu tego postanowienia skarżący wniósł do protokołu o wyłączenie składu orzekającego rozpoznającego skargę w dniu dzisiejszym z uwagi na małą obiektywność Sądu.
Wskazani we wniosku o wyłączenie Sędziowie WSA w Olsztynie: B. J., T. L. H. R. złożyli do akt sprawy oświadczenia, w których wskazali, że nie istnieje między nimi a żadną ze stron tego postępowania okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznawanej sprawie.
Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż przeświadczenie skarżącego o małej obiektywności składu orzekającego rozpoznającego jego skargę nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej, w myśl art. 19 ustawy ppsa., ich wyłączenie od orzekania w tej sprawie. Oceny tej nie może zmienić subiektywne przekonanie skarżącego co do małej obiektywności składu orzekającego na skutek braku uwzględnienia w toku postępowania sądowoadministracyjnego zgłoszonego wniosku dowodowego zwłaszcza, że zarządzeniem z dnia 13 września 2010 r. sędziego sprawozdawcy H. R. załączono do akt rozpoznawanej sprawy akta o sygn. II SAB/Ol 60/09, w których znajduje się wyrok tut. Sądu z dnia 28 stycznia 2010r. wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności oraz na karcie 52 tych akt dowód doręczenia Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w Olsztynie akt rozpoznawanej sprawy celem wykonania wyroku Sądu. Zatem wbrew stanowisku skarżącego wnioskowane przez niego środki dowodowe w znaczącej części zostały dopuszczone przez Sąd z urzędu. Natomiast stosownie do art. 191 ustawy ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny, na wniosek strony, rozpoznaje również te postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygniecie sprawy. Zatem dopiero na tym etapie postępowania można skontrolować wydawane w toku postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym postanowienia, które nie podlegały wcześniej zaskarżeniu. Nie jest zdaniem Sądu pierwszej instancji dopuszczalne natomiast żądanie wyłączenia sędziów orzekających w tej sprawie tylko z tego powodu, iż nie uwzględnili wniosku dowodowego skarżącego, gdyż niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia w tej materii nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziów. Nadto zarzut zgłoszony we wniosku nie został poparty żadnymi dowodami. Subiektywne przekonanie skarżącego, iż sędziowie orzekający na rozprawie w dniu 14 września 2010 r. wykazują małą obiektywność jest zdaniem Sądu pierwszej instancji całkowicie chybiony, gdyż podjęte przez nich rozstrzygnięcie będzie mogło być ocenione w toku kontroli instancyjnej tj. w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na skutek wniesienia środka zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej od wydanego rozstrzygnięcia przez sąd wojewódzki, przy czym na uwadze należy mieć okoliczność, iż wniosek dowodowy skarżącego został oddalony na skutek wcześniejszego uzupełnienia akt tej sprawy o materiały, których włączenia zażądał skarżący w piśmie z dnia 14 września 2010 r.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, iż narusza ono
1. art. 22 §2 P.p.s.a. w zw. z art. 19 P.p.s.a. w zw. z art. 18 §1 pkt 1-7, §2 i 3 P.p.s.a. poprzez subiektywne przyjęcie, iż sprawa wniosku skarżącego o wyłączenie składu orzekającego WSA w Olsztynie w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 652/10 w osobach sędziów B. J. , T. L. oraz H. R. z powodu ich arbitralności w działaniach do osoby skarżącej oraz mało obiektywnej oceny znaczenia zawnioskowanych przez skarżącego dowodów ww. sprawy spowodowało, iż nie zachodziły w ogóle i nie istniały jakiegokolwiek rodzaju podstawy oraz okoliczności do przyjęcia, że takie decyzje i działanie mogłoby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności.
2. art. 141 §4 w zw. z art. 135 P.p.s.a oraz 134 §1 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie oraz wadliwe ustalenie faktów sprawy, iż w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 652/10 brak było jakichkolwiek przesłanek co do przyczyn wyłączenia składu sędziowskiego
W motywach zażalenia skarżący wskazał m. in., iż naruszenie art. 22 §2 P.p.s.a. przez sędziów, których dotyczył wniosek o wyłączenie polegał tym, że ograniczyli się oni jedynie do zawarcia w aktach sprawy treści art. 19 P.p.s.a., iż nie istnieje między nimi, a żadną ze stron okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie. Nie odnieśli się zatem do zapisów art. 18 P.p.s.a., bowiem oświadczenie sędziów musi opierać się na wszystkich podstawach wyłączenia z art. 22 §2 P.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I P.p.s.a. Przepis art. 18 § 1 ustawy zawiera zamknięty katalog ustawowych przesłanek wyłączenia sędziego. Wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest natomiast w art. 19 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w sposób właściwy ocenił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziów B. J. , T. L. oraz H. R. od orzekania w sprawie ze skargi A. Z.
Zgodnie z treścią art. 22 § 2 p.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Sędziowie, których wniosek w niniejszej sprawie dotyczył wbrew zarzutom zawartym w zażaleniu złożyli wymagane oświadczenia w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie wskazując, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do ich bezstronności. Wobec stanowiska, jakie zaprezentował Sąd Najwyższy, że "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55), a skarżący nie wskazał, ani też nie udowodnił żadnych okoliczności, które uzasadniałyby jej wniosek, należało uznać zarzuty w tej kwestii za nietrafne.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego istnieje bowiem ugruntowany pogląd, iż skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2010 r., I OZ 864/10).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący zarówno we wniosku o wyłączenie sędziów B. J. , T. L. oraz H. R. , jak i w zażaleniu na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego, nie wskazał żadnych ustawowych przesłanek uzasadniających wyłączenie. Podkreślić należy, że nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż wnioskodawca kwestionuje zasadność rozstrzygnięć z udziałem tego sędziego (por. postanowienia NSA: z dnia 18 września 2008 r. sygn. akt II OZ 979/08, Lex nr 527666; z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OZ 612/08, Lex nr 527814).
Skarżący nie przedstawił przy tym żadnej racjonalnej argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów B. J. , T. L. oraz H. R. w sprawie o sygn. II SA/Ol 652/10. Również analiza akt sprawy nie daje podstaw do stwierdzenia, że wobec tych sędziów zaistniała którakolwiek z przesłanek wyłączenia określona w art. 18 § 1 pkt 1 - 7 P.p.s.a bądź art. 19 P.p.s.a.
W tej sytuacji, zażalenie należało uznać za niezasadne. Natomiast ubocznie należy wyjaśnić, że wniosku o wyłączenie sędziego nie można traktować jako środka prawnego mającego na celu przeciwstawienie się wszelkim uchybieniom w postępowaniu, które mogły wystąpić i mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło