II SA/Sz 1396/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2017 r. sprawy ze skargi Spółka A. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w S. obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania wymierzył A. karę pieniężną w wysokości [...] zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Następnie organ celny postanowieniem z dnia 26 lipca 2016 r. wydanym na podstawie art. 215 § 1 w związku z art. 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. - Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską popełnioną w postanowieniu o wszczęciu postępowania nr [....] z dnia [...] r. w części dotyczącej numerycznego oznaczenia urządzenia, w następujący sposób: jest:[...] , - winno być: [...] W uzasadnieniu Naczelnik wskazał, że przy sporządzaniu postanowienia z dnia [...] r., podano nieprawidłowy numer automatu do gry "H. numer [...] ", zamiast "H. numer [...]". Korzystając z przewidzianych przepisami prawa możliwości prostowania oczywistych omyłek popełnionych w wydanych postanowieniach orzekł zatem jak w sentencji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Spółka z o.o. A. zarzucając mu niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż zmiany wprowadzone zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., w żaden sposób nie kwalifikują się do uznania, że doszło do oczywistej pomyłki i wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia Spółka stwierdziła, że zmian wprowadzonych w zakresie numerycznego oznaczenia urządzenia wprowadzonych przez organ w sentencji oraz uzasadnieniu postanowienia nie sposób zakwalifikować jako oczywistej omyłki a nadto powoduje ono zmianę merytoryczną treści uprzedniego orzeczenia, co jest niedopuszczalne dla trybu o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej. W ocenie skarżącej postanowienie o wszczęciu postępowania wyznacza przedmiot postępowania, a postępowanie wszczęte w sprawie zostało już zakończone poprzez wydanie decyzji. Niedopuszczalna jest zmiana przedmiotu postępowania już zakończonego, a nadto jedynym organem uprawnionym do wydawania jakichkolwiek postanowień jest organ odwoławczy, a nie organ I instancji. Dyrektor Izby Celnej, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] , działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy Ordynacja podatkowa, po rozpoznaniu zażalenia utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy analizując dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, przepisy Ordynacji podatkowej oraz zarzuty zażalenia wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier na automatach poza kasynem gry. W jego sentencji nie wskazano konkretnych automatów i ich numerów, powyższe wynika z treści uzasadnienia. Tym samym organ I instancji nie sprostował treści sentencji, a jedynie treść uzasadnienia, wpisując prawidłowy numer automatu, który potwierdza materiał dowodowy z kontroli. Przedmiotowe sprostowanie oczywistej omyłki dokonane w trybie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 219 tej ustawy poprzez dokonanie zmian w zakresie numerycznego oznaczenia urządzenia nie dotyczyło rozstrzygnięcia, a jedynie poprawiono treść uzasadnienia. W trybie tym można naprawić jedynie oczywiste przeoczenie, czy zastosowanie niewłaściwego słowa lub omyłkę pisarską o charakterze elementarnym, nie wpływające na treść i znaczenie prostowanego rozstrzygnięcia, a za taką oczywistą omyłkę można uznać wpisanie w uzasadnieniu postanowienia o wszczęciu postępowania nieprawidłowego nr automatu, co pozostawało bez wpływu na samą treść sentencji rzeczonego postanowienia. Organ odwoławczy podkreślił, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie bezspornie wynika, że prawidłowe oznaczenie automatu do gry to "H. nr [...] " a nie jak mylnie powołano w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r. "H. nr [...] ". Oczywistość przedmiotowej omyłki wynika z akt sprawy. Organ celny w uzasadnieniu postanowienia o wszczęciu postępowania wskazał, bowiem, że nastąpiło ono w związku z wynikami kontroli udokumentowanej stosowną dokumentacją, po zatrzymaniu w dniu [...] r. w pawilonie położonym przy ul. G. róg ul. W. trzech automatów do gry, przy czym z protokołu zatrzymania rzeczy z dnia [...] r. sporządzonego w obecności właściciela lokalu, w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że tego dnia zatrzymano m.in. automat H. nr [...] a nie H. nr [...] Zatem faktem bezspornym jest, że skarżąca była w pełni świadoma jakiego automatu dotyczyło wszczęte i prowadzone postępowanie. Powyższe postanowienie A. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając mu obrazę przepisów art. 215 § 1 w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej, które miało istotny wpływ na wydanie zaskarżonego postanowienia, poprzez przekroczenie dozwolonego zakresu rektyfikacji orzeczenia – zakwalifikowanie zasadniczej zmiany treści wydanego rozstrzygnięcia jako rzekomej oczywistej omyłki pisarskiej lub rachunkowej. W oparciu o powyższe uchybienie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji. W ocenie Spółki kwestionowanym postanowieniem organy podjęły próbę zmiany, w trybie rektyfikacji, sensu i istoty wydanego w sprawie orzeczenia, nadając mu kształt inny niż pierwotnie, co jest niedopuszczalne. Postanowienie w przedmiocie wszczęcia postępowania wyznacza między innymi ramy faktyczne wszczynanego postępowania, wiążące przez cały czas jego trwania. Nie można ich potem zmieniać ani modyfikować w dowolny sposób, a już w szczególności nie wolno dokonywać tego po zakończeniu postępowania w danej instancji. Zdaniem skarżącej, obecnie jedynym uprawnionym do wydawania jakichkolwiek postanowień jest organ odwoławczy, a nie organ I instancji. Dyrektor Izby Celnej odpowiadając na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest niezasadna, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Stosownie do art. 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), dalej jako: O.p., do postanowień stosuje się odpowiednio między innymi przepisy art. 211-215, a zatem z mocy art. 215 § 1 w związku z art. 219 O.p., organ prowadzący postępowanie na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanym przez ten organ postanowieniu. Podkreślić należy, że postanowienie wydane na podstawie art. 215 O.p. ma charakter procesowy i incydentalny, gdyż nie rozstrzyga żadnej kwestii merytorycznej w tej sprawie i nie kończy sprawy co do jej istoty. Nie jest to również postanowienie wydane w ramach postępowania odrębnego od postępowania będącego w toku. Jest to postanowienie wpadkowe (incydentalne), mające na celu usunięcie drobnych wad decyzji lub postanowienia. Postanowienie to może być wydane w każdym czasie na wniosek strony lub z urzędu, gdy dostrzeżony zostanie błąd nieistotny w decyzji lub w postanowieniu, a nadający się do sprostowania w trybie przewidzianym w art. 215 § 1 o.p. Z tego powodu nie wszczyna się odrębnego postępowania w przedmiocie sprostowania decyzji lub postanowienia i nie wyznacza się stronom terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym w przedmiocie sprostowania decyzji lub postanowienia. Postanowienie o sprostowaniu błędu rachunkowego lub innej oczywistej omyłki w decyzji lub w postanowieniu staje się integralną częścią sprostowanego aktu, a zatem ich treść musi być oceniana wraz z treścią postanowienia prostującego (podobnie wyrok NSA z 26.03.1993 r. I SA 1429/92, ONSA 1994, Nr 1, poz. 39). Postanowienie to podlega doręczeniu stronom, którym służy na nie zażalenie na podstawie art. 215 § 3 O.p. Z powyższych względów całkowicie chybiony okazał się zasadniczy zarzut skargi sprowadzający się do twierdzenia, że sprostowanie uzasadnienia postanowienia o wszczęciu postępowania w zakresie numeru urządzenia (automatu) do gry stanowi zmianę przedmiotu wszczętego postępowania. W zaistniałym sporze na tę okoliczność należy przyznać rację organom celnym orzekającym w sprawie. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, co trafnie wywiódł organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu, że sprostowaniu w trybie art. 215 § 1 O.p. podlegają "inne oczywiste omyłki", a zatem takie omyłki, które należy traktować na równi z błędami rachunkowymi. Chodzi przy tym o omyłki o charakterze nieistotnym. W trybie z art. 215 § 1 O.p. można naprawić jedynie oczywiste przeoczenie, czy zastosowanie niewłaściwego słowa lub omyłkę pisarską o charakterze elementarnym, nie wpływające na treść i znaczenie prostowanej decyzji (wyrok NSA z dnia 23.03.2012 r., sygn. akt II FSK 1829/10, LEX nr 1145424). Jest zatem oczywiste, że w trybie art. 215 § 1 O.p., podobnie jak i w trybie art. 113 § 1 K.p.a., nie można dokonywać takich zmian w decyzji lub w postanowieniu, które zmieniają merytoryczną treść sprostowanego aktu. Zaznaczyć trzeba, że sporny automat jest w ocenie organów celnych dowodem naruszenia prawa i środkiem do tego naruszenia, a nie przedmiotem sprawy, w której zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Sentencja postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. stwierdza wszczęcie z urzędu postępowania "w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry". Tak więc sprostowanie numeru automatu do gry polegające na zmianie jego numeru (w ten sposób, że zamiast cyfr 4347 wpisano 1003713) nie ma żadnego wpływ na wyżej cytowany przedmiot sprawy administracyjnej, gdyż przedmiotu tego w żaden sposób nie zmienia. Rozważając zaś kwestię dopuszczalności dokonania takiego sprostowania przez pryzmat ratio legis art. 215 § 1 O.p. Sąd w pełni podzielił stanowisko organu drugiej instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz w odpowiedzi na skargę, wskazujące na konieczność dokonania analizy materiału dowodowego, gdyż przede wszystkim w jego kontekście możliwe jest rozważenie charakteru i rangi błędu oraz jego ocena pod kątem dopuszczalności zastosowania instytucji prawnej sprostowania, o której mowa w art. 215 § 1 O.p. W powyższych realiach, trafnie organy obu instancji przyjęły, że przedmiotem zajętym do sprawy był automat do gry o numerze [...], zaś na skutek zwykłej i oczywistej omyłki pisarskiej w uzasadnieniu postanowienia o wszczęciu postępowania, w numerze tym popełniono omyłkę. W tym stanie sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie narusza wskazane w skardze przepisy postępowania lub w jakikolwiek inny istotny sposób jest niezgodne z prawem. Przeciwnie, organy orzekające obu instancji w swoich postanowieniach dokonały prawidłowej interpretacji art. 215 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa i w stanie faktycznym, istotnym dla rozstrzygnięcia rozpatrywanego zagadnienia, bezbłędnie przepis ten zastosowały. Z uwagi na powyższe należało na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalić.