II SA/Sz 1407/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2014 sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm.) oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.) orzekł o: 1. cofnięciu M. G. uprawnienie do kierowania pojazdami mechanicznymi według kategorii B prawa jazdy, 2. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego w dniu 20 maja 2013 r. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy badania lekarskiego z udziałem M. G. uprawniony lekarz stwierdził orzeczeniem lekarskim nr [...] istnieniu wyżej wymienionego badanego przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi według kategorii B prawa jazdy. M. G. zwrócił się o przeprowadzenie nowego badania lekarskiego w trybie odwoławczym. W dniu 18 lipca 2013 r. Instytut Medycyny Pracy im. Profesora N. poinformował, iż badanie lekarskie w trybie odwoławczym nie zostało przeprowadzone, gdyż M. G. nie stawił się na nowe badanie lekarskie. W tym stanie faktycznym sprawy Prezydent Miasta, cytując art. 103 ust. 1 pkt 1 a ustawy o kierujących pojazdami stwierdził, że w sprawie zaistniała dokładnie taka sytuacja, o jakiej mowa w cytowanym przepisie. Uzasadniając nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o cofnięciu M. G. uprawnień do kierowania pojazdami kat. B organ powołał się na względy bezpieczeństwa i działanie w interesie społecznym. M. G. od tej decyzji wniósł odwołanie, domagając się jej uchylenia lub zmiany oraz o połączenie odwołania z inną jego sprawą, zakwestionował zasadność orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie u niego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz podniósł, że brak prawa jazdy stanowi dlań utrudnienie w znalezieniu pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r, poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011r., Nr 30, poz. 151 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoją decyzję Kolegium przytoczyło treść art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami i wyjaśniło, że wyłącznym kryterium realizacji dyspozycji tego przepisu jest stwierdzenie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, dla którego to podstawą jest orzeczenie lekarskie. Organy administracji nie mają uprawnienia do badania zasadności orzeczenia lekarskiego, którego wynik jest dla nich wiążący. Zakwestionowanie orzeczenia lekarskiego wymaga inicjatywy badanego i może nastąpić wyłącznie w trybie art. 79 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami, tj. poprzez wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81. Ponowne badanie lekarskie jest przeprowadzane na koszt osoby badanej, z wyjątkiem badań, o których mowa w art. 229 Kodeksu pracy. Jednostka, o której mowa w ust. 4, mająca przeprowadzić badania w trybie odwoławczym powinna być jednostką o wyższym poziomie referencyjnym w stosunku do jednostki, która przeprowadziła badanie pierwotne (ust. 5). Wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego składa się pisemnie w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem lekarza, który je wydał (ust. 6). Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (ust. 7). Organ odwoławczy ustalił, że orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia [...] r. stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B wobec M. G. Pomimo odwołania się M. G., ponowne badanie , jako bezwzględny wymóg wydania orzeczenia w trybie odwoławczym, nie zostało przeprowadzone z uwagi na niestawienie się skarżącego w wyznaczonym przez lekarza podmiotu odwoławczego terminie, a zatem, według Kolegium, wydane dotychczas orzeczenie stało się wiążące w swej treści. Organ II instancji zauważył również, że w piśmie z dnia 27 czerwca 2013 r. Naczelny Konsultant Dyrektora Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. N. w Ł. wskazując na konieczność uprzedniego kontrolnego badania skarżącego, nadmienił wszakże, że opierając się jedyne na analizie dokumentacji medycznej za słuszne uznaje stanowisko określone w orzeczeniu WOMP nr [...]. Kolegium wyjaśniło dalej, że orzeczenie lekarskie WOPM potraktować należy jako dowód wymieniony w art. 75 § 1 K.p.a. i poddać je ocenie pod względem zupełności i przydatności w ocenie istotnych dla sprawy okoliczności. Kolegium zważyło, że przedłożony dowód w postaci orzeczenia lekarskiego, sporządzonego przez uprawniony podmiot, wprost wypowiada się o istnieniu u odwołującego się przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie kat. B prawa jazdy i w rezultacie dowód ten uznało za wiarygodny i dający podstawę do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Co do wniosku strony o połączenie odwołania w tej sprawie z jego odwołaniem w sprawie [...] Kolegium wyjaśniło, że odwołanie to zostało już rozpatrzone decyzją SKO z dnia [...] r., a poza tym wskazało na odrębny przedmiot i podstawy prawne rozstrzygnięcia obu postępowań, a zatem brak podstaw do połączenia tych spraw. M. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , domagając się uchylenia lub zmiany wyżej opisanej decyzji ostatecznej. W treści skargi zawarł pejoratywne określenia dotyczące pracowników Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. N. i stwierdził, że wykazuje się wymaganym stanem zdrowia, albowiem bez niego nie byłby w stanie prowadzić ponad 100 spraw cywilnych administracyjnych i karnych. W związku z kradzieżą ziemi po pradziadku jest w sprawie pokrzywdzonym i to jest powodem stwierdzonej u niego choroby. Ponadto skarżący powołując się na problemy z wyegzekwowaniem całości udostępnienia akt prokuratorskich wniósł o ustalenie terminu udostępnienia całości akt medycznych z orzeczeniem lekarskim nr [...] u dr J. i wyrażenie zgody na wykonanie fotokopii. M. G. wskazał przy tym na istnienie dwóch różnych opinii dra W. J. z dnia 27 kwietnia 2013 r., i jako załącznik do skargi przedłożył fotokopie: zaświadczenia lekarskiego z dnia 17 kwietnia 2013 r. oraz protokołu badania z dnia 17 kwietnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa, ani w sposób nią sugerowany, ani w żaden inny sposób uzasadniający eliminację tego aktu z obrotu prawnego. Przedmiotem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją ostateczną jest cofniecie uprawnień kat. B do kierowania pojazdami mechanicznymi. Podstawę prawną tej decyzji stanowi wskazany w niej art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.). Tak więc kontrola sądowa zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wymaga zbadania czy stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo i czy dawał podstawę do zastosowania wyżej wskazanego przepisu. Z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o kierujących pojazdami wynika, że organem uprawnionym do cofnięcia kierowcy uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi jest starosta (odpowiednio prezydent miasta na prawach powiatu), a ustawową przesłankę dającą podstawę do wydania decyzji cofającej uprawnienia na tej podstawie prawnej stanowi stwierdzenie przez ten organ "na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem". Tak więc przekonanie własne kierowcy o posiadaniu niezakłóconych ze względu na stan zdrowia warunków i możliwości do kierowania pojazdami mechanicznymi określonej kategorii nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy wszczętej w trybie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o kierujących pojazdami, gdyż ustawodawca wyraźnie ocenę tych predyspozycji powierzył lekarzowi. Zaznaczyć przy tym należy, że w ustawie o kierujących pojazdami (Rozdział 12) wskazane zostały specjalności jakimi legitymować się muszą lekarze uprawnieni do wystawiania orzeczeń lekarskich, mających stanowić podstawę faktyczną decyzji administracyjnych wydawanych na podstawie tej ustawy w stosunku do osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami. Lekarzem uprawnionym do przeprowadzania takich badań lekarskich jest osoba spełniająca łącznie warunki wymienione w art. 77 ust. 1 pkt 1-5, a w tym zgodnie z pkt 3 lit a i b, posiadająca specjalizację w zakresie medycyny transportu lub medycyny pracy albo inną specjalizację i dodatkowe szkolenie określone w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ust. 1. Niezależnie od wymogów określonych w art. 77 ust. 1 pkt 1-5, osoba uprawniona do przeprowadzania badań lekarskich musi być wpisana do ewidencji prowadzonej przez marszałka województwa, w której miedzy innymi wpisuje się numer ewidencyjny uprawnionego lekarza zgodnie z art. 77 ust. 2 wskazanej ustawy. Z akt administracyjnych przedstawionych sądowi wraz z odpowiedzią organu na skargę wynika, że orzeczenie lekarskie z dnia 20 maja 2013 r. nr 285/2013 stwierdzające, w wyniku badania lekarskiego M. G., przeprowadzonego na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r., istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B wystawiła dr n. med. A. J. –lekarz uprawniony do badań lekarskich kierujących pojazdami zatrudniona w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy . Dodać do tego trzeba, że na podstawie § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. 2013, poz. 133), obowiązującego na mocy art. 137 w zw. z art. 81 ustawy o kierujących pojazdami, w przypadku gdy pierwsze orzeczenie lekarskie wydał uprawniony lekarz zatrudniony w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy, podmiotami odwoławczymi są:1) Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr med. J. N. w Ł.; 2) Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego; 3) Uniwersyteckie Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej; 4) Instytut Medycyny Wsi im. W.; 5) Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej; 6) Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej . Stosownie natomiast do art. 79 ust. 4, 5 i 6 ustawy o kierujących pojazdami, osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81. Ponowne badanie lekarskie jest przeprowadzane na koszt osoby badanej, z wyjątkiem badań, o których mowa w art. 229 Kodeksu pracy (ust. 4). Jednostka, o której mowa w ust. 4, mająca przeprowadzać badania w trybie odwoławczym powinna być jednostką o wyższym poziomie referencyjnym w stosunku do jednostki, która przeprowadziła badanie pierwotne (ust. 5). Wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego składa się pisemnie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem lekarza, który je wydał (6). Z wyżej przedstawionego stanu prawnego wynika po pierwsze, że w stosunku do skarżącego orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi, do których wymagane jest prawo jazdy kat. B wydał uprawniony - w rozumieniu ustawy - lekarz zatrudniony w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy . W związku z tym chybione są wywody skargi odnoszące się do zaświadczenia i opinii psychiatry dra n. med. W. J., który nie orzekał w sprawie będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji. Po drugie, postępowanie prowadzone na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami nie ma na celu badania zasadności decyzji o skierowaniu na badania lekarskie, ta bowiem stanowi odrębny przedmiot postępowania administracyjnego, w którym jego stronie służy prawo wniesienia odwołania, a także skargi do sądu administracyjnego. Ostateczna decyzja w przedmiocie skierowania na badania lekarskie stanowi podstawę do przeprowadzenia tych badań, a ich wynik wyrażony w orzeczeniu lekarskim, jeśli stwierdza przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem stanowi z kolei podstawę do wszczęcia postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Tak było właśnie w niniejszej sprawie, skoro badanie lekarskie uprawniony lekarz z WOMP przeprowadził na podstawie skierowania, o którym mowa w art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Po trzecie, kierowca kwestionujący orzeczenie lekarskie wystawione przez uprawnionego lekarza i domagający się powtórnego badania w trybie odwoławczym w rozumieniu art. 79 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami musi liczyć się z koniecznością poddania się badaniu w jednostce medycznej o wyższym poziomie referencyjnym, co wiąże się z koniecznością poniesienia przezeń kosztów tego badania. Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. N. jest taką przewidzianą prawem jednostką przeprowadzającą badania w trybie odwoławczym od orzeczeń lekarskich uprawnionych lekarzy zatrudnionych w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy. Organy orzekające obu instancji trafnie ustaliły, że skarżący, mimo że domagał się ponownego badania w trybie odwoławczym, to jednak nie stawił się w wyznaczonym terminie w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. Powyższa okoliczność, przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek wyjaśnienia strony, wskazującego na usprawiedliwione przyczyny tego niestawiennictwa i zawierającego wniosek o wyznaczenie nowego terminu, dawała organowi odwoławczemu pełne podstawy faktyczne, do zajęcia stanowiska prezentowanego w zaskarżonej decyzji. Skarżący sam bowiem pozbawił się możliwości wydania orzeczenia w trybie odwoławczym przez uprawnioną jednostkę medyczną. W rezultacie, stanowisko SKO , że w stanie faktycznym sprawy, orzeczenie lekarskie wystawione przez uprawnionego lekarza WOMP jest wiążące, należy uznać za trafne i zgodne z prawem. Prawidłowo też organ odwoławczy wyłożył istotę tego rodzaju orzeczenia lekarskiego i poddał je ocenie, nie wykraczając przy tym poza granice swobody zakreślone w art. 80 K.p.a. Dokonane w zaskarżonej decyzji ustalenia faktyczne stanowią logiczną konsekwencję prawidłowej oceny dowodów i dlatego Sąd nie dopatrzył się podstaw do ich podważenia. W realiach niniejszej sprawy wynikających z bezbłędnych ustaleń, ocena prawna prowadząca do wydania decyzji opartej na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit.a ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 108 § 1 K.p.a. prawa nie narusza. Istotą przepisu stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji jest uniemożliwienie uczestniczenia w ruchu drogowym w charakterze kierowców osobom, co do których istnieją przeciwwskazania lekarskie do kierowania pojazdami. Przepis ten pełni funkcję ochronną zarówno co do samego kierowcy, jak i przede wszystkim w stosunku do innych uczestników ruchu drogowego przed niebezpieczeństwem dla zdrowia i życia ludzkiego oraz mienia wynikającym z możliwości spowodowania przez takich kierowców groźnych w skutkach wypadków lub katastrof drogowych. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności znajduje zatem swoje uzasadnienie w wynikającej z tej funkcji potrzebie jak najszybszego wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego Dodatkowo, wobec treści skargi, wyjaśnić trzeba skarżącemu, że do kompetencji sądu administracyjnego nie należy nadzór nad jednostkami prokuratury, sądami powszechnymi i placówkami służby zdrowia. Wobec tego sąd administracyjny nie posiada uprawnień do przyznawania stronom toczącego się przed nim postępowania sądowoadministracyjnego prawa wglądu do akt prokuratorskich i sądów powszechnych oraz dokumentacji medycznej prowadzonej przez placówki służby zdrowia i nie może decydować o prawie sporządzania fotokopii tych dokumentów. Z tych wszystkich względów, wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem należało na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić skargę.