II SA/Sz 1445/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk – Meder po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie II SA/Sz 1445/17 oddalającego skargę T. M., M. M. oraz J. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie negatywnego zaopiniowania wstępnego podziału nieruchomości postanawia: odmówić przywrócenia terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie II SA/Sz 1445/17, wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, oddalił skargę T. M., M. M. oraz J. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie negatywnego zaopiniowania wstępnego podziału nieruchomości. Przesyłka sądowa zawierająca odpis sentencji ww. wyroku wraz z pouczeniem o sposobie i trybie jego zaskarżenia adresowana do M. M. została awizowania w urzędzie pocztowym w dniach 6 marca 2018 r. oraz 14 marca 2018 r., a następnie zwrócona do nadawcy w dniu 22 marca 2018 r., jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 37 i 38 akt sądowych). M. M. w piśmie z dnia 12 kwietnia 2018 r. (złożonym w siedzibie Sądu dnia 13 kwietnia 2018 r.) zawarł wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Jednocześnie wniósł o "uwzględnienie prośby" wskazując, że w dniu [...] r., przebył poważną operację [...], zaś po operacji, po wyjściu ze szpitala przez miesiąc przebywał poza S.. Powyższe spowodowało, że nie mógł odebrać korespondencji z Sądu o doręczeniu odpisu sentencji wyroku. Pismo skarżącego z dnia 12 kwietnia 2018 r. zostało potraktowane jako wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 1 marca 2018 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 16 kwietnia 2018 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie II SA/Sz 1445/17 poprzez wskazanie kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu - w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania stosownie do art. 49 § 2 w zw. z art. 87 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odpis wskazanego zarządzenia został doręczony M. M. w dniu 24 kwietnia 2018 r., jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru (k.46). W odpowiedzi na zobowiązanie, skarżący w piśmie z dnia 25 kwietnia 2018 r. poinformował, że o doręczeniu sentencji wyroku dowiedział się od żony w dniu 9 kwietnia 2018 r., czyli po powrocie do S.. W tej sytuacji dopiero w dniu 13 kwietnia 2018r. złożył w Sądzie wniosek o pisemne uzasadnienie wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w myśl art. 141 § 2 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Z treści przytoczonego wyżej przepisu jednoznacznie wynika, że warunkiem sporządzenia przez Sąd uzasadnienia wyroku oddalającego skargę jest złożenie przez stronę stosownego wniosku. Skuteczność tego wniosku zależna jest jednak od dochowania przez wnioskodawcę siedmiodniowego terminu, biegnącego od dnia ogłoszenia wyroku oddalającego skargę, a w wypadku wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym – od dnia doręczenia sentencji. W rozpatrywanej sprawie wyrok został wydany w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, dlatego termin do złożenia wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia liczony był od dnia doręczenia M. M. odpisu sentencji tego wyroku w trybie art. 73 ustawy p.p.s.a., czyli 20 marca 2018 r., zatem upłynął z dniem 27 marca 2018 r., który to dzień nie był sobotą ani dniem wolnym od pracy. Mając powyższe na uwadze wniosek skarżącego o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wniesiony po upływie tego terminu, dnia 13 kwietnia 2018r. został potraktowany jako złożony wraz z prośbą o przywrócenie terminu do jego złożenia. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Orzeczenie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Powyższe warunki muszą zostać spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Należy przyjąć, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy przyjąć należy, że został zachowany siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, gdyż przyczyna uchybienia terminu, wedle oświadczenia skarżącego, ustała w dniu 9 kwietnia 2018 r., zaś wniosek został złożony dnia 13 kwietnia 2018 r. Spełniona została również przesłanka wynikająca z art. 87 § 4 p.p.s.a., bowiem skarżący wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, złożył i opłacił wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wydanego w przedmiotowej sprawie wyroku. Z kolei brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt. II OZ 712/08). Na stronie domagającej się przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności w postępowaniu, spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających brak jej winy w uchybieniu terminu, podkreślenia wymaga fakt, że uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem, niemniej wymaga wiarygodnej argumentacji, przekonywującej, że zaistniała niedająca się usunąć przeszkoda, uniemożliwiająca dotrzymanie terminu (por. post. NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., publ. LEX nr 1107481). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności. W ocenie Sądu, skarżący w złożonym wniosku nie uprawdopodobnił, by uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, bez swojej winy. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że dnia [...] r. przebył operację [...], po wyjściu zaś ze szpitala, przez okres około 2 miesięcy, przebywał poza S., do którego wrócił 9 kwietnia 2018 r. i dopiero wówczas od żony, powziął wiadomość o wyroku, mimo że T. M. (żona skarżącego) również występowała w sprawie w charakterze strony skarżącej oraz jednego z pełnomocników J. D. i której w dniu 7 marca 2018 r., został doręczony odpis sentencji wyroku (k. 39). Wyjaśnienia wymaga, że wyjazd, który przypada w terminie zakreślonym przez Sąd dla dokonania czynności procesowej, nie stanowi przeszkody, która stronie należycie dbającej o własne interesy uniemożliwia dokonanie czynności procesowej. Podkreślić należy, że w odniesieniu do strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania w trakcie postępowania, formułuje się powinność takiego zorganizowania spraw, aby podczas nieobecności jej interesy nie doznały uszczerbku (zob. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt II OZ 15/17). Skarżący wyjeżdżając wiedząc, że będzie przez określony czas przebywać poza miejscem zamieszkania, powinien podjąć czynności gwarantujące właściwe prowadzenie spraw, zwłaszcza sądowych w sytuacji gdy występował w sprawie w imieniu własnym, jak również- wspólnie z żoną T. M.- jako jeden z pełnomocnik innego skarżącego - J. D.. Jeżeli strona takich czynności nie podjęła, lub uczyniła to nieudolnie, w konsekwencji czego uchybiła terminowi wyznaczonemu do dokonania czynności, to nie można mówić o braku jej winy w powstaniu uchybienia. Zainicjowanie wniesieniem skargi postępowania sądowego jest równoznaczne z tym, że sąd będzie kierował do strony pisma i zakreślał stosowne terminu do dokonania czynności procesowych, a strona powinna się z tym liczyć i w odpowiedni sposób przygotować np. poprzez ustanowienie pełnomocnika. Tymczasem skarżący takich działań nie podjął. W powołanych okolicznościach brak jest podstaw do uznania, że skarżący – M. M. uprawdopodobnił, iż uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku bez swojej winy. W tej sytuacji należało orzec stosownie do art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a., jak w postanowieniu.