II SA/Sz 145/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia A. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia p o s t a n a w i a: przywrócić Stowarzyszeniu A. termin do usunięcia braków formalnych zażalenia. Stowarzyszenie złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia z dnia [...] r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r., nr [...], ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą " [...]". Jednocześnie Stowarzyszenie złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 24 marca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy Stowarzyszenie złożyło sprzeciw. Na skutek rozpoznania sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., postanowieniem z dnia 5 czerwca 2015 r., odmówił Stowarzyszeniu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu sąd wskazał, że Stowarzyszenie nie wykazało, iż podjęło jakiekolwiek czynności zmierzające do zabezpieczenia środków finansowych na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem, w szczególności nie wykazało, że ustaliło składki członkowskie, przeznaczone na pokrycie kosztów swojej działalności, jak również nie wykazało aby takie składki były zbierane. W ocenie sądu nie jest wystarczającym twierdzenie, że Stowarzyszenie nie posiada żadnego majątku, ani dochodów, a jego działalność opiera się na społecznym zaangażowaniu jego członków. Jeżeli działalność Stowarzyszenia jest związana również z realizacją jego praw przed sądem, to siłą rzeczy wiąże się również z obowiązkiem poniesienia kosztów postępowania sądowego. Przewidując inicjację postępowania sądowego Stowarzyszenie powinno zatem podjąć działania zmierzające do zabezpieczenia środków na opłacenie tych kosztów. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyło Stowarzyszenie, podnosząc zarzuty naruszenia postępowania, wyrażające się w błędnej interpretacji przepisów ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.", w szczególności art. 245 tej ustawy. Zażalenie zostało podpisane przez M. G. – członka Stowarzyszenia. Zarządzeniem z dnia 26 czerwca 2015 r. pozostali członkowie Stowarzyszenia zostali wezwani do podpisania zażalenia lub nadesłania egzemplarza zażalenia podpisanego przez wszystkich członków, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. W związku z bezskutecznym upływem terminu i niewykonaniem zobowiązania, postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. odrzucił zażalenie na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Na postanowienie o odrzuceniu zażalenia, zażalenie złożyło Stowarzyszenie. Zażalenie podpisał M. G.– członek Stowarzyszenia. Zarządzeniem z dnia 10 września 2015 r. pozostali członkowie Stowarzyszenia zostali wezwani do usunięcia braków formalnych zażalenia w terminie 7 dni – pod rygorem jego odrzucenia, przez podpisanie zażalenia lub nadesłania egzemplarza zażalenia, podpisanego przez wszystkich członków, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Stowarzyszenie nadesłało egzemplarz zażalenia podpisany przez M. G., A. K. i A. J. M. T. podpisał zażalenie w dniu 15 października 2015 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma wynika, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych nie zostało przez M. T. podjęte w terminie. Koperta zawierająca wezwanie została zwrócona z adnotacją "adresat nieobecny" i "zwrot nie podjęto w terminie", w dniu 2 października 2015 r. Z adnotacji na przesyłce wynika, że była ona dwukrotnie awizowana, a termin do wykonania zobowiązania upłynął w dniu 1 października 2015 r. M. T. składając w dniu 15 października 2015 r. podpis pod zażaleniem złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wykonania zobowiązania, wskazując w uzasadnieniu, że nie mógł odebrać korespondencji ponieważ w okresie od 7 września do 5 października 2015 r. przebywał w sanatorium. Na wezwanie sądu przedłożył skierowanie, z którego wynika, że został skierowany na leczenie uzdrowiskowe w Sanatorium Mesko A. M. w K. w terminie od 7 września do 5 października 2015 r. Na wezwanie sądu Stowarzyszenie wyjaśniło, że M. T. powziął informację o nadejściu przesyłki z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. po powrocie z sanatorium, w dniu 9 października 2015 r. O treści wezwania i konieczności złożenia podpisu pod zażaleniem dowiedział się w dniu 15 października 2015 r. przeglądając akta w siedzibie sądu. Wówczas złożył podpis pod zażaleniem jak również wniósł o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Stowarzyszenie, pouczone o konieczności składania w postępowaniu sądowym pism podpisanych przez wszystkich jego członków, nadesłało wniosek o przywrócenie terminu spełniający powyższy wymóg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje: Na podstawie art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W niniejszej sprawie, w związku ze złożeniem zażalenia na postanowienie o odrzuceniu zażalenia, podpisanego przez jednego tylko członka stowarzyszenia, zaistniała konieczność wezwania pozostałych członków do usunięcia braków formalnych. Wezwanie do usunięcia braków formalnych – złożenia podpisu pod zażaleniem na postanowienie o odrzuceniu zażalenia, skierowane do M. T. nie zostało podjęte w terminie. Z adnotacji zamieszczonych na kopercie wynika, że było ono dwukrotnie awizowane w dniach 16 i 24 września 2015 r. Termin do podjęcia przesyłki upłynął w dniu 1 października 2015 r., który nie był dniem ustawowo wolnym. W związku z powyższym należało uznać doręczenie za skuteczne z upływem ostatniego dnia terminu, w którym przesyłka mogła zostać podjęta. Termin do uzupełnienia braków formalnych biegł od dnia 1 października 2015 r. i upłynął w dniu 8 października 2015 r. Uzupełnienie podpisu pod skargą – w dniu 15 października 2015 r. nastąpiło zatem po upływie terminu. W związku ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności należało zatem zbadać, czy zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a., w szczególności, czy został zachowany termin do złożenia wniosku, jak również, czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Osoba zobowiązana do złożenia podpisu pod zażaleniem na postanowienie o odrzuceniu zażalenia powzięła wiadomość o konieczności dokonania tej czynności w dniu 9 października 2015 r. Zatem termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności upływał w dniu 16 października 2015 r. Nieodebranie przez M. T. korespondencji, zawierającej wezwanie do złożenia podpisu pod zażaleniem nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych, bowiem w dacie gdy przesyłka była awizowana po raz pierwszy i kolejny, jak również w dacie, gdy została ona zwrócona nadawcy (2 października 2015 r.) przebywał on poza miejscem zamieszkania - w sanatorium i okoliczność ta została przez niego uprawdopodobniona. Jak wynika z wniosku o przywrócenie terminu oraz wyjaśnień złożonych przez skarżące Stowarzyszenie niezwłocznie po powrocie i ustaleniu skąd pochodziła korespondencja podjął on starania zmierzające do zadośćuczynienia żądaniu sądu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 P.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 P.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 P.p.s.a.) – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 51/15 (dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie wszystkie te przesłanki zostały spełnione. Skarżący uprawdopodobnił, że do uchybienia terminu doszło na skutek okoliczności, na które nie miał wpływu. W dacie, gdy M. T. powrócił z sanatorium przesyłka zawierająca wezwanie do złożenia podpisu pod zażaleniem została zwrócona do nadawcy i oczywistym jest, że nie mógł się zapoznać z jej treścią, a w konsekwencji nie mógł zadośćuczynić żądaniu sądu. Jednocześnie na skutek podjętych bez zbędnej zwłoki czynności związanych z ustaleniem nadawcy i treści przesyłki, brak formalny wraz ze stosownym wnioskiem został uzupełniony, a dokonanie tych czynności nastąpiło w terminie przewidzianym w art. 87 § 1 P.p.s.a. Uchybienie terminu niesie dla strony ujemne konsekwencje w postaci odrzucenia zażalenia. Z tych względów uznając, że zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 86 i 87 P.p.s.a sąd przywrócił termin do usunięcia braków formalnych zażalenia.