II SA/Sz 144/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi G. i J. M. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o pozwolenie na przebudowę oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] nr [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul.[...] pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie przejścia pod arkadami, z przeznaczeniem na działalność handlową; w istniejącym budynku mieszkalno-usługowym przy ul. [...]. Od decyzji tej odwołali się Państwo G. i J. M. właściciele lokalu mieszkalnego nr [...] wskazując, że została wydana z naruszeniem przepisów Kpa - art.107 ( nie zawiera uzasadnienia ) oraz Prawa budowlanego. Wojewoda po zapoznaniu się z kompletem akt sprawy uznał, że odwołanie zostało wniesione przez osobę nieuprawnioną. W aktach sprawy znajduje się uchwała nr [...] Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul/ [...]podjęta przez Wspólnotę w dniu [...] r. w trybie indywidualnego zbierania głosów, którą zatwierdzono wykonanie zabudowy przejścia pod [...] z przeznaczeniem na lokal użytkowy. Stosownie do przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ( Dz. U. Nr 80, poz. 903) ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana (art. 6 ustawy). Sprawami wspólnoty mieszkaniowej kieruje zarząd i on reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (art. 21 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy o własności lokali, do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności. Uchwały właścicieli lokali zapadają większością głosów właścicieli lokali, liczoną według wielkości udziałów. Zgodnie z art. 28 Kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stroną w tym postępowaniu jest Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości, a nie poszczególni właściciele mieszkań, którym przysługuje prawo - zgodnie z art. 25 ustawy o własności lokali do zaskarżenia podejmowanych uchwał. Zasadnym jest więc umorzenie postępowania odwoławczego zgodnie z intencją art. 105 Kpa z powodu wniesienia odwołania przez osobę nieuprawnioną. Powyższą decyzję G. i J. M. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Skarżący wnieśli o : unieważnienie decyzji znak [...] z dnia [...]r. wydanej przez Urząd Wojewódzki , dot. umorzenia postępowania odwoławczego, unieważnienie decyzji Nr [...] z dnia [...]r. wydanej przez Starostwo Powiatowe , udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, polegających na zabudowie przejścia pod arkadami, 3. zawieszenie przez Sąd wszelkich czynności wynikających z udzielonego pozwolenia budowlanego do czasu rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze podano, powołując się na art. 28 Kpa., że odwołanie zostało wniesione przez osobę nieuprawnioną. Tymczasem zgodnie z tym przepisem wydane decyzje naruszają właśnie nasz interes prawny w myśl art. 3-13 oraz art.17 ustawy o własności lokali. Ponadto decyzje te uchybiają aktowi notarialnemu, gdyż powstały w wyniku zabudowy lokal użytkowy musi być ujawniony w księgach wieczystych, a co za tym idzie wiąże się to ze zmianą udziałów w częściach wspólnych budynku. Prawo budowlane w art.28 ust.2 określa, że właściciele i użytkownicy wieczyści są stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Zarządca nieruchomości może być również stroną o ile uzyska oświadczenie woli i pełnomocnictwa absolutnie wszystkich właścicieli. Wobec wcześniejszych naszych zastrzeżeń złożonych w Starostwie Powiatowym , zarządca nie uzyskał zgody wszystkich właścicieli, nie reprezentował stron, nie posiadał pełnomocnictw do dysponowania nieruchomością. To my jako właściciele posiadamy prawo udziału we współwłasności, to nas obciąża gmina kosztami użytkowania wieczystego i to my płacimy podatki od nieruchomości związane ściśle z udziałami w nieruchomości, które po wybudowaniu dodatkowego lokalu użytkowego znacznie by się zwiększyły. Ustawa z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U Nr 115, poz.741, ze zm.), w art. 97 oraz art. 103 stanowi kto jest stroną przy dokonywaniu podziału nieruchomości i kto może być wnioskodawcą. Przepis art. 199 kc stosuje się odpowiednio. Dlatego decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze, w której uznano nas, że nie jesteśmy stroną jest niezasadna i niezgodna z przepisami prawa. Decyzja Starostwa Powiatowego Nr [...], udzielająca zgodę na zabudowę przejścia pod arkadami, w wyniku której powstałby dodatkowy lokal użytkowy w nieruchomości, jest również niezgodna z przepisami prawa i wobec naszego wcześniejszego sprzeciwu, przed wydaniem decyzji narusza nasz interes prawny. Naszym zdaniem należałoby zacząć od tego, że wspólnota mieszkaniowa nie może być inwestorem, bo nie prowadzi działalności gospodarczej. Inwestowanie w zabudowę nie jest celem statutowym wspólnoty wynikającym z ustawy o własności lokali. Wspólnota mieszkaniowa nie jest osobą prawną, nie posiada własnego majątku odrębnego od majątku właścicieli lokali, nie ma zdolności prawnej i nie może być stroną w postępowaniu o zabudowę. Czyją własnością byłby powstały lokal użytkowy, skoro my jako właściciele posiadający udziały w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokalu nie wyrażamy zgody na zabudowę i na zmianę udziałów? Wspólnota mieszkaniowa podjęła uchwałę bez zgody wszystkich właścicieli o zabudowie ujętą w rocznym planie gospodarczym . Nie została podjęta uchwała w myśl art.22., a więc głosujący nie mieli świadomości, że głosują za wyodrębnieniem lokalu i w następstwie za zmianą udziałów. Gdyby nawet głosowano w myśl tego podpunktu, to wymagana jest zgoda wszystkich właścicieli. Interpretowanie, że zgoda może być podjęta większością głosów jak zwykłe uchwały wspólnoty, że można wstąpić w cudze prawo własności i dysponować nim, jest niezgodne z prawem. Uchybiałoby to aktowi notarialnemu, artykułowi 199 kc i art. 3-13 ustawy o własności lokali oraz konstytucyjnemu prawu do własności art.64 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) Sąd właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.). W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.127 § 1 Kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. W myśl art.28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny w rozumieniu art.28 Kpa oznacza występowanie bezpośredniego związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną, w której może nastąpić konkretyzacja uprawnień i obowiązków. Bezpośredniość ta oznacza, że rozstrzygnięcie administracyjne dotyczy sfery prawnej danego podmiotu, a nie wynika z sytuacji prawnej innego podmiotu. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalony został pogląd, iż podstawę prawną legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawa lub obowiązek podmiotu, który podlega skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. W wyroku z dnia 11.04.1991 r. III ARN 13/91 Sąd Najwyższy stwierdził, że "interes prawny powinien być rozważany jako zobiektyzowana czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej - jest to interes o charakterze osobistym, przez to, że jest własny zindywidualizowany i skonkretyzowany a także aktualnie istnieje". Przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Skarżący są członkami Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ulicy [...], która to Wspólnota występowała w postępowaniu administracyjnym jako strona. Oznacza to, że Zarząd Wspólnoty reprezentuje wszystkich swoich członków na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali ( art.21 ust.1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz.903 z późn.zm.). Od przedstawionej wyżej zasady reprezentowania właścicieli lokali w postępowaniu administracyjnym dopuszczalny jest wyjątek jedynie w sytuacji, gdy członek wspólnoty wykaże, iż w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego, naruszony został jego "własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes". Skarżący nie wykazali by wystąpiły szczególne przesłanki uzasadniające dopuszczenie ich jako strony do udziału w niniejszym postępowaniu administracyjnym, słusznie więc Wojewoda zaskarżoną decyzją umorzył postępowanie odwoławcze stwierdzając u podmiotu wnoszącego brak legitymacji procesowej strony. W świetle powyższego badanie Sądu ograniczone zostało do przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) orzekł, jak w sentencji.