II SA/Sz 141/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Z. W. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa-Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata K. K. kwotę [...] złotych obejmującą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu oraz kwotę [...] złotych, tytułem poniesionych przez pełnomocnika wydatków. Pismem z dnia [...] r. R.G. zwrócił się do Urzędu Miejskiego w [...] o wymeldowanie z pobytu stałego przy ul. [...] Z.G. Uzasadniając wniosek R.G. podał, że meldunek jest fikcyjny, ponieważ Z.G. nigdy nie przebywał pod tym adresem zameldowania i nie posiadał żadnych rzeczy. Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania w sprawie Prezydent Miasta [...], decyzją z dnia [...], na podstawie art. 47 ust. 2 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) orzekł o uchyleniu czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu w dniu [...] r. Z.G. na pobyt stały w budynku przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dacie dokonania zameldowania na pobyt stały Z.G. nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu, a zatem, w świetle przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, brak było podstaw do dokonania tej czynności. Od tej decyzji Z.G. odwołał się do Wojewody [...] podnosząc, że dom przy ul. [...] stanowi jego ojcowiznę. Z domu tego wymeldował się r. Z chwilą uzyskania wyroku z dnia [...] r. wydanego przez Sąd Rejonowy w [...] (sygn. akt [...]) w sprawie o nabycie spadku, uzyskał jednak zapewnienie od T.G. że po przygotowaniu jednego z pokoi będzie mógł ponownie zamieszkać w domu przy ul. [...]. T.G. do tej pory nie dotrzymała słowa. Dalej odwołujący się opisał nieprawidłowości, które, w jego ocenie, nastąpiły przy dokonywaniu wpisów w Księdze Wieczystej związanej z tą nieruchomością, oraz wyraził zdziwienie wobec postawy organów, które nie sprawdzają kogo reprezentuje R.G. i gdzie jest on zameldowany. Jak wskazał Z.G., o sytuacji spadkowej i niemożności zamieszkania przy ul. [...] powiadomił Sąd Rejonowy, Prokuraturę, Urząd Miejski i prasę a o problemach związanych z wejściem do budynku przy ul. [...] wiedział także urząd skarbowy, Spółdzielnia Mieszkaniowa i Powiatowa Komenda Policji. W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Wojewoda , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 10 ust. 1 w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając treść podjętego rozstrzygnięcia Wojewoda przytoczył treść art. 47 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w oparciu o które wywiódł, iż warunkiem zameldowania w danym lokalu jest fakt zamieszkania w nim. Kluczowe zatem dla oceny prawidłowości zameldowania Z.G. na pobyt stały przy ul. [...] było ustalenie, czy w dacie zameldowania zamieszkiwał on w tym lokalu, a zatem, czy na formularzu zgłoszenia pobytu stałego podane zostały prawdziwe informacje. Zdaniem Wojewody , bezsporne jest, że Z.G. w dacie zameldowania nie mieszkał w lokalu przy ul. [...]. Fakt ten wynika wprost z wyjaśnień Z.G. złożonych do protokołu w dniu [...] r. jak również z treści zeznań T.G. z dnia [...] r. oraz z pisma Komendy Powiatowej Policji w [...] z dnia [...] r. W takim stanie rzeczy za trafny Wojewoda uznał pogląd Prezydenta Miasta [...], że zameldowanie Z.G.w budynku przy ul. [...] na pobyt stały zostało dokonane na podstawie nieprawdziwych informacji podanych na formularzu zgłoszenia pobytu stałego. W związku z powyższym decyzja o anulowaniu tej czynności jest zasadna i należało ją utrzymać w mocy. Dodatkowo Wojewoda wyjaśnił, że zameldowanie jest instytucją prawa administracyjnego i nie stanowi samoistnego źródła prawa do lokalu. Oznacza to, iż fakt wydania decyzji o wymeldowaniu lub uchyleniu czynności polegającej na zameldowaniu w żaden sposób nie wpływa na sferę praw cywilnoprawnych osoby, wobec której została wydana taka decyzja. W szczególności nie można przypisywać decyzji o takiej treści skutku w postaci pozbawienia prawa do posiadania lokalu. W skardze na powołaną wyżej decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Z.G. podał, m.in., że przed zameldowaniem się przy ul. [...] konsultował się z pracownicą Wydziału Meldunkowego Urzędu Miejskiego w [...]. W dniu zameldowania się przedstawił potrzebne dokumenty i nakreślili swoją sytuację. Wydarzenia te poprzedziła oczywiście rozmowa z mieszkającą w rodzimej nieruchomości, na prawach sublokatorskich, T.G., która nigdy nie miała tytułu prawnego do tej nieruchomości. Rozmowa ta dotyczyła możliwości zamieszkania przez skarżącego w jedynym z pokojów w domu przy ul. [...] na co T.G. wyraziła zgodę, którą następnie odwołała. Skarżący podniósł, że od kiedy dysponuje dokumentami o nabyciu spadku ma utrudniony dostęp do budynku. Odnosząc się do twierdzeń T.G., iż nigdy w tym budynku nie przebywał wyjaśnił, że to nieprawda, bowiem w [...] r. wraz z ojcem zajął tą poniemiecką nieruchomość. Jednocześnie podał, że mieszkał w domu tym do [...] r. wraz z żoną i w nim urodziła się jego córka E.. Dalej skarżący wyjaśnił, że dopiero w skutek konfliktu rodzinnego z domu tego wyprowadził się. Jednakże nawet w późniejszym okresie często w nim przebywał i nocował. Z.G., podobnie jak w odwołaniu, poruszył również kwestie związane z wpisami w Księdze Wieczystej nieruchomości, będącymi następstwem kolejnych spraw spadkowych. Ponadto, skarżący poinformował o toczącej się sprawie przed Sądem Rejonowym w [...] z jego wniosku o naruszenie przez T.G. jego prawa własności i uniemożliwiania wejścia do domu i korzystania z rodzinnego majątku. W związku z tym skarżący uznał, że sprawa jego zameldowania została rozstrzygnięta przedwcześnie, bowiem w dalszym ciągu toczą się postępowania sądowe w sprawie spadku po jego rodzicach. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda , wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje Kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej dokonana – stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) – pod kątem zgodności z prawem, doprowadziła Sąd do uznania, że decyzja odpowiada prawu. Podstawę materialnoprawną orzekania w przedmiocie zameldowania stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa". Ustawa nakłada obowiązek ewidencjonowania pobytu osób, który winien być zgodny ze stanem faktycznym. Celowi temu służy, m.in., uprawnienie organów administracji do wydania decyzji o wymeldowaniu określonej osoby bez jej oświadczenia woli w sytuacjach, o których mowa w art. 15 ust. 2 tej ustawy oraz decyzji wydawanych w oparciu o art. 47 ustawy. Stosownie do postanowień art. 47 ustawy, organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu (ust. 1), jednakże gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy (ust. 2). Zameldowanie w lokalu jest czynnością materialno-techniczną organu administracji publicznej i może być dokonane jedynie wówczas, gdy spełnione zostaną wymagania określone w art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi, że osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Stan faktyczny sprawy ustalony został przez Wojewodę w sposób niewadliwy. Z.G. w domu przy ul. [...] został zameldowany w dniu [...] r. Pod adresem tym nie zamieszkiwał ani bezpośrednio przed zameldowaniem, ani w dacie zameldowania, ani też od dnia zameldowania do dnia wydania kwestionowanych decyzji. Potwierdzają to oświadczenia samego skarżącego, który do protokołu z dnia [...] r. podał, iż w dniu [...] r. dokonał zameldowania w budynku przy ul. [...], ale nie zamieszkał w nim nigdy, bo nie mógł do niego wejść oraz że od [...] r. mieszka w [...]. Również w skardze Z.G. podał, że domu przy ul. [...] mieszkał do [...] r. Wyjaśnienia te są zgodne z zeznaniami T.G. złożonymi w dniu [...] r. Dokonując zatem czynności zameldowania skarżący nie spełniał kryteriów, które warunkują prawidłowość zameldowania osoby na pobyt stały. Organ gminy prowadzący ewidencję ludności - Prezydent Miasta [...] - w związku z poczynionymi ustaleniami co do okoliczności istniejących w dacie zameldowania Z.G. w domu przy ul. [...], miał podstawy podważyć prawidłowość czynności zameldowania skarżącego pod w/w adresem. Bez znaczenia na ocenę dokonanego w dniu [...] r. zameldowania ma kwestia zainicjowanego przez skarżącego postępowania przed Sądem Rejonowym w [...] w przedmiocie utrudniania mu wejścia i korzystania z nieruchomości położonej przy ul. [...], bowiem przedmiotem rozpoznania nie jest sprawa opuszczenia przez skarżącego i ewentualnego jego wymeldowania z dotychczasowego miejsca pobytu lecz prawidłowość dokonanej czynności zameldowania, którą winno poprzedzać zamieszkanie pod adresem podanym we wniosku meldunkowym. Nie mają również związku ze sprawą te postępowania, których celem jest ustalenie obecnego kręgu spadkobierców, ich udziału w spadku i związanych z nim wpisów w Księdze Wieczystej nieruchomości. Czynność materialno-techniczna zameldowania nie nosi cech ostateczności ani prawomocności i organ właściwy w sprawach meldunkowych ma obowiązek, w każdym czasie, skorygowania błędnego wpisu ewidencyjnego. Korekty tej dokonuje organ na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (patrz: wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 883/05 LEX 265701). Skoro Z.G. nie zamieszkiwał w miejscu stałego zameldowania w dacie dokonywania czynności meldunkowej, to czynność ta nie odpowiadała prawu i jako taka winna zostać uchylona. Organy obu instancji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały obowiązujące przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Działając z urzędu Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów uchybień, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, zaś rozstrzygnięcie zawarte w pkt II oparł na art. 250 w/w ustawy.