II SA/Sz 1398/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia kary pieniężnej z tytułu urządzania bez zezwolenia gier hazardowych i określenia jej przybliżonej kwoty postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi W dniu 29 października 2013 r. Spółka A nadała w urzędzie pocztowym w Warszawie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r., którą organ ten orzekł o zabezpieczeniu na majątku Spółki zobowiązania wynikającego z kary pieniężnej z tytułu urządzania bez zezwolenia gier hazardowych w okresie od dnia 30 marca 2012 r. do dnia 3 sierpnia 2012 r. w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych znajdującym się w [...] oraz określił przybliżoną kwotę kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Zaskarżona decyzja organu II instancji została doręczona stronie skarżącej w dniu 30 września 2013 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 30 października 2013 r. (I Ko 56/13) skarga Spółki A została przekazana Dyrektorowi Izby Celnej celem nadania jej biegu. Skargę wraz ze zobowiązaniem do jej zwrotu oraz udzielenia odpowiedzi na skargę doręczono organowi II instancji w dniu 31 października 2013 r. Pismo informujące o przekazaniu skargi organowi doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 5 listopada 2013 r. W dniu 12 listopada 2013 r. Spółka A złożyła, za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek pełnomocnik Spółki wskazał, że skargę nadał za pośrednictwem sekretariatu Spółki w dniu 29 października 2013 r. Dowód nadania przesyłki zawierającej skargę został mu zwrócony w dniu 5 listopada 2013 r. i w tym też dniu, z pisma informacyjnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, dowiedział się, że skarga na decyzję Dyrektora Izby Celnej, została przekazana temu organowi za pośrednictwem Sądu, celem nadania jej biegu. Po weryfikacji prawidłowości nadania skargi pełnomocnik ustalił, iż przesyłka zawierająca skargę, zawierała poprawny adres organu, do którego winna być skierowana, czyli: [...], natomiast mylnie został wpisany jej adresat tj. Wojewódzki Sąd Administracyjny. Pełnomocnik wyjaśnił, że skargę wysyłała pracownica skarżącej Spółki o niewielkim, tygodniowym stażu pracy. Do wniosku pełnomocnik dołączył kopię reklamacji skierowanej do Poczty Polskiej celem wyjaśnienia dostarczenia przesyłki zawierającej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, pomimo wskazania adresu organu, za pośrednictwem którego skarga powinna zostać wniesiona. W ocenie pełnomocnika Spółki, przesyłka zawierająca skargę wskazywała poprawny adres jej doręczenia tj. [...]. Operator pocztowy winien był dostarczyć przesyłkę na ten adres, a w przypadku odmowy jej przyjęcia lub stwierdzenia braków uniemożliwiających dostarczenie, zwrócić nadawcy. Mylne wpisanie adresata przesyłki nie upoważniało operatora pocztowego do samodzielnego doręczenia przesyłki na adres nie wskazany na kopercie. Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529) w art. 3 definiuje zarówno pojęcie "adresu" jak i "adresata", jednakże temu pierwszemu pojęciu nadaje znaczenie priorytetowe, zważywszy na wymogi odnoszące się nie tylko do wskazania nazwy miejscowości, ulicy, numeru domu, ale również przyporządkowania tym elementom kodu cyfrowego, odpowiadającego właśnie temu adresowi i determinującego miejsce doręczenia przesyłki. Poczta Polska w sposób samodzielny zadecydowała, wbrew intencji nadawcy, o adresie dostarczenia przesyłki. Dlatego też, skarżąca Spółka nie ponosi winy za uchybienie operatora, wynikające z nieprawidłowego doręczenia korespondencji, lekceważącego dane adresowe, wpisane w sposób poprawny na przesyłce. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie natomiast do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 wymienionej wyżej ustawy), w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Przedmiotem rozpoznania Sądu jest wniosek Spółki A o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Podkreślić należy, że w myśl art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego należy wnieść za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu, winien on przekazać skargę właściwemu organowi administracji publicznej. Datą wniesienia skargi jest wówczas data nadania skargi w urzędzie pocztowym albo złożenia skargi w siedzibie organu przez sąd (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt IV SA/GI 647/04, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie Spółka odebrała decyzję organu II instancji w dniu 30 września 2013 r., zatem termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 30 października 2013 r. Wobec skierowania skargi bezpośrednio do Sądu, Sąd przekazał skargę do właściwego organu w dniu 31 października 2013 r. i ten dzień należało uznać za dzień złożenia skargi. Wynikający z art. 87 § 1 p.p.s.a. wymóg złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiodniowym od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, jest warunkiem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, którego badanie następuje w pierwszej kolejności przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku. W niniejszej sprawie wniosek Spółki z dnia 12 listopada 2013 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony przed upływem siedmiodniowego terminu od czasu ustania przyczyny uchybienia, dlatego podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Oceniając brak winy wnioskodawcy w uchybieniu terminu, sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, stosując obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (por. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt I OZ 376/07, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Za brak winy uważa się sytuację, gdy zainteresowany nie był w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Do takich przeszkód zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. H. Knysiak-Molczyk w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2009, s. 433 ). Z kolei wina w uchybieniu terminu to również wina osób trzecich upoważnionych przez danego uczestnika postępowania do dokonania określonej czynności procesowej w postępowaniu. W niniejszej sprawie do uchybienia terminu doszło na skutek wniesienia skargi bezpośrednio do Sądu, a zatem z uchybieniem zasady wynikającej z art. 54 § 1 p.p.s.a. Przesyłka zawierająca skargę skierowana była bowiem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, chociaż jako adres podano adres organu który wydał zaskarżoną decyzję. Z tych względów skarga, niezwłocznie po jej wpływie do Sądu w dniu 30 października 2013 r., w dniu 31 października 2013 r. została przekazana przez Sąd do organu. Zdaniem Sądu, omyłkowe oznaczenie adresata przesyłki zawierającej skargę przy prawidłowym podaniu jego adresu, nie jest czynnością niezawinioną przez stronę skarżącą i nie uzasadnia przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Błąd tego rodzaju należy traktować jako brak należytej staranności przedsiębiorcy, którego obciążają błędy jego pracowników. Przerzucenie odpowiedzialności na operatora pocztowego za niewłaściwe doręczenie skargi również nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. Jak wskazuje wnioskodawca, art. 3 ustawy Prawo pocztowe definiuje pojęcia adresu, adresata, oraz doręczenia. Zgodnie z pierwszą z wymienionych definicji adresem jest oznaczenie miejsca doręczenia przesyłki lub kwoty przekazu pocztowego wskazane przez nadawcę. Adresatem zaś, jest podmiot określony przez nadawcę jako odbiorca przesyłki lub kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym. Z kolei doręczenie zdefiniowane zostało jako wydanie przesyłki lub wypłacenie kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym adresatowi. Operator doręczający korespondencję obowiązany jest przestrzegać powyższych regulacji. Doręczeniem przesyłki pocztowej jest wydanie jej adresatowi, a więc podmiotowi wskazanemu przez nadawcę jako odbiorca przesyłki pocztowej. W myśl art. 37 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe, przesyłkę pocztową lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym doręcza się adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej. Z przepisu tego wynika, że doręczyciel w pierwszej kolejności winien kierować się oznaczeniem adresata, który fizycznie może poświadczyć odbiór przesyłki, a w dalszej kolejności wskazanym adresem. W rozpoznawanej sprawie adresatem przesyłki zawierającej skargę wskazanym przez nadawcę był Wojewódzki Sąd Administracyjny, a nie Dyrektor Izby Celnej. Zatem to Sądowi operator pocztowy winien był doręczyć przedmiotową przesyłkę, co też uczynił. Spółka jako adresata wskazała bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny, a nie organ administracji. Błąd w zaadresowaniu przesyłki polegający na niekompatybilnym oznaczeniu adresata i jego siedziby nie oznacza, że pismo to zostało skierowane przez pocztę do niewłaściwego podmiotu (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2010 r. sygn. akt OSK 1861/10, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Błąd tego rodzaju, skutkujący niedochowaniem ustawowego terminu, należy zakwalifikować jako brak należytej staranności wnioskodawcy w prowadzeniu swoich spraw, w pełni obciążający wnioskodawcę. Obiektywnym miernikiem należytej staranności jest taka staranność, jakiej można oczekiwać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Do okoliczności uzasadniających brak winy strony nie należy błędne zaadresowanie koperty (por. postanowienie NSA z dnia 16 listopada 2010 r. sygn. akt I FZ 433/10, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na względzie wskazane wyżej okoliczności, Sąd uznał, że skarżąca Spółka nie uprawdopodobniła, by uchybiła terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy. Z tej przyczyny Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.