II SA/Sz 1408/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, po rozpatrzeniu odwołania J. J. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] , odmawiającej przyznania wnioskodawczyni prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad niepełnosprawną teściową J. J., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że w dniu [...].r. J. J. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w K. wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad teściową J. J.. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r. odmówił przyznania J. J. wnioskowanego świadczenia wskazując, że stosownie do art. 16a ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, na wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek alimentacyjny wobec teściowej J. J.. W odwołaniu od powyższej decyzji J. J. wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i uwzględnienie jej jako osoby, która opiekuje się teściową niezdolną do samodzielnej egzystencji. Wskazała, że jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. , jako osoba bezrobotna i zrezygnowała z zatrudnienia, celem świadczenia osobistej opieki nad J. J. która wymaga stałej opieki. Wskazała, że synowie J. J. , nie mogą sprawować opieki nad swoją mamą, ponieważ młodszy syn mieszka poza Polską, a starszy (mąż wnioskodawczyni) pracuje poza miejscem zamieszkania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w uzasadnieniu rozstrzygnięcia przywołało brzmienie art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, wskazując, że strona jest ze swoją teściową spowinowacona. Wśród powinowatych obowiązek alimentacyjny obciąża jedynie ojczyma i macochę względem pasierbów i odwrotnie. Podsumowując Kolegium uznało, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem. J. J. nie zgadzając się z powyższą decyzją zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.. W skardze powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji dodając, że J. J. jest osobą bardzo chorą i orzeczeniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w K. z dnia [...] r. została uznana za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji, wymagającą pomocy innych osób w podstawowych czynnościach życiowych. Do skargi załączyła karty informacyjne z leczenia szpitalnego J. J. . W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie. W dniach[...] . oraz [...] r. do Sądu wpłynęły nadesłane przez skarżącą wypisy ze szpitala J. J., karty wizyt lekarza w domu chorego oraz karta indywidualnej obserwacji lekarskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Oceniając w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, sąd stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa. Zgodnie z art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2015 r. poz. 114) specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli: 1) nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub 2) rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej; w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z powyższego przepisu wynika, że prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługuje wyłącznie osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny oraz małżonkom. Katalog osób uprawnionych do pobierania omawianego świadczenia jest zamknięty i obejmuje tylko wyżej wymienione grupy osób. Stosownie do art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz. U z 2015 r. poz. 2082), powoływanej jako "k.r.i.o." obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. W myśl art. 617 § 1 zdanie pierwsze k.r.i.o., krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej. Natomiast powinowactwo wynika z małżeństwa między małżonkiem, a krewnymi drugiego małżonka (art. 618 § 1 k.r.i.o.). Z prawidłowych ustaleń organów wynika, że w niniejszej sprawie J. J. nie należy do grupy osób, którym ustawodawca przyznał prawo do ubiegania się o specjalny zasiłek opiekuńczy. Stosunek prawny jaki łączy wnioskodawczynię z osobą wymagającą opieki to stosunek powinowactwa: synowa – teściowa, odpadł więc podstawowy warunek podmiotowy, o którym mowa w przepisie art. 16 a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, określającym zasady i tryb przyznawania tego świadczenia. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podkreślić, że jedynym kryterium kontroli, które sąd zobowiązany jest stosować wobec zaskarżanych aktów lub czynności organów administracji publicznej jest ich zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Z tego powodu, choć sytuacja skarżącej jest niewątpliwie trudna, a stan zdrowia J. J. ciężki, wskazane przez skarżącą argumenty nie mogły zostać uwzględnione przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. Wobec niestwierdzenia naruszeń prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. w oparciu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.