II SA/Sz 145/15

Dnia 8 kwietnia 2016 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym ponownego wniosku Stowarzyszenia A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia p o s t a n a w i a odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 czerwca 2015 r. odmawiającego przyznania skarżącemu Stowarzyszeniu prawa pomocy w zakresie całkowitym Stowarzyszenie wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...]r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. "Przebudowa Małej Elektrowni Wodnej [...]". Jednocześnie Stowarzyszenie złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wniosku podało, że nie ma żadnego majątku ani środków finansowych, zrzesza miłośników S. i kajakarstwa i "oparte jest o społeczne, wolontariackie zasady działania". Mogłoby zwrócić się z apelem "do ofiarności mieszkańców" jednakże w chwili obecnej stanowiłoby to dla niego "nadmierną mitręgę absorbującą energię i czas niezbędne do działalności merytorycznej związanej z przygotowywaniem odpowiednich dokumentów i projektów". Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. postanowieniem z dnia 5 czerwca 2015 r. odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zasadą jest ponoszenie przez strony postępowania kosztów związanych z ich udziałem w sprawie, a zwolnienie od ponoszenia tych kosztów jest wyjątkiem od zasady i może mieć miejsce w ściśle określonych przypadkach. Osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane, gdy wykaże, nie tylko że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania, ale że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne kroki, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem przed sądem administracyjnym. Skarżące Stowarzyszenie, nie posiadające żadnych środków na pokrycie kosztów postępowania, nie wykazało, by podjęło jakiekolwiek czynności zmierzające do zabezpieczenia środków finansowych na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem zainicjowanym jego skargą. Stowarzyszenie, którego celem jest popularyzacja kajakarstwa i reprezentacja środowiska kajakowego wobec władz administracyjnych, powinno wziąć pod uwagę swój udział w postępowaniach sądowych i zgromadzić na ten cel odpowiednie środki, np. w postaci składek członkowskich. Stowarzyszenie nie wykazało, by jakiekolwiek składki członkowskie były pobierane, mimo iż z regulaminu Stowarzyszenia wynika, że jest to jedyne źródło finansowania tego podmiotu. Ponieważ Stowarzyszenie nie skorzystało z żadnej możliwości zdobycia środków na sfinansowanie kosztów swojego udziału w postępowaniu, Sąd oddalił wniosek jako nieuzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2015 r. odrzucił zażalenie Stowarzyszenia na to postanowienie z uwagi na brak formalny, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 stycznia 2016 r. sygn. akt II OZ 31/16 oddalił zażalenie na to postanowienie. Zarządzeniem Sądu z dnia 16 lutego 2016 r. (doręczonym w dniu 26 lutego 2016 r.) Stowarzyszenie zostało wezwane do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W dniu 2 marca 2016 r. skarżące Stowarzyszenie ponownie złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego wskazując, że nie posiada żadnego majątku, nie uzyskuje dochodów i nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ponieważ działalność Stowarzyszenia oparta jest na społecznym zaangażowaniu jego członków. W niniejszej sprawie był już rozpoznawany wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W tej sytuacji ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie należało potraktować jako żądanie zmiany postanowienia z dnia 5 czerwca 2015 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Skarżące Stowarzyszenie składając ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wykazało, by okoliczności które były brane pod uwagę przy ocenie poprzedniego wniosku o prawo pomocy uległy zmianie. Stowarzyszenie nie wykazało, by ustaliło składki członkowskie przeznaczone na pokrycie kosztów swojej działalności, mimo braku jakiegokolwiek majątku i dochodów. W dalszym ciągu strona skarżąca korzysta ze społecznej pracy swoich członków, nie dysponuje jakimikolwiek środkami finansowymi pozwalającymi na realizację celów, dla jakich zostało zawiązane. Wobec braku zmiany okoliczności sprawy, brak było podstaw do zmiany postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Z tej przyczyny, na podstawie art. 165 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.