II SA/Sz 1410/17

WyrokWSA w Szczecinie2018-01-11

Skład orzekający: Barbara Gebel, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Grzegorczyk-Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieważna z powodu braku przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko oraz niezgodności z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieważna, jeśli została podjęta z naruszeniem przepisów prawa materialnego i proceduralnego. W szczególności, brak przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie podejmowania uchwały oraz brak uzgodnienia planu z właściwym konserwatorem zabytków, stanowią istotne naruszenia trybu sporządzania planu, skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały.
Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy zaskarżył uchwałę Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając jej rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i trybu sporządzenia. Główne zarzuty dotyczyły braku przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z ustawą z dnia 3 października 2008 r. oraz niezgodności uchwały z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a także braku uzgodnienia z konserwatorem zabytków. Rada Gminy wniosła o odrzucenie lub oddalenie skargi.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r. nr XXI/288/2008.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego na uchwałę Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r. nr XXI/288/2008 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały. Rada Gminy dnia 26 listopada 2008 roku podjęła uchwałę Nr XXI/288/2008 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy D. dla obszaru części obrębu Krupy, Sińczyca i Nowy Kraków, która została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego z 2009 r. nr 5, poz. 163. Prokurator Okręgowy w K. złożył skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i powołując się na przepis art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, zwanej dalej: "u.s.g.", w związku z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zwanej dalej: "u.p.z.p." wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały w całości. Prokurator zarzucał zaskarżonej uchwale rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 46 pkt. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (obecnie Dz. U. z 2017r. poz.1405, w brzmieniu na dzień uchwalenia Dz. U. Nr 199 poz. 1227) w zw. z art. 17 pkt. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w brzmieniu na dzień 15 listopada 2008 roku - Dz.U. z 2008, nr 199, poz.1227) oraz art. 7 Konstytucji R.P. w związku z niedopełnieniem przez Wójta Gminy Darłowo, obowiązku polegającego na przeprowadzeniu strategicznej oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowej zmiany planu. Ponadto zarzucił naruszenie trybu sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, mającą wpływ na wynik sprawy, tj. art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2008 nr 199, poz.1227 w brzmieniu na dzień 15 listopada 2008 roku) z uwagi na niezrealizowanie przez organ stanowiący gminy ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia uwag wniesionych do projektu zmiany planu w drodze odrębnego indywidualnego głosowania, a także brak przeanalizowania zgłoszonych uwag i podania motywów zajęcia stanowiska o ich nieuwzględnieniu, w sytuacji gdy pod głosowanie na sesji Rady Gminy poddano sam projekt uchwały w przedmiocie zmiany miejscowego planu wraz z uzasadnieniem, a rozstrzygnięcie w sprawie uwag do projektu zmiany planu nie zawiera umotywowanego stanowiska. Dodatkowo skarżący podał, że zaskarżona uchwała nie była przedmiotem postępowania nadzorczego. Uzasadniając swoje stanowisko Prokurator powołał się na przepis art. 28 ust. 1 u.p.z.p., który ustanawia dwie przesłanki dla kontroli zgodności z prawem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego: materialnoprawną - sprowadzającą się do konieczności uwzględnienia zasad sporządzania planu i formalnoprawną - obejmującą wymóg zachowania procedury sporządzania planu oraz właściwości organów w tym zakresie. Przesłanka materialnoprawna jest dalej idąca, gdyż podstawę dla unieważnienia uchwały stanowi każde naruszenie prawa, co stwarza po stronie organów gminy obowiązek rygorystycznego przestrzegania ustawowo określonych zasad sporządzania planu miejscowego. Dokonując wykładni przesłanki materialnej organy związane są przepisami prawa europejskiego, Konstytucją oraz przepisami prawa materialnego. Tylko w tych granicach można wyznaczyć władztwo planistyczne gminy. Prokurator zwrócił uwagę, że w ramach procedury planistycznej w sierpniu 2008 roku została sporządzona Prognoza oddziaływania planu na środowisko. Podstawę tego opracowania stanowiły akty prawne wskazane w pkt. 2 Prognozy, opatrzone datami wcześniejszymi niż 15 listopada 2008 roku, w którym to dniu weszła w życie ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r. nr 199, poz. 1227 - art. 174). Strona skarżąca wyjaśniła, że przedmiotowy zakres prowadzenia postępowania w sprawie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko w przypadku projektów planów i programów został określony w art. 46 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zwanej dalej: "u.i.ś.". Prognozę oddziaływania na środowisko, o której mowa w art. 46-50 u.i.ś. sporządza się na podstawie art. 17 pkt. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 51 u.i.ś. Zgodnie z art. 46 pkt. 1 tej ustawy przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko wymagają projekty planów zagospodarowania przestrzennego gminy. Do podstawowych zasad ochrony środowiska, wynikających z art. 6 i 8 prawa ochrony środowiska, należy odpowiednio zasada zrównoważonego rozwoju oraz planowość działań w zakresie ochrony środowiska. Pod pojęciem strategicznej oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 14 ustawy rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko skutków realizacji polityk, strategii, planu lub programu, obejmujące w szczególności: m) uzgodnienie stopnia szczegółowości informacji zawartych w prognozie oddziaływania na środowisko, n) sporządzenie prognozy oddziaływania na środowisko, o) uzyskanie wymaganych ustawą opinii, p) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Prokurator zwrócił uwagę na fakt, że zaskarżona uchwała Nr XXI/288/2008 została podjęta po dniu 15 listopada 2008 roku, tj. w czasie obowiązywania art. 46 pkt. 1 w opisanym wyżej brzmieniu, który do dnia dzisiejszego nie uległ zmianie. Powołując się ponadto na stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych stwierdził, że konieczne było uwzględnienie tego przepisu przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały. Zdaniem Prokuratora, niedopełnienie obowiązku przewidzianego w art. 46 pkt. 1 u.i.ś. stanowi istotne naruszenie prawa. W niniejszej sprawie strategiczna ocena oddziaływania na środowisko nie została sporządzona podczas prac planistycznych, zaś uchwałę podjęto bez uwzględnienia aktualnego stanu prawnego. Jednocześnie Prokurator podkreślił, że przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 roku nie zwierały przepisów przejściowych w zakresie prac planistycznych zagospodarowania przestrzennego rozpoczętych, a nie zakończonych przed jej wejściem w życie. Zatem obowiązywała zasada bezpośredniego działania ustawy nowej. Odnośnie kolejnego zarzutu Prokurator podniósł, że w myśl art. 20 ust. 1 u.p.z.p. - plan miejscowy uchwala rada gminy, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu. Część tekstowa planu stanowi treść uchwały, zaś część graficzna oraz wymagane rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia uwag stanowią załącznik do uchwały. Ustawa nie zawiera rozstrzygnięcia co do formy dokonania tej czynności. Z literalnego brzmienia przepisu wynika, że rozstrzygnięcie rady ma charakter merytoryczny i towarzyszy mu ocena zasadności uwagi, w wyniku której uwaga może zostać uwzględniona lub odrzucona. Rada nie może ograniczyć się do rozpatrzenia listy uwag zgłoszonych do projektu zmiany planu, nieuwzględnionych przez organ sporządzający projekt zmiany planu, ale musi się zapoznać z ich treścią oraz poddać pod głosowanie poszczególne uwagi z listy. Rada gminy musi uwagi rozpatrzyć. W wyniku oceny zasadności uwag rada gminy może uznać potrzebę ich uwzględnienia w zmianie planu, co może skutkować zmianą projektu planu i przekazaniem go organowi wykonawczemu w celu dokonania zmian wynikającychz uwzględniania uwag przez radę. Rozpatrzenie uwag powinno być czynnością odrębną od uchwalenia planu i poprzedzającą jego uchwalanie. Dopiero po uprzednim przegłosowaniu stanowiska wobec każdej z przekazanych radzie uwag możliwe jest podjęcie zbiorczej uchwały w sprawie zmiany planu z rozstrzygnięciem o sposobie rozpatrzenia uwag jako jej załącznikiem. W § 1 ust. 5 pkt 4 zaskarżonej uchwały wskazano, że rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu stanowi załącznik nr 4 do uchwały. W załączniku tym zatytułowanym "Rozstrzygnięcie w sprawie uwag do projektu zmiany planu" wskazano, że przyjmuje się w całości rozstrzygnięcie Wójta i nie uwzględnia się poniższych 4 uwag wniesionych do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Darłowo dotyczących rozstrzygnięć planu ustalających zakaz zabudowy na gruntach rolnych. Jednocześnie strona skarżąca zauważyła, że w protokole nr XXI/2008 z sesji Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 roku, w punkcie 18 porządku obrad dotyczącym podjęcia uchwały w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo (str. 28- 29) zawarto zapis, że do projektu wniesiono 4 uwagi, zaś w wyniku głosowania uchwała nr XXI/288/2008 została przyjęta (13 głosów "za", 1 głos "wstrzymujący się"). Ponadto w protokole wskazano, że wykaz wniesionych uwag stanowi integralną część dokumentacji formalno-prawnej prac planistycznych. Brzmienie tego zapisu, zdaniem Prokuratora wskazuje, że Rada Gminy nie zajmowała się rozstrzyganiem 4 uwag nieuwzględnionych, nie odbyła się dyskusja i indywidualne głosowanie radnych co do tych uwag. Pod głosowanie poddano tylko samą uchwałę w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak w protokole sesji Rady wzmianki, aby przed przyjęciem uchwały w drodze głosowania analizowano nieuwzględnione przez Wójta Gminy - 4 uwagi, zgłoszone w dniu 27 października 2008 roku, które poddanoby pod wyodrębnione głosowanie. W tej sytuacji Prokurator uznał, że nie dokonano dwukrotnej analizy uwag przez organ wykonawczy i stanowiący gminy. Działanie Prokuratora, który jest rzecznikiem ochrony interesu publicznego i obowiązującego porządku prawnego, opiera się na analizie dokumentacji planistycznej. Prokurator podał, że na kanwie jednej ze spraw karnych nadzorowanych przez Prokuraturę Okręgową w K. ustalona osoba zakwestionowała legalność zaskarżonej uchwały. Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2017 roku wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 1263/16 Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę Stowarzyszenia na R. M. Gminy D. i ustalonej osoby na przedmiotową uchwałę. Z kolei na mocy postanowienia z dnia 3 sierpnia 2017 roku w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 445/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę Stowarzyszenia na R. M. Gminy Darłowo na uchwałę Nr XXI/288/2008. Powyższe postanowienie nie zostało zaskarżone, zaś skarga ustalonej osoby nie została rozpoznana. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o odrzucenie ewentualnie oddalenie skargi. Powołując się na pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2012 r. w sprawie I OPS 3/12 organ podniósł, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawach skarg, których przedmiotem jest uchwała rady gminy, zdolność procesową wynikającą z art. 26 § 1 w związku z art. 28 § 1 i art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ma wójt (burmistrz, prezydent miasta), chyba że w sprawie zachodzą okoliczności szczególne, których nieuwzględnienie mogłoby prowadzić do pozbawienia rady gminy prawa do ochrony sądowej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z art. 32 p.p.s.a. oraz z art. 33 ust. 1 u.s.g. organ wniósł o odrzucenie skargi, ze względu na fakt, iż oznaczony w skardze jako strona Urząd Gminy w D., nie jest i nie może być stroną postępowania. W przypadku nieuwzględnienia powyższego organ wniósł o oddalenie skargi, jednocześnie wskazując, że w sprawie została sporządzona Prognoza oddziaływania planu na środowisko, która swoim zakresem przedmiotowym kompensuje wymogi norm prawa powszechnie obowiązującego. Ponadto podniósł, że zakres przedmiotowy strategicznej oceny oddziaływania na środowisko oraz jej przeprowadzenia w stosunku do wcześniejszych rozwiązań uległ znaczącemu przedmiotowemu poszerzeniu, a w rozwiązaniach o charakterze przejściowym zabrakło wskazania działań faktycznych i prawnych odnoszących się do opracowywania aktów z zakresu planowania. Organ podkreślił, że w polskim systemie prawnym, nie ustanowiono zasady prymatu ochrony środowiska nad innymi względami. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2009 r. IV SA/Wa 1269/08 wskazał, że ramy uwzględniania kwestii ochrony środowiska wyznacza zasada zrównoważonego rozwoju wyrażona w art. 5 Konstytucji RP, w myśl której organ administracji orzekający w sprawie powinien mieć na uwadze także uwarunkowania związane z rozwojem społeczno-gospodarczym. W ocenie organu, zastosowanie w sprawie powinien znaleźć art. 48 ust. 1a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie stanowiący o zakresie odstąpienia od przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko w przypadku dokumentów, o których mowa w art. 46 pkt 1 powołanej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: W myśl przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2016 r., poz. 1369 ze zm.). Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz.717 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały, wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego kolejno: 1) ogłasza w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, określając formę, miejsce i termin składania wniosków do planu, nie krótszy niż 21 dni od dnia ogłoszenia; 2) zawiadamia, na piśmie, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu instytucje i organy właściwe do uzgadniania i opiniowania planu; 3) rozpatruje wnioski, o których mowa w pkt 1, w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia upływu terminu ich składania; 4) sporządza projekt planu miejscowego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko, uwzględniając ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy; 5) sporządza prognozę skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego, z uwzględnieniem art. 36; 6) uzyskuje opinie o projekcie planu: a) gminnej lub innej właściwej, w rozumieniu art. 8, komisji urbanistyczno-architektonicznej, b) wójtów, burmistrzów gmin albo prezydentów miast, graniczących z obszarem objętym planem, w zakresie rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym, c) regionalnego dyrektora ochrony środowiska; 7) uzgadnia projekt planu z: a) wojewodą, zarządem województwa, zarządem powiatu w zakresie odpowiednich zadań rządowych i samorządowych, b) właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków, c) organami właściwymi do uzgadniania projektu planu na podstawie przepisów odrębnych, d) właściwym zarządcą drogi, jeżeli sposób zagospodarowania gruntów przyległych do pasa drogowego lub zmiana tego sposobu mogą mieć wpływ na ruch drogowy lub samą drogę, e) właściwymi organami wojskowymi, ochrony granic oraz bezpieczeństwa państwa, f) dyrektorem właściwego urzędu morskiego w zakresie zagospodarowania pasa technicznego, pasa ochronnego oraz morskich portów i przystani, g) właściwym organem nadzoru górniczego w zakresie zagospodarowania terenów górniczych, h) właściwym organem administracji geologicznej w zakresie terenów zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych, i) ministrem właściwym do spraw zdrowia w zakresie zagospodarowania obszarów ochrony uzdrowiskowej; 8) uzyskuje zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne; 9) wprowadza zmiany wynikające z uzyskanych opinii i dokonanych uzgodnień; 10) ogłasza, w sposób określony w pkt 1, o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu na co najmniej 7 dni przed dniem wyłożenia i wykłada ten projekt wraz z prognozą oddziaływania na środowisko do publicznego wglądu na okres co najmniej 21 dni oraz organizuje w tym czasie dyskusję publiczną nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami; 11) wyznacza w ogłoszeniu, o którym mowa w pkt 10, termin, w którym osoby fizyczne i prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej mogą wnosić uwagi dotyczące projektu planu, nie krótszy niż 14 dni od dnia zakończenia okresu wyłożenia planu; 12) rozpatruje uwagi, o których mowa w pkt 11, w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia upływu terminu ich składania; 13) wprowadza zmiany do projektu planu miejscowego wynikające z rozpatrzenia uwag, o których mowa w pkt 11, a następnie w niezbędnym zakresie ponawia uzgodnienia; 14) przedstawia radzie gminy projekt planu miejscowego wraz z listą nieuwzględnionych uwag, o których mowa w pkt 11. Niesporne jest, że w sierpniu 2008 r. została sporządzona prognoza oddziaływania planu na środowisko, plan został poddany opiniom i uzgodnieniom, a następnie plan wraz z prognozą wyłożony został do publicznego wglądu. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S. w swojej opinii z dnia 25 listopada 2008 r. oprócz uwag dotyczących treści planu, zawarł także stwierdzenie: "Ponadto informuję, że w związku z wejściem w życie z dniem 15 listopada 2008 r. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227), zgodnie z art. 46 ww. ustawy, zachodzi obowiązek przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowej zmiany planu." Uwaga ta została całkowicie pominięta w procedurze planistycznej przez Wójta Gminy D., a w konsekwencji także przez Radę Gminy, która pomimo zmiany przepisów plan uchwaliła. Tymczasem, zgodnie z art. 46 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko wymagają projekty, między innymi, plany zagospodarowania przestrzennego. Rada miała zatem obowiązek zastosować stan prawny obowiązujący w chwili podjęcia uchwały, w tym nowe rozwiązania przewidziane w ww. ustawie, która weszła w życie dnia 15 listopada 2008 r. Dodać należy, na co słusznie zwrócił uwagę Prokurator, że ustawa z dnia 3 października 2008 r. nie zawiera przepisów intertemporalnych oraz na to, że ustawa została opublikowana w dzienniku promulgacyjnym z datą 7 listopada 2008 r. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 430/12: "W piśmiennictwie wskazuje się, że rozstrzygnięcie problemu intertemporalnego generalnie może polegać na przyjęciu jednej z trzech zasad: zasady bezpośredniego działania prawa, zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to mimo wejścia w życie nowych regulacji ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości oraz zasady wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom (J. Mikołajewicz, Prawo intertemporalne. Zagadnienia teoretycznoprawne, Poznań 2000, s. 62). W orzecznictwie oraz w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że w wypadku gdy ustawodawca wyraźnie nie rozstrzygnie powyższych kwestii to oznacza, że zadecydował o bezpośrednim działaniu nowego prawa (por. S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 1997, s. 49-53; uchwała NSA z 10 kwietnia 2006 r., I OPS 1/06, wyrok NSA z 7 października 2010 r., II FSK 884/09). Rozwiązanie określone jako bezpośrednie działanie nowego prawa oznacza, iż od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do wszystkich stosunków prawnych, zdarzeń czy stanów rzeczy danego rodzaju, zarówno tych, które dopiero powstaną, jak i tych, które powstały wcześniej, przed wejściem w życie nowych przepisów, ale które trwają w czasie dokonywania zmiany." Stanowisko to skład sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Dodać też należy, że ust. 1a – umożliwiający odstąpienie od przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko w przypadku dokumentów, o których mowa w art. 46 pkt 1, został dodany do art. 48 u.i.ś. dopiero w wyniku kolejnej zmiany ustawy mającej miejsce w 2010 r., tak więc Rada Gminy w Darłowie nie mogła skorzystać z takiej możliwości podejmując uchwałę 26 listopada 2008 r. Zatem brak wymaganej strategicznej oceny oddziaływania na środowisko stanowił istotne naruszenie trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd po zapoznaniu się z dokumentacją planistyczną stwierdził także, że przedmiotowy plan nie został uzgodniony z Zachodniopomorskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w S.. W postanowieniu z dnia 1 września 2008 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków stwierdził, że nie uzgadnia projektu zmiany planu bowiem jest on niezgodny z uchwalonym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy D., zaś ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) w art. 9 ust. 4 i art. 15 ust. 1 nakazuje zgodność rozwiązań planistycznych w planach zagospodarowania przestrzennego z ustaleniami studium. Pomimo braku tego uzgodnienia, na sesji Rady Gminy w D. w dniu 26 listopada 2008 r., uchwalony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wątpliwości sądu budzi fakt, że na tej samej sesji, na której została podjęta uchwała w sprawie zmiany planu miejscowego, Rada Gminy uchyliła uchwałę Nr XX/276/2008 z dnia 28 października 2008 r. w sprawie przyjęcia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Darłowo (pkt 13 protokołu), a następnie podjęła uchwałę Nr XXI/284/2008 w sprawie przyjęcia zmiany Studium uwarunkowań (pkt 14 protokołu). Sąd zwraca uwagę, że procedura uchwalania studium, jak i wprowadzania w nim zmian, określona została w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 11), jest to procedura składająca się z wielu etapów, a tym samym wymagająca czasu dla jej przeprowadzenia, zaś ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych (art. 9 ust. 4), co zdaniem sądu powoduje, że już podczas procedury w przedmiocie uchwalenia planu winna występować zgodność projektu planu ze studium. Z akt sprawy nie wynika, czy procedura zmiany studium została przeprowadzona zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jednakże kolejnym istotnym naruszeniem procedury uchwalania planu, jest uchwalenie planu pomimo braku uzgodnienia jego treści z Zachodniopomorskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w S.. W dacie podejmowania zaskarżonej uchwały art. 20 powołanej wyżej ustawy stanowił: "Plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Część tekstowa planu stanowi treść uchwały, część graficzna oraz wymagane rozstrzygnięcia stanowią załączniki do uchwały". Na tle stosowania przepisu art. 20 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu, powstało bardzo bogate orzecznictwo sądów administracyjnych. Skład sądu orzekający w niniejszej sprawie całkowicie podziela tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt II OSK 1922/15: "Nie negując celowości indywidualnego głosowania nad każdą nieuwzględnioną uwagą, mając na uwadze brak precyzji w formułowaniu przez ustawodawcę podejmowanych przez organ uchwałodawczy czynności, przyjąć należy, że rozpatrzenie uwag może nastąpić w jednym głosowaniu nad uchwaleniem projektu samego planu zagospodarowania przestrzennego". Zdaniem sądu, powyższe nie oznacza jednakże, że organ wykonawczy przedstawiający radzie gminy projekt planu może ograniczyć się do stwierdzenia, że uwagi nie zasługują na uwzględnienie, tylko winien przedstawić uzasadnienie swojego stanowiska w tym zakresie, tak by rada głosując nad uchwałą posiadała wiedzę pozwalającą na dokonanie własnej oceny. W protokole z sesji Rady Gminy z dnia 26 listopada 2008 r. brak jest informacji, czy Wójt Gminy D. przedstawił radnym wniesione uwagi wraz z uzasadnieniem swojego stanowiska odnośnie do uwzględnienia tych uwag. Zdaniem sądu, powyższe jest uchybieniem nie stanowiącym jednakże istotnego naruszenia procedury uchwalania planu. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania uchwały, naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Skoro Rada Gminy naruszyła zasady i tryb sporządzania planu przyjętego zaskarżoną uchwałą, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło