II SA/Sz 141/12

PostanowienieWSA w Szczecinie2014-03-21

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy prawne do wyłączenia sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy, jeśli skarżący powołuje się na subiektywne odczucia dotyczące sposobu prowadzenia innej sprawy przez tego sędziego oraz na jego oświadczenia złożone w tamtej sprawie?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego nie może zostać uwzględniony, jeśli skarżący nie wykaże istnienia obiektywnych okoliczności uzasadniających wątpliwości co do bezstronności sędziego, a jedynie powołuje się na subiektywne odczucia dotyczące przebiegu innej sprawy lub na oświadczenia sędziego złożone w tamtym postępowaniu. Sędzia powinien zostać wyłączony tylko wtedy, gdy istnieją przesłanki z art. 18 lub art. 19 P.p.s.a., a nie na podstawie potencjalnych lub hipotetycznych wątpliwości.
Stan faktyczny
Skarżący R.S. złożył wniosek o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Makowskiej od udziału w rozpoznaniu sprawy dotyczącej dodatku mieszkaniowego. Jako podstawę wyłączenia wskazał stosowanie przez sędziego "omnipotencji władczej", "peerelowskiego pozytywizmu prawnego" oraz naruszenie konstytucyjnych zasad sprawiedliwego procesu. Skarżący powołał się na okoliczności i fakty wskazane we wniosku o uzupełnienie protokołu oraz oświadczenie sędziego z innej sprawy (II SA/Sz 345/11). Sędzia NSA Elżbieta Makowska złożyła oświadczenie, że zna skarżącego wyłącznie z rozpoznawanych spraw i nie łączy ich żaden stosunek prawny ani osobisty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Elżbiety Makowskiej od udziału w rozpoznaniu sprawy z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia oddalić wniosek o wyłączenie sędziego Skarżący R.S. na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. złożył pisemny wniosek o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Makowskiej od udziału w rozpoznaniu sprawy z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu wniosku, jako podstawę wyłączenia, skarżący wskazał na stosowanie przez sędziego NSA Elżbietę Makowską omnipotencji władczej funkcjonariusza publicznego państwa totalitarnego, peerelowskiego pozytywizmu prawnego z okresu reżimu komunistyczno-peerelowskiego oraz na naruszenie przez sędziego podstawowej zasady konstytucyjnej do sprawiedliwego, uczciwego, przejrzystego i rzetelnego procesu jak i poszanowania prawdy i równości szans. R.S. wyjaśnił, że okoliczności i fakty stanowiące podstawę do wyłączenia ww. sędziego zostały wskazane we wniosku o uzupełnienie i sprostowanie protokołu posiedzenia Sądu z dnia 8 lutego 2012 r. w sprawie II SA/Sz 345/11 a nadto wynikają one z oświadczenia sędziego NSA Elżbiety Makowskiej z dnia 8 lutego 2012 r. załączonego do akt sprawy II SA/Sz 345/11. W ocenie R.S., ww. oświadczenie w zakresie wskazania w nim, że skarżący przyjmuje rolę przewodniczącego dyktując co zaprotokołować i jakie czynności podjąć i w którym momencie, wymaga uzupełnienia przez sędziego poprzez: szczegółowe odniesienie się do okoliczności, faktów i zachowań strony we wszystkich sprawach go dotyczących, w których sędzia NSA Elżbieta Makowska uczestniczyła oraz wykazanie, że podczas procesu sądowego sędzia stosowała art. 19, 20 § 2, 106 § 1 i § 2, 109, 110 i 111 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W dniu 18 marca 2014 r. sędzia NSA Elżbieta Makowska złożyła do akt niniejszej sprawy (tj. II SA/Sz 141/12) oświadczenie, że R.S. zna wyłącznie z rozpoznawanych spraw, w których występował jako strona skarżąca i nie łączy jej z wnioskodawcą żaden stosunek prawny ani osobisty, o którym mowa w art. 18 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto sędzia dodała, że prawdą jest, iż złożyła oświadczenie w sprawie II SA/Sz 345/11, na które powołuje się skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn, które mogłyby skutkować pojawieniem się jakichkolwiek wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziego przy rozpoznawaniu konkretnej sprawy (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r. sygn. akt SK 19/02, OTK ZU nr 7/A/2004, poz. 67). W ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., ustawodawca uregulował powyższą instytucję w rozdziale 5 w artykułach 18-24. W art. 18 § 1 powołanej ustawy wskazano enumeratywnie na przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samego prawa. Przesłanki wymienione w tym przepisie opierają się na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Powiązania te są tego rodzaju, że niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie – czynią prawdopodobnym przypuszczenie, że rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymogom bezstronności. Natomiast w art. 19 P.p.s.a. przewidziano, że niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie istnieją powody obligatoryjnego wyłączenia wskazanego sędziego w trybie art. 18 P.p.s.a., jak również brak jest okoliczności uzasadniającej zastosowanie art. 19 P.p.s.a. Z oświadczenia z dnia 18 marca 2014 r. złożonego przez sędziego NSA Elżbietę Makowską wynika, że między wymienionym sędzią, a skarżącym nie zachodzi stosunek prawny lub osobisty, który mógłby mieć wpływ na orzekanie w sprawie, zaś kontakt ze skarżącym wynika wyłącznie z obowiązków sędziego, związanych z rozpoznawaniem spraw, do których był przydzielony. Wyjaśnienia te nie budzą żadnych wątpliwości w świetle materiału znajdującego się w sprawie, a skarżący w uzasadnieniu wniosku o wyłączenie sędziego nie podał, ani nie udowodnił żadnych okoliczności, które podważałyby wiarygodność tych wyjaśnień. Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi wynikać z uzasadnionych obiektywnych powodów. Przy czym wątpliwość ta musi być realna, a nie potencjalna. Natomiast przytaczane przez skarżącego okoliczności są jedynie subiektywnymi odczuciami i ocenami działań podejmowanych przez objętego wnioskiem sędziego. Fakt podejmowania przez sędziego NSA Elżbietę Makowską w innej sprawie czynności niesatysfakcjonujących skarżącego, nie stanowi powodu, który obiektywnie spowodowałby utratę zaufania co do bezstronności sędziego. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że nie można upatrywać wystarczającej przesłanki wyłączenia sędziego tylko z tej przyczyny, że ten sam sędzia brał udział w rozpoznawaniu innej sprawy z udziałem wnioskodawcy, z której przebiegu ten ostatni nie był zadowolony (por. postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 234/12, opubl. w Lex nr 1166076). Wobec tego zgłoszone przez skarżącego zastrzeżenia co do sposobu prowadzenia rozprawy w sprawie II SA/Sz 345/11 przez sędziego Elżbietę Makowską oraz co do zawartego w aktach sprawy II SA/Sz 345/11 oświadczenia sędziego, nie mogą przesądzać o zaistnieniu przesłanek do wyłączenia sędziego. Reasumując należy wskazać, że skoro skarżący nie wykazał przesłanek z art. 18 i 19 P.p.s.a, a przesłanki te nie wynikają z akt sprawy, zatem brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku. W tych okolicznościach, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek skarżącego należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło