II SA/Sz 146/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] r. wydaną w oparciu o przepis art. 104 ustawy z dnia Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 3 pkt 23 lit. c, pkt 24 lit. c, art. 5 ust. 1,2, 3, 4, 4a, art. 6 ust. 1, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24 ust. 1 i 2, art. 26, art. 27, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) Prezydent Miasta odmówił M. T. przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko J. C. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu, opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...] zł. Z przedłożonych przez wnioskodawczynię dokumentów wynika, że utraciła Ona dochód z 2011 r., w związku z czym ustalając dochód rodziny, nie uwzględniono dochodu z tego tytułu. Ponadto z przedłożonych dokumentów wynika, że M. T. w 2011 r. pracowała przez okres dwóch miesięcy i osiągnęła dochód w wysokości [...] zł. W związku z powyższym dochód w przeliczeniu na liczbę miesięcy wyniósł [...] zł miesięcznie. Dodatkowo strona uzyskała w 2011 r. dochód nieopodatkowany z tytułu alimentów w wysokości [...] zł, w związku z czym miesięczny dochód z tego tytułu wyniósł [...] zł. Po uwzględnieniu powyższych dochodów, dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi [...] zł i jest wyższy od kwoty określonej w art. 5 ust. 1 ustawy, tj. [...] zł. Przekroczenie kryterium dochodowego na osobę stanowi kwotę [...] zł i jest to kwota wyższa od najniższego zasiłku rodzinnego, który zgodnie z § 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. wynosi [...] zł. W odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji M. T. podniosła, iż wbrew twierdzeniu organu nie otrzymała od ojca dziecka alimentów w kwocie [....] zł, lecz w wysokości [...] zł. Na potwierdzenie powyższego załączyła wydruki przelewów bankowych. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., § 2 ust. 2 pkt 1 lit.j) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. Nr 123, poz. 836 z późn. zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji wskazujące na ustalenie przez organ przekroczenia kryterium dochodowego w rodzinie wnioskodawczyni. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu Kolegium wskazało, że z § 2 ust. 2 pkt 1 lit.j) Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. wynika, że w przypadku, gdy osoba uprawniona nie otrzymała alimentów albo otrzymała je w wysokości niższej od ustalonej w wyroku sądu, ugodzie sądowej lub ugodzie zawartej przed mediatorem, dokumentem poświadczającym wysokość tego dochodu jest zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne o całkowitej lub częściowej bezskuteczności egzekucji alimentów, a także o wysokości wyegzekwowanych alimentów lub informacja właściwego sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez osobę uprawnioną czynności związanych z wykonaniem tego tytułu za granicą, jeżeli dłużnik mieszka za granicą. Z powyższego wynika, że przedstawione przez wnioskodawczynię polecenia przelewu nie stanowią dowodu na okoliczność ustalenia dochodu rodziny z tytułu zasadzonych alimentów, przy czym w aktach sprawy znajduje się protokół ugody zawartej przed Sądem Rejonowym III Wydział Rodzinny, mocą której P. C. zobowiązał się łożyć na J. C. alimenty w kwocie [...] zł miesięcznie poczynając od dnia 1 marca 2011 r., co stanowi postawę przyjęcia do dochodu skarżącej w 2011 r. kwoty w wysokości [...] zł z tytułu zasądzonych alimentów. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. T. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . W treści skargi powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu. Dodatkowo do skargi załączyła zaświadczenie komornika sądowego z dnia [..] r. o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Odnośnie przedłożonego zaświadczenia, podniosło, iż dowód ten nie może zostać uwzględniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na badaniu legalność zaskarżonego aktu to jest jego zgodności z prawem materialnym - określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym - regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jeśli ich naruszenie miało wpływ na wynik sprawy Sąd stosuje środki wskazane w art. 145 P.p.s.a. Należ dodać, że zgodnie z art. 134 P.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że z urzędu bierze pod uwagę wszelkie dostrzeżone uchybienia w wydaniu zaskarżonego aktu. Przeprowadzona pod wyżej określonym kątem analiza zaskarżonej decyzji wskazuje na naruszenia przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego i procesowego, które nie pozwalają na pozostawienie zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), która uzależnia przyznanie określonych w niej świadczeń od kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 1 i 2. Powołany przepis stanowi, że zasiłek rodzinny przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu, opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...] zł. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy dochód to przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych, określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, deklarowane dochody z działalności opodatkowanej na podstawie zryczałtowanego podatku dochodowego oraz inne niepodlegające opodatkowaniu w tym alimenty, stypendia oraz świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Dochodem rodziny według art. 3 pkt 2 ww. ustawy jest natomiast przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Jak wynika z akt sprawy skarżąca w dniu [...] r. wystąpiła o przyznanie zasiłku rodzinnego na dziecko urodzone w dniu [...] r. Podstawą ustalenia uprawnień do ww. zasiłku jest zatem dochód rodziny skarżącej z 2011 r. Kwestię sporną w mniejszej sprawie stanowi m.in. sposób wyliczenia dochodu. W ocenie organów administracji do dochodu tego należało zaliczyć kwotę alimentów równa kwocie [...] zł, jaka przysługiwała dziecku skarżącej za rok 2011 (za okres marzec – grudzień 2011r.), na podstawie ugody zawartej przed Sądem Rejonowym II Wydział Rodzinny i Nieletnich, w sprawie o sygn. akt IIIRC 138/11, niezależnie od tego, czy skarżąca tę kwotę faktycznie uzyskała. Stanowisko to nie jest trafne. Z definicji dochodów zawartej we wskazanym wcześniej art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wynika, że co do zasady dochodem rodziny jest realny dochód uzyskany w danym roku przez poszczególnych członków rodziny, zatem skoro alimenty są częścią składową dochodu rodziny, również i alimenty należy uwzględnić w wysokości faktycznie otrzymanej. Skarżąca w postępowaniu przed organem I instancji, a w szczególności w odwołaniu podnosiła, iż otrzymała alimenty w wysokości mniejszej niż wynikało to z zawartej ugody. W takiej sytuacji organy orzekające w niniejszej sprawie winny wyjaśnić tę kwestię, bowiem ustalenie tej okoliczności miało zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. W przedmiotowej kwestii zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. Nr 123, poz. 836 z późn. zm.) Stosownie do treści § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia do wniosku należy dołączyć m.in. odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty na rzecz osób w rodzinie lub poza rodziną lub odpis protokołu posiedzenia zawierającego treść ugody sądowej (...) , a w przypadku, gdy osoba uprawniona nie otrzymała alimentów albo otrzymała je w wysokości niższej od ustalonej w wyroku sądu - zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne o całkowitej lub częściowej bezskuteczności egzekucji alimentów, a także o wysokości wyegzekwowanych alimentów (§ 2 ust. 2 lit. j)). W przypadku złożenia wniosku bez wymaganych dokumentów organ właściwy wierzyciela przyjmuje wniosek i wzywa pisemnie wnioskodawcę do uzupełnienia brakujących dokumentów w terminie nie krótszym niż 14 dni i nie dłuższym niż 30 dni ( § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia). Wskazane regulacje obligowały zatem organy do wezwania skarżącej, by udokumentowała wysokość faktycznie otrzymanych alimentów w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy. Organy natomiast błędnie zinterpretowały treść art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przyjmując, że o wysokości otrzymanych alimentów przesądza treść ugody ustalającej wysokość alimentów na rzecz dziecka, płatnych do rąk przedstawicielki ustawowej. Brak poczynionych ustaleń we wskazanym zakresie, musiał skutkować stwierdzeniem, że organy uchybiły wynikającemu z art. 7 i 77 K.p.a. obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, a także oceny tego materiału w sposób przewidziany w art. 80 K.p.a. Skarżąca wraz ze skargą do Sądu administracyjnego przedłożyła zaświadczenie komornika sądowego z dnia [...] r. o bezskuteczności prowadzonej przeciw ojcu dziecka egzekucji alimentów. Jest to dokument, który istniał w dacie wydawania decyzji przez organ odwoławczy. Nie był on jednak znany organowi wskutek wskazanych wyżej uchybień w postępowaniu. Powyższa okoliczność, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, stanowi przesłankę wznowienia postępowania, co z kolei stanowi podstawę do uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.b) P.p.s.a. Należy też zauważyć, że organ I instancji ustalając dochód brutto skarżącej w 2011 r. przyjął kwotę [...] gr. – a w przeliczeniu miesięcznym [...] gr. Organ nie wskazuje dokumentu, w oparciu o który dokonał powyższych ustaleń. W aktach postępowania znajduje się zaświadczenie o zarobkach skarżącej w okresie od dnia [...] r., z którego wynika, że skarżąca za miesiąc wrzesień otrzymała [...] zł, za październik – [...] zł , zaś za miesiąc listopad [...] zł, co w podsumowaniu wynosi [...] zł, a nie [...] zł. Dochód ten skarżąca otrzymała nadto w okresie trzech miesięcy kalendarzowych a nie dwóch. Powyższe kwestie nie zostały zauważone przez organ odwoławczy mimo, iż zgodnie z art. 15 oraz art. 138 § 1 Kpa organ ten zobowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę. Z uwagi na powyższe uchybienia, mogące mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c) P.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien z uwzględnieniem zastrzeżeń wynikających z treści § 2 ust.2 lit. j cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu z funduszu alimentacyjnego (...) ustalić w jakiej wysokości dochody z alimentów na rzecz dziecka skarżąca otrzymała w 2011 r., oraz poprawnie ustalić dochód rodziny skarżącej, stosownie do powołanych wyżej przepisów oraz zaprezentowanej oceny Sądu.