II SA/Sz 1450/16

WyrokWSA w Szczecinie2017-04-20

Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Barbara Gebel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, uwzględniając dochód rodziny, należy brać pod uwagę dochód uzyskany przez jednego z rodziców po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ale przed datą narodzin dziecka?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przy ustalaniu prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, należy uwzględnić dochód uzyskany przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, jeśli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane jest prawo do świadczeń. W przypadku uzyskania dochodu przez ojca dziecka w grudniu 2015 r., który był nadal uzyskiwany w momencie ustalania uprawnienia do świadczenia (czerwiec 2016 r.), dochód ten należy wliczyć do dochodu rodziny, nawet jeśli nastąpiło to po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy i przed narodzinami dziecka. W konsekwencji, przekroczenie kryterium dochodowego skutkuje odmową przyznania zapomogi.
Stan faktyczny
Skarżąca K. G. złożyła wniosek o przyznanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca zarzuciła organom błędne ustalenie dochodu rodziny, wskazując, że należy uwzględnić dochody z roku poprzedzającego narodziny dziecka, a nie dochody uzyskane po tym okresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Barbara Gebel, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka oddala skargę Po rozpatrzeniu wniosku K. G. z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r. nr [...], odmówił przyznania jej prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, z uwagi na przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego. Na podstawie złożonych dokumentów: zaświadczeń i oświadczeń o dochodach uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, w którym ustalane jest prawo do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, organ I instancji ustalił, że roczny dochód rodziny wyniósł [...] zł, dochód miesięczny rodziny, po uzyskaniu dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, wyniósł [...] zł, natomiast dochód miesięczny w przeliczeniu na członka rodziny wyniósł [...] zł, zatem przekroczył kryterium wynoszące [...] zł. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, K. G. złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości i przyznanie jej wnioskowanej zapomogi z tytułu urodzenia w dniu [...] r. syna J. W. Jej zdaniem organ błędnie ustalił, że przekroczyła ona kryterium dochodowe, wskazując, iż w 2015 r. ojciec dziecka utracił dochód w związku z ustaniem zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia w spółce A i niemal przez cały 2015 r. pozostawał bezrobotny, bez prawa do zasiłku, co skutkowało obniżeniem dochodu gospodarstwa domowego. Fakt podjęcia przez ojca dziecka pracy w dniu [...] r. nie może w żaden sposób rzutować na ustalenie dochodu rodziny na wyższym poziomie, gdyż uzyskanie dochodu z tego tytułu nastąpiło 2 tygodnie po narodzinach dziecka, a więc już po nabyciu przez wnioskodawczynię prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka. Zdaniem odwołującej się, ustalając dochód rodziny organ winien kierować się wysokością zarobków uzyskanych w 2014 r., najpóźniej do daty narodzin dziecka, bowiem to zdarzenie implikuje nabycie prawa do zapomogi. Obliczanie dochodu przy uwzględnianiu, wynagrodzenia ojca dziecka uzyskanego już po narodzinach dziecka nie może pozbawiać wnioskodawczynię prawa do świadczenia, które nabyła z chwilą porodu; godzi to bowiem w konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych oraz jest nie do pogodzenia z założeniem racjonalnego ustawodawcy. Zdaniem odwołującej się zmiany sytuacji dochodowej, rodziny, które nastąpiły po dacie porodu, mogą mieć znaczenie przy przyznawaniu świadczeń ciągłych, wypłacanych przez organy okresowo, nie zaś, gdy świadczenie jest jednorazowe. Miarodajny do ustalenia prawa do świadczenia winien być przeciętny miesięczny dochód osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, tj. w rozpatrywanej sprawie -dochód z 2014 r. Również obecnie, w związku z obniżeniem dochodów ojca dziecka do 60% podstaw wymiaru wynagrodzenia w związku z przejściem na urlop rodzicielski, kryterium dochodowe będzie spełnione. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23) dalej: "K.p.a.", w związku z art. 15 b ust. 2, art. 3 pkt 1, 2, 2a, 10, art. 5 ust. 4 -4b, art. 23 b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. w Dz.U. z 2016 r., poz. 1518) dalej: "u.ś.r", utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie SKO wskazało, iż zgodnie z art. 15b ust. 1 u.ś.r., z tytułu urodzenia się żywego dziecka przyznaje się jednorazową zapomogę w wysokości [...] zł na jedno dziecko. Jednorazowa zapomoga przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł. Przepisy art. 5 ust. 4 - 4b, 7-9 i 11 ww. ustawy stosuje się odpowiednio, (art. 15b ust. 2 ustawy). Wniosek o wypłatę jednorazowej zapomogi składa się w terminie 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka. Wniosek złożony po terminie organ właściwy pozostawia bez rozpoznania (art. 15b ust. 3). K. G. wniosek o ustalenie prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka złożyła w terminie, tj. w dniu 4 czerwca 2016 r. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, pozostawała ona pod opieką medyczną od 10 tygodnia ciąży do porodu (zaświadczenie lekarskie z dnia [...] r.). Jednak - zdaniem SKO - organ I instancji zasadnie odmówił przyznania stronie wnioskowanego świadczenia z powodu niespełnienia kryterium dochodowego. Dochód rodziny, w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to suma dochodów członków rodziny, zaś dochód członka rodziny, w myśl art. 3 pkt 2a u.ś.r., to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4 - 4b. Okresem zasiłkowym jest zaś, zgodnie z art. 3 pkt 10 ww. ustawy, okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego. Jak wynika z akt sprawy w 2014 r. (tj. roku poprzedzającym okres zasiłkowy 2015/2016) trzyosobowa rodzina skarżącej, uzyskała następujące dochody: 1) Dochód K. G. w wysokości [...] zł ustalony i obliczony w oparciu o jej oświadczenie i zgodnie z zasadami ustalonymi w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. 2) Dochód T. W. w wysokości [...] zł, ustalony i obliczony w oparciu o oświadczenie strony i zgodnie z zasadami ustalonymi przez ustawodawcę w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jest to jednak dochód utracony, w rozumieniu art. 3 pkt 23 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych (gdyż w momencie ustalania prawa strony do wnioskowanego świadczenia ojciec dziecka nie był już zatrudniony w Spółka A, co potwierdza zaświadczenie z [...] r.) wobec czego nie wlicza się go do dochodu, od którego zależy prawo strony do jednorazowej zapomogi, zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 4 ustawy. Jednakże w dniu [...] r. T. W. został zatrudniony na podstawie umowy o pracę i otrzymał wynagrodzenie za miesiąc następujący po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty w wysokości [...] zł netto. Zgodnie z art. 5 ust. 4b u.ś.r., w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu na członka rodziny, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Ponieważ dochód uzyskany przez T. W. w związku z podjęciem przez niego pracy w grudniu 2015 r., był przez niego uzyskiwany nadal w czasie, kiedy ustalane było prawo K. G. do zapomogi, do dochodu rodziny należało wliczyć miesięczną kwotę uzyskanego dochodu - zgodnie z zaświadczeniem z dnia [...] r., przedłożonym do akt. Jak wynika z powyższego, łączny miesięczny dochód rodziny K. G., który należy brać pod uwagę przy ustalaniu jej uprawnień do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka stanowi kwota [...]zł ([...]). Dochód ten w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę [...] zł, która przekracza kwotę kryterium dochodowego wskazaną w art. 15b ust. 2, tj. kwotę [...] zł - o [...] zł. Wbrew stanowisku strony zaprezentowanemu w odwołaniu, przy ustalaniu dochodu na członka rodziny nie jest możliwe pominięcie dochodu uzyskanego przez T. W. w związku z podjęciem przez niego w dniu [...]r. pracy zarobkowej. Przepis art. 5 ust 4 - 4b dotyczący sposobu obliczania dochodu w przypadku jego uzyskania lub utraty w okresie zasiłkowym lub po tym okresie znajdują zastosowanie w sprawie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka na podstawie art. 15 b ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w którym ustawodawca wyznaczył próg dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, uprawniający do ubiegania się o przyznanie świadczenia. Zastosowanie przepisów art. 5 ust. 4-4b ustawy o świadczeniach rodzinnych przy przyznawaniu prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka wynika także z definicji "dochodu członka rodziny" zawartej w art. 3 pkt 2a, znajdującej zastosowanie do rozumienia definicji zawartej w art. 3 pkt 2 ustawy, tj. "dochodu rodziny". Odnosząc się do kolejnych zarzutów odwołania SKO stwierdziło, iż z żadnego przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wynika, by zdarzenie w postaci urodzenia dziecka wyznaczało granicę oceny sytuacji dochodowej rodziny, ta bowiem oceniana jest w całym roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy oraz po tym roku z zastosowaniem przepisów art. 5 ust. 4 - 4b. u.ś.r. W rozpatrywanej sprawie, z uwagi na fakt złożenia wniosku w czerwcu 2016 r. okres zasiłkowy stanowi okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r., zaś rokiem poprzedzającym okres zasiłkowy jest rok 2014, z którego dochody brane są pod uwagę przy obliczeniu dochodu członka rodziny z uwzględnieniem przepisów art. 5 ust. 4 - 4b ustawy. To od strony zależy, z którego okresu dochody będą uwzględniane przy ocenie dochodu rodziny, wyznacza to bowiem data złożenia wniosku o przyznanie świadczenia. Uzyskanie dochodu rozumieć należy w sposób wskazany w ustawie o świadczeniach rodzinnych (art. 3 pkt 24) jako uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. T. W. zatrudnienie uzyskał w dniu [...] r., a zatem zdarzenie to nastąpiło przed złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia, a nawet przed urodzeniem się dziecka, zaś okoliczność wypłaty świadczenia po urodzeniu dziecka pozostaje bez wpływu na przyjęcie, iż nastąpiło uzyskanie dochodu. Generalną zasadą wynikającą z przepisu art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest przyznawanie prawa do świadczeń rodzinnych na czas określony jako "okres zasiłkowy" ze wskazaniem jego dat. Niewątpliwie jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka nie jest świadczeniem okresowym tylko jednorazowym. Nie można jednak nie zauważyć, że przepis art. 24 ustawy nie zawiera definicji pojęcia okresu zasiłkowego (ta zawarta jest w art. 3 pkt 10 ustawy) a jedynie adresowany do organów administracji nakaz ustalenia okresu zasiłkowego z precyzyjnym wskazaniem jego dat granicznych. Kolejne ustępy tego przepisu zawierają wyjątki od zasady przyznawania świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy co do daty początkowej, jak i końcowej przyznawania świadczeń, co oznacza, że w rozpoznawanej sprawie nie może znaleźć zastosowania przywołany przez stronę przepis art. 24 ust. 7, gdyż wnioskowane świadczenie nie jest przyznawane okresowo lecz jednorazowo. Powyższą decyzję K. G. zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Zaskarżonej decyzji zarzuciła mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 b ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że rodzina skarżącej nie spełnia kryterium dochodowego, o którym mowa w tym przepisie, dla przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna prowadzić do wniosków przeciwnych. Podnosząc powyższe, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi wskazała, że z rozumowaniem organów obu instancji nie sposób się zgodzić. Podtrzymała stanowisko, iż miarodajny dla przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka powinien być jedynie dochód rodziny uzyskany w roku 2014, w którym dochód miesięczny jej gospodarstwa domowego w przeliczeniu na członka rodziny nie przekraczał kryterium określonego w art. 15 b ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Tymczasem organy obu instancji obliczając dochód rodziny, doliczyły wynagrodzenie za pracę ojca dziecka za styczeń 2016 roku. Dochód ten został de facto uzyskany (tj. wypłacony) dopiero 2 tygodnie po narodzinach dziecka. Skarżąca stoi na stanowisku, że nabyła prawo do przedmiotowej zapomogi z chwilą narodzin syna, tj. [...] r. Sytuacja dochodowa w późniejszym okresie nie powinna mieć znaczenia dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku, jako że przedmiotowa zapomoga nie jest świadczeniem ustalanym na tzw. okres zasiłkowy. Co więcej, zgodnie z art. 24 ust. 7 u.ś.r. w przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych lub obniżenie ich wysokości, świadczenia nie przysługują lub przysługują w niższej wysokości od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został osiągnięty. Oznacza to, że nawet jeżeli ojciec dziecka uzyskał wynagrodzenie ze stosunku pracy w styczniu 2016 roku, to organ nie powinien tego dochodu brać pod uwagę, nawet jeżeli ojciec dziecka uzyskiwał go w dalszym ciągu. Prawo do przedmiotowej zapomogi zostało przez skarżącą nabyte z chwilą narodzin dziecka, a nie z chwilą złożenia wniosku do organu. Przewidziany art. 15b ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych termin jest terminem prawa materialnego prekluzyjnego, zwanego też terminem zawitym. Upływ czasu powoduje jedynie wygaśnięcie uprawnienia do ubiegania się o wypłatę jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka. Istotą terminu prawa materialnego jest to, iż ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację praw podmiotowych. Upływ terminu zawitego powoduje bądź wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego bądź niemożliwość jego realizacji (tak wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2010 r., I OSK 1184/09, LEX nr 594948, LEX nr 340427). Nie oznacza natomiast, że prawo to nie zostało nabyte przez rodzica w dniu narodzin dziecka, ani że organ winien brać pod uwagę sytuację dochodową rodziny w całym 12 - miesięcznym okresie na wystąpienie z takim wnioskiem. Będąc natomiast konsekwentnym organ I instancji powinien wziąć pod uwagę obniżenie dochodów rodziny w związku z rozpoczęciem urlopu rodzicielskiego przez ojca dziecka co spowodowało spadek jego dochodów do 60% wynagrodzenia. Począwszy od tej daty ojciec dziecka z dniem 1 września 2016 r. otrzymywał kwotę [...] zł. Tym samym dochód na członka rodziny w roku 2016 nie przekraczał kwoty [...] zł. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi, powodujące eliminację zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Sądowa kontrola dokonana w niniejszej sprawie według ww. kryteriów nie dała podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy są niesporne. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości wykładni zastosowanych w sprawie przez organ przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, na podstawie których organy obu instancji uznały, iż w sprawie miało miejsce przekroczenie określanego w ustawie o świadczeniach rodzinnych kryterium dochodowego, skutkującego brakiem uprawnienia do jednorazowego świadczenia z tytułu urodzenia dziecka, uregulowanego w art. 15b ust. 2 ustawy, czy też - jak twierdzi skarżąca - podstawą tej oceny winny być wyłącznie dochody rodziny z 2014 r, lub też uwzględnienie utraty części dochodów męża po przejściu przez ojca dziecka na urlop rodzicielski od 1 września 2016r., a następnie – od 5 kwietnia 2017 r. - na urlop wychowawczy (do dnia 30 listopada 2019 r.). Prezentowane przez skarżącą rozumienie przepisów regulujących uprawnienie do jednorazowego zasiłku z tytułu urodzenia dziecka, o którym mowa w art. 15b u.ś.r. nie jest jednak trafne. Zgodnie z ust. 2 art. 15b u.ś.r. jednorazowa zapomoga przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawemu albo faktycznemu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł, przy czym - dla obliczenia tego dochodu - mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 5 ust. 4 - 4b, 7 - 9 i 11 ww. ustawy. Przepisy art. 5 ust. 4 - 4b określają treść pojęć utraty oraz uzyskania dochodu. W sprawie bezsporne jest, iż na przekroczenie kryterium dochodowego rodziny skarżącej wpłynęło doliczenie do dochodu z roku 2014, gdzie kryterium to nie było przekroczone, dochodu uzyskanego, tj. uzyskanego przez ojca dziecka wynagrodzenia z miesiąca lutego 2016 r. (za miesiąc styczeń 2016 r.) z tytułu zatrudnienia podjętego w miesiącu grudniu 2015 r., którego to wynagrodzenie z tytułu tego zatrudnienia uzyskiwał także w dacie orzekania przez organ I instancji o uprawnieniu do świadczenia, w związku ze złożonym przez skarżącą w dniu 4 czerwca 2016 r. wnioskiem w tym zakresie. Należy zaznaczyć, że warunkiem uzyskania prawa do tego świadczenia jest złożenie przez osobę spełniającą ustawowe warunki stosownego wniosku. Nie jest zatem trafne stanowisko skarżącej, że prawo do świadczenia uzyskała - niejako z mocy prawa - w dniu urodzenia dziecka. Momentem nabycia tego prawa było złożenie przez nią wniosku, a kryteria dochodowe jego uzyskania ustala się zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 3 pkt 2 - 2a z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4 - 4b ustawy. Organ trafnie wskazał na fakt, iż w odniesieniu do świadczenia jednorazowego ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera odrębnych uregulowań w zakresie ustalania kryterium dochodowego ich uzyskania. Zgodnie zatem z art. 5 ust. 4b – w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód rodziny ustala się na podstawie dochodu z roku poprzedzającego okres zasiłkowy powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane jest prawo do świadczeń. W niniejszej sprawie organ postąpił zgodnie z powyższą regulacją. Świadczenie uregulowane w art. 15b u.ś.r. jest świadczeniem jednorazowym, ale uzyskiwanym w określonym okresie zasiłkowym, którą to konstrukcją posługuje się ustawa o świadczeniach rodzinnych. Pojęcie "okresu zasiłkowego" zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W pojęciu tym jednocześnie ustawodawca określił granice czasowe przysługującego świadczenia. Zgodnie z tym artykułem, przez okres zasiłkowy rozumieć należy okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. W wypadku jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka pojęcie okresu zasiłkowego ma znaczenie dla określenia, z którego roku dochody będą podstawą do ustaleniu dochodu rodziny (stanowiącego sumę dochodów członków rodziny o jakich mowa w art. 3 pkt 2a ustawy, do którego zastosowanie znajdują przepisy art. 5 ust. 4 - 4b ustawy) w przeliczeniu na osobę i odniesienia go do granicznej kwoty dochodu, do której jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka przysługuje, tj. do kwoty [...] zł. Uprawnienie do świadczenia wynikające z zastosowania kryterium dochodowego ustalane jest zatem na podstawie dochodu ustalonego za rok poprzedzający okres zasiłkowy, w którym świadczenie miało być wypłacone (czyli w niniejszym przypadku za rok 2014), powiększony o dochód z miesiąca następnego po miesiącu, w którym członek rodziny uzyskał dochód po roku kalendarzowym poprzedzającym. To spowodowało zaś przekroczenie kryterium dochodowego. Ze względu na jednorazowy charakter świadczenia nie mają tu zastosowania regulacje zawarte w art. 24 ust.7 u.ś.r. Przejście ojca dziecka na urlop rodzicielski od 1 września 2016 r. nie mogło mieć zatem żadnego wpływu na uprawnienie do przedmiotowego świadczenia. Wbrew twierdzeniu skarżącej zmniejszenie dochodu ojca dziecka od miesiąca września 2016 r. z powodu przejścia na urlop rodzicielski przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy nie stanowi utraty dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 23 u.ś.r. Uzyskanie tego świadczenia stanowi uzyskanie dochodu (art. 3 pkt 24) ale w niniejszym przypadku przepis ten nie znajduje zastosowania, albowiem uzyskanie dochodu związane było z podjęciem zatrudnienia przez męża skarżącej w grudniu 2015 r., które uzyskiwał nadal w momencie ustalania uprawnienia do przedmiotowego świadczenia i ten moment jak wyjaśniono wyżej – jest właściwy dla ustalenia dochodu rodziny i spełnienia kryterium dochodowego. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi wobec czego Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło