II SA/Sz 1394/09

Dnia 15 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. i P. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi P O S T A N O W I E N I E Dnia 15 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia NSA - Danuta Strzelecka - Kuligowska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. i P. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 1394/09, odrzucającego skargę A. W. i P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego p o s t a n a w i a przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 30 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 1394/09, odrzucił skargę A. W. i P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącym w dniu [...]r. W wyniku rozpoznania wniosku skarżących z dnia [...]r. o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z dnia [...]r., referendarz sądowy przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Pismem z dnia [...]r. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej wyznaczył dla skarżących pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata R. W. W dniu [...]r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) pełnomocnik skarżących wniósł do Sądu skargę kasacyjną od postanowienia odrzucającego skargę A. W. i P. W. z dnia [...]r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz do wniesienia skargi. Do wniosku załączono pełnomocnictwo z dnia [...]r. udzielone adw. R. W. przez skarżących. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, pełnomocnik wskazał, że skarżący nie ponoszą winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. Skarżący złożyli skargę po terminie błędnie przyjmując, że terminy należy liczyć z uwzględnieniem dni kalendarzowych, a nie roboczych. Zaskarżona decyzja w swoim pouczeniu nie zawierała sprecyzowania o jakie dni chodzi, w związku z tym, zdaniem skarżących, nie zostali oni w prawidłowy sposób pouczeni o prawie, terminie i trybie wniesienia skargi do Sądu. Ponadto, skarżący nie mogli złożyć skargi w terminie, ponieważ nie dysponowali niezbędnym załącznikiem w postaci wypisu i wyrysu z planu miejscowego. Skarżący wnosząc skargę do Sądu nie złożyli wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, bowiem nie wiedzieli, że złożyli skargę z uchybieniem ustawowego terminu. Nawet jednak, gdyby wiedzieli, że uchybili terminowi do wniesienia skargi, to nie wiedzieli, że powinni byli jednocześnie złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Na żadnym etapie postępowania skarżący nie byli reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, nie można im też czynić zarzutu, że nie potrafili zinterpretować przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przesłankami przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, które muszą wystąpić łącznie, są zatem: uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi, dokonanie czynności procesowej, która nie została dokonana w terminie oraz złożenie przedmiotowego wniosku w terminie siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia. Niedopełnienie chociażby jednego z wyżej wymienionych wymagań skutkuje odmową przywrócenia terminu. Kryterium braku winy strony, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem wnioskodawcy do wykazania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego zaniedbania. O braku winy można mówić tylko wtedy, gdy dokonanie czynności stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnili, tj. nie wykazali w sposób niebudzący wątpliwości, że złożenie przez nich skargi z uchybieniem terminu nastąpiło bez ich winy. Zdaniem Sądu nie jest bowiem wystarczające oświadczenie skarżących, że uchybienie przez nich terminu do wniesienia skargi było spowodowane błędnym przyjęciem, że terminy należy liczyć z uwzględnieniem dni kalendarzowych, a nie roboczych i że nie zostali oni w prawidłowy sposób pouczeni o prawie, terminie i trybie wniesienia skargi do Sądu, jak również, że nie mogli złożyć skargi w terminie, ponieważ nie dysponowali niezbędnym załącznikiem w postaci wypisu i wyrysu z planu miejscowego. Z zaskarżonej decyzji wynika, że skarżący zostali prawidłowo pouczeniu o możliwości złożenia skargi do Sądu w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji. W pouczeniu brak jakiejkolwiek informacji, że podany termin należy liczyć z pominięciem dni wolnych od pracy. Dokonana zatem przez skarżących interpretacja terminu złożenia skargi była niezgodna z treścią pouczenia i nie może stanowić w związku z tym uprawdopodobnienia braku winy skarżących w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Również powoływanie się skarżących na potrzebę wstrzymania się z wniesieniem skargi do czasu uzyskania odrębnych dokumentów stanowiących załączniki do skargi, nie może, w ocenie Sądu, stanowić wystarczającej przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia skargi, jako że nie było żadnych przeszkód, aby skarżący przedłożyli brakujące dokumenty w późniejszym terminie, już po wniesieniu skargi. Tym samym, wskazać należy, że nie została spełniona jedna z obligatoryjnych przesłanek do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jaką jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do jej dokonania. Pozostałe przesłanki, tj. złożenie wniosku w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu oraz dokonanie czynności, dla której ustanowiony został przywracalny termin, uznać należy, że zostały spełnione. W tych okolicznościach, na mocy art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 30 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 1394/09, odrzucił skargę A. W. i P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącym w dniu [...]. W wyniku rozpoznania wniosku skarżących z dnia [...]r. o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z dnia 4 lutego 2010 r., referendarz sądowy przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Pismem z dnia [...]r. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej wyznaczył dla skarżących pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata R. W. W dniu [...]r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) pełnomocnik skarżących wniósł do Sądu skargę kasacyjną od postanowienia odrzucającego skargę A. W. i P. W. z dnia [...]r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz do wniesienia skargi. Do wniosku załączono pełnomocnictwo z dnia [...]r. udzielone R. W. przez skarżących. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, pełnomocnik wskazał, że skarżący nie ponoszą winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Informację o wyznaczeniu R. W. pełnomocnikiem, pełnomocnik skarżących powziął na podstawie pisma z Okręgowej Rady Adwokackiej, doręczonego mu w dniu [...]r. Niezwłocznie po otrzymaniu wyżej wymienionego pisma zwrócił się do skarżących o udzielenie pełnomocnictwa. W dniu [...]r. skarżący podpisali pełnomocnictwo. W związku z powyższym, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu, liczonego od chwili ustania przyczyny niezachowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, tj. od daty podpisania przez skarżących pełnomocnictwa. Ponadto, wraz z wnioskiem złożona została skarga kasacyjna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Natomiast stosownie do postanowień art. 87 P.p.s.a przywrócenie terminu uwarunkowane jest złożeniem pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu w sądzie, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), uprawdopodobnieniem przez stronę braku winy w uchybieniu terminowi (§ 2) oraz dokonaniem przez stronę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, której strona nie dokonała w terminie (§ 4). Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu może mieć zatem miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Analizując wniosek skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, Sąd stwierdził, że spełnili oni wszystkie przesłanki, uzasadniające uwzględnienie tego wniosku. Wobec tego, że rozpoznawany wniosek został złożony w dniu [...]r., zaś pełnomocnik skarżących otrzymał umocowanie do działania w sprawie – jak wynika z jego oświadczenia - w dniu [...]r., należało uznać, że wniosek ten został wniesiony w terminie 7 dni, wynikającym z art. 87 § 1 P.p.s.a. Przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w rozpatrywanej sprawie postanowienia ustała bowiem w dniu, w którym ustanowiony pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia tej skargi. Do czasu uzyskania pełnomocnictwa wyznaczony z urzędu pełnomocnik nie mógł skutecznie reprezentować skarżących i podejmować w ich imieniu jakichkolwiek działań (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1115/06, niepubl.). Nie można także przypisać winy skarżącym, którzy nie dysponując dostatecznymi środkami w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, podjęli kroki zmierzające do ustanowienia dla nich pełnomocnika z urzędu. Strona postępowania, która wystąpi z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, nie ma wpływu na przebieg procedury związanej z ustanowieniem pełnomocnika z urzędu. Natomiast ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje przerwania biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej na skutek wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2005 r., sygn. akt II OZ 393/05, niepubl.). W konsekwencji, pomimo wystąpienia przez skarżących z takim wnioskiem, termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął zanim Sąd rozpoznał ten wniosek i ustanowił dla skarżących adwokata. Ponadto, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, dopełniono czynności, której nie dokonano w terminie, tj. wniesiono skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 30 grudnia 2009 r. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd postanowił uwzględnić wniosek skarżących o przywrócenie terminu i orzekł jak na wstępie.