II SA/Sz 1473/15

WyrokWSA w Szczecinie2016-06-16

Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły obowiązek ponoszenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, nie badając jednocześnie możliwości zastosowania ulg (umorzenia, odroczenia, rozłożenia na raty) w związku z trudną sytuacją finansową rodziców?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zaniechając zebrania materiału dowodowego umożliwiającego ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej rodziny i możliwości ponoszenia opłat. Zamiast tego, zasłoniły się przepisami uchwały, nie badając przesłanek do zastosowania ulg, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. i R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję Starosty K. o ustaleniu solidarnego obowiązku ponoszenia opłat za pobyt dziecka D. K. w rodzinie zastępczej. Skarżący podnosili trudną sytuację finansową, brak stałych dochodów, zadłużenie oraz groźbę eksmisji. Organy administracji nie zbadały szczegółowo możliwości zastosowania ulg, opierając się na wysokości dochodów przekraczających ustalone kryterium.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Szczecinie sprawy ze skargi A. i R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia [...] nr [...], II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokat B. Z. kwotę [...] ([...]) złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r. [...] , na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz.267), zwanej dalej "k.p.a." oraz na podstawie art. 193 ust. 1 pkt 1, art. 194 ust. 1,3, i 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2015 r. poz. 332 ze zm.), zwanej dalej " ustawą o wspieraniu rodziny[...]" lub "ustawą", uchwały Nr XVI/152//2012 Rady Powiatu w Kamieniu Pomorskim z dnia 21 września 2012 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umarzania w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odraczania terminu płatności, rozkładania na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj. Zach. z 2012 r. poz. 2232), po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Starosty K. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ustalenia A. K. i K. K. solidarnego obowiązku ponoszenia opłat za pobyt dziecka – D. K. w rodzinie zastępczej: za okres od [...] r. - w łącznej wysokości [...] zł oraz począwszy od dnia [...] r. do dnia faktycznego opuszczenia pieczy zastępczej, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia przez D. K. pełnoletniości lub przebywania w pieczy zastępczej po osiągnięciu pełnoletniości na zasadach określonych w art. 37 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w kwocie [...] zł miesięcznie - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło stan faktyczny i prawny sprawy, z którego wynikało, że postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] r. sygn. akt [...] A. K. i K. K. ograniczono władzę rodzicielską nad małoletnią D. K. poprzez umieszczenie córki w rodzinie zastępczej u dziadków T. M. P.. Rodzinie zastępczej, w której przebywała małoletnia D. K. organ przyznał decyzją z dnia [..] r., na podstawie art. 78 ust. 1, 3 i 5 ustawy o pomocy społecznej, pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w kwocie [...] zł od dnia [...] r. począwszy. Decyzja ta utraciła moc z dniem [...] r. w związku ze zmianą przepisów. Po wejściu w życie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, decyzją z dnia [...] r. przyznano rodzinie zastępczej, na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny [...], świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w spokrewnionej rodzinie zastępczej, począwszy od dnia [...] r. do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej, w wysokości [...] zł miesięcznie. Zgodnie z art.193 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Tym samym istnieje bezspornie obowiązek ustawowy ponoszenia przez rodziców dziecka opłaty za jego pobyt w rodzinie zastępczej. Stosownie do przepisu art. 193 ust. 1a ustawy, opłatę, o której mowa w ust. 1, rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Za ponoszenie opłaty rodzice odpowiadają solidarnie (ust. 2). Opłatę, o której mowa w ust. 1, ponoszą także rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona (ust. 6).Opłaty, o której mowa w ust. 1, nie ponosi się za okres, w którym dziecko umieszczone w pieczy zastępczej przebywa u rodziców (ust. 6a). Od opłaty, o której mowa w ust. 1, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym decyzja ustalająca opłatę stała się ostateczna (ust. 7a). Kolegium wskazało również, że prowadząc postępowanie w sprawie ustalenia odpłatności, organ winien mieć na względzie, co wynika z art. 194 ust. 2 i 3 ustawy o wspieraniu rodziny [...], upoważnienie ustawowe dla rady powiatu do określenia w drodze uchwały szczegółowych warunków umorzenia w całości, lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. Starosta, na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. Na terenie Powiatu K. obowiązuje uchwała Nr XVI/152/2012 Rady Powiatu w Kamieniu Pomorskim z dnia 21 września 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Na podstawie § 2 ust. 1-3 powołanej uchwały, podstawowym kryterium warunkującym odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jest wysokość dochodu uzyskiwanego przez osobę lub osoby obowiązane do ponoszenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej zastrzeżeniem ust. 4. Ustalając dochód osoby zobowiązanej uwzględnia się dochody, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej. Odstąpienie od ustalenia opłaty jest możliwe w przypadku, gdy dochód na osobę w rodzinie lub osoby samotnie gospodarującej nie przekroczy 250% kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z ust. 4 odstąpienia za pobyt dziecka w pieczy zastępczej dokonuje się w przypadkach, gdy u osoby zobowiązanej do uiszczania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej wystąpiła jedna z następujących okoliczności: długotrwała choroba, orzeczona niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym lub znacznym, potrzeba ochrony macierzyństwa lub wielodzietności – powyżej 3 dzieci w rodzinie, ubezwłasnowolnienie, umieszczenie w domu pomocy społecznej, starty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych, bezdomność, bezrobocie, uzależnienie od alkoholu lub innych środków odurzających, umieszczenie w zakładzie karnym, brak możliwości ustalenia miejsca zamieszkania, przy zachowaniu należytej staranności. Zgodnie z pkt 2 odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej dokonuje się również w sytuacji, gdy osoba zobowiązana do uiszczania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej wywiązuje się z obowiązku alimentacji zgodnie z orzeczeniem sądu lub na podstawie art. 103 ustawy o pomocy społecznej ustaliła z kierownikiem powiatowego centrum pomocy rodzinie wysokość świadczonej przez nią pomocy na rzecz dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej i z ustalonej pomocy wywiązuje się na bieżąco. Starosta K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] ustalił A. K. i K. K. solidarny obowiązek ponoszenia opłat za pobyt dziecka - D. K. w rodzinie zastępczej: za okres od [...] r. - w łącznej wysokości [...] zł oraz począwszy od dnia [...] r. do dnia faktycznego opuszczenia pieczy zastępczej, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia przez D. K. pełnoletniości lub przebywania w pieczy zastępczej po osiągnięciu pełnoletniości na zasadach określonych w art. 37 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w kwocie [...] zł miesięcznie - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. A. K. w odwołaniu od decyzji podniosła, że jej sytuacja oraz jej męża jest bardzo ciężka albowiem mąż pracuje dorywczo a ona na umowę zlecenie. Podała, że są miesiące, w których nie uzyskują żadnego dochodu. W [...] r. odwołującą się pracowała, natomiast w maju i czerwcu nie miała pracy. Z kolei od [...] r. zawarła umowę o pracę na czas określony, jednakże nie wie, czy później będą mieli z mężem pracę i osiągali dochody. Wskazała również, że oboje z mężem są w trudnej sytuacji mieszkaniowej, albowiem do maja płacili za mieszkanie [...] zł. Jeżeli gmina nie zapewni im mieszkania zastępczego, będą musieli je wynająć, a brak stałych dochodów powoduje, że nie są w stanie płacić [...] zł miesięcznie za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. A. K. podała również, że po zimie byli z mężem zadłużeni i musieli zwrócić dług. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w decyzji z dnia [...] r. wskazało, że w przypadku A. i K. K. nie zachodzą przesłanki uprawniające do odstąpienia od ustalenia im opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Oboje nie wywiązują się wobec dziecka z obowiązku alimentacyjnego a obowiązek taki nie został jeszcze ustalony. Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. działając na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny [...], wniósł w dniu [...] r. w imieniu małoletniej D. K. do Sądu Rejonowego w K. pozew o zasądzenie alimentów od jej rodziców. Z przedłożonego przez A. K. zaświadczenia wynika, że osiąga ona wynagrodzenie za pracę, po odliczeniu składki na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz obciążenia z tytułu podatku dochodowego w kwocie [...] zł. Łączny dochód, po uwzględnieniu dochodu K. K. w kwocie [...] zł, wynosi [...] zł ([...] zł na osobę) i przekracza 250% kryterium dochodowego w wysokości [...] zł. Dochód ten, zgodnie z przepisami uchwały, uniemożliwia odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2013 r. I SA/Wa 508/13, Kolegium stwierdziło, że rodzic dziecka musi mieć świadomość, że póki dziecko przebywa w pieczy zastępczej, z mocy prawa jest obowiązany do ponoszenia opłaty. Zatem zasadą jest ponoszenie opłaty a wyjątkiem brak takiej konieczności. Organ odwoławczy przytoczył również przepisy uchwały dotyczące umorzenia należności w całości lub w części, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia jej na raty. Wskazał również, że powyższe ulgi mogą być zastosowane po ustaleniu ostateczną decyzją opłaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej. Z tego powodu należało taką opłatę wobec rodziców małoletniej D. K. ustalić jako obowiązek o charakterze solidarnym. Organ wskazał również, że opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1a rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Organ ustalił opłatę od dnia [...] r. albowiem do dnia [...] r. wobec A. i K. K. odstąpiono od ustalenia opłaty. Organ nie odliczył opłat za dni, w których D. K. przebywała z rodzicami (art. 193 ust. 6a ustawy), albowiem pomimo wezwania i zakreślenia terminu, nie wskazali dni podlegających odliczeniu. Na powyższą decyzję A. K. i K. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. domagając się jej uchylenia. Skarżący podnieśli, że są w trudnej sytuacji finansowej, nie mają od [...] r. pracy ze względu na bezrobocie, a praca pokojowej skończyła się wraz z zakończeniem sezonu. Na opłacenie czynszu pożyczają pieniądze od rodziców, natomiast Sąd Rejonowy w K. w dniu [...] r. orzekł wobec nich eksmisję z zajmowanego lokalu. Ich zadłużenie na dzień wniesienia skargi wynosi około [...] zł a nadto są obowiązani do ponoszenia innych opłat i alimentów po [...] złotych miesięcznie. Skarżący podnieśli również, że dopiero w sierpniu zostali poinformowani, że wobec nich została naliczona opłata w wysokości [...] zł, a od [...] r. mają płacić po [...] zł miesięcznie. W piśmie procesowym z dnia [...] r. ustanowiony na zasadzie prawa pomocy profesjonalny pełnomocnik podtrzymał żądania skargi. Wskazał, że oboje skarżący zarejestrowani są jako bezrobotni, z tym, że A. K. posiada prawo do zasiłku w kwocie K. zł netto. W [...] r. Gmina K. zawarła ze skarżącymi umowę najmu lokalu socjalnego dostosowując czynsz najmu do możliwości finansowych najemców. Utrzymanie mieszkania kosztuje najemców około [...] zł. Warunkiem zajmowania lokalu jest regularne i bieżące opłacanie przez skarżących czynszu najmu oraz pozostałych opłat związanych z utrzymaniem lokalu. Obawiają się jednak, że konieczność uiszczenia opłat wynikających z zaskarżonej decyzji spowoduje, że przestaną opłacać rachunki za lokal, co w konsekwencji doprowadzi do eksmisji, tym bardziej, że Gmina takim wyrokiem już dysponuje. Skarżący są zadłużeni wobec rodziców na łączną kwotę około [...] zł i w chwili obecnej nie są w stanie jej zwrócić. Prokurator Prokuratury Regionalnej w S. G. S., która zgłosiła swój udział w sprawie, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji ze względu na ustalenie odpłatności za okres od [...] r., natomiast konstytutywny charakter tej decyzji pozwala na ustalenie opłaty ex nunc. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje|: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz.1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), – dalej jako "p.p.s.a.", tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Wniesiona skarga jest zasadna, albowiem dokonane przez organy orzekające w sprawie ustalenia dotyczące stanu faktycznego sprawy są niewystarczające do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, dotyczącego nie tylko ustalenia odpłatności, jaką rodzice dziecka obowiązani są ponieść za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, ale również umorzenia tej odpłatności w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty czy odstąpienia od ustalenia opłaty. Zgodnie z art. 194 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny [...], starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym, ustala opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1. Z ustępu 4 tego przepisu wynika również, że starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę rady powiatu w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. Przepisy ustawy nie uzależniają rozpatrzenia zastosowania ulg (rozłożenia płatności na raty, odroczenia terminu płatności czy umorzenia) wobec osoby zobowiązanej od wydania decyzji ostatecznej w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Odmiennie sytuacja kształtuje się w kwestii odstąpienia od ustalenia opłaty, które jawi się jako zagadnienie wstępne wobec decyzji w sprawie ustalenia odpłatności. Zasady ekonomiki i szybkości postępowania w odniesieniu do ulg, czyli po ustaleniu opłaty, wskazują wręcz na konieczność rozpoznania tych kwestii w jednym postępowaniu tym bardziej, że inicjatywy organu nie ogranicza wniosek strony, bowiem przepis art. 194 ust. 4 dopuszcza w takich sytuacjach działanie organu z urzędu. Podkreślić należy, że ustawodawca w art. 193 ustawy o wspieraniu rodziny [...] jako priorytet uznał obowiązek ponoszenia opłat przez rodziców dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej, o czym świadczy zakres tego obowiązku, jego solidarny charakter, rozciągający się od chwili umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej, dotyczący również rodziców pozbawionych władzy rodzicielskiej, lub którym władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona. Z przepisów ustawy nie wynika, że wysokość odpłatności uzależniona jest od sytuacji dochodowej osób zobowiązanych do jej ponoszenia, bowiem odpłatność determinuje wysokość przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka, bądź średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. W postępowaniu w sprawie ustalenia opłat organ ma zatem obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego, który pozwoli na dokonanie oceny, czy sytuacja ekonomiczna i osobista osoby lub osób zobowiązanych umożliwia ponoszenie opłat, czy nie należy rozważyć rozłożenia płatności na raty, odroczyć terminu płatności czy też ewentualnie opłaty umorzyć. Zważywszy na to, że obowiązek ponoszenia opłat ciąży na rodzicach dziecka od chwili umieszczenia go w pieczy zastępczej, nie jest przypadkiem odosobnionym skumulowanie opłat i nałożenie obowiązku ich uiszczenia w kwotach, które przekraczają możliwości finansowe osób zobowiązanych. W rozpatrywanej sprawie małżonkowie K. osiągają nieregularne dochody, których źródło stanowi praca dorywcza, sezonowa czy tak jak obecnie - zasiłek dla bezrobotnych. Ze względu na wcześniejsze uzależnienie od alkoholu popadli w długi, których nie są w stanie spłacić oraz orzeczono wobec nich eksmisję z mieszkania. Obecnie zajmują lokal socjalny, którego koszty utrzymania, wynegocjowane z Gminą K., dostosowane zostały do ich sytuacji ekonomicznej. Nie jest zatem pozbawione podstaw twierdzenie skarżących, że konieczność ponoszenia opłat w kwotach wynikających z zaskarżonej decyzji nie tylko przekracza ich możliwości finansowe ale również spowoduje, że ponownie mogą utracić mieszkanie i z trudem uzyskaną stabilizację. Zdaniem Sądu, przedstawiona sytuacja skarżących nie ma oznaczać zwolnienia ich z obowiązku ponoszenia opłat za pobyt córki w pieczy zastępczej lecz konieczność stworzenia takiej sytuacji prawnej, w której zarówno spłata zaległości jak i bieżące regulowanie opłat stanie się realna i możliwa. Organy orzekające w sprawie nie dostrzegły możliwości przyznania skarżącym ulg w ponoszeniu opłat ze względu na ich trudną sytuację ekonomiczną i zamiast przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tej kwestii zasłoniły się (Kolegium) przepisami uchwały nr XVI/152/2012. Postanowienia uchwały - wbrew twierdzeniom organu - stwarzają możliwości zastosowania ulg, jednakże organy aby je zastosować muszą przeanalizować sytuację skarżących w zestawieniu z przesłankami wynikającymi chociażby z § 4 czy § 5, a czego nie uczyniły. Odnosząc się do zarzutu Prokuratora dotyczącego ustalenia odpłatności z datą wsteczną, należy wskazać na przepis art. 193 ust. 1a ustawy o wspieraniu rodziny [...], który wszedł w życie z dniem 19 września 2014 r. i stanowi, że opłatę, o której mowa w ust. 1, rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Reasumując, nie sposób przyjąć, że stan faktyczny sprawy został ustalony przez organy prawidłowo, albowiem organ zaniechał zgromadzenia materiału dowodowego umożliwiającego ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej rodziny skarżących oraz wyjaśnienie, czy sytuacja ta pozwoli na poniesienie opłat zarówno w kwocie skapitalizowanej za okres od 11 lutego 2015 r. do 30 czerwca 2015 r., jak i opłat bieżących, co stanowi naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy orzekające w sprawie winny mieć na uwadze, że istotą ustalenia odpłatności jest możliwie duże zaangażowanie rodziców w proces utrzymania i wychowania dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej, jednakże bezrefleksyjna ocena możliwości finansowych rodziców nie może prowadzić do ich uzależnienia od środków z pomocy społecznej. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 135 tej ustawy uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą Starosty K. z dnia [...] r. O wynagrodzeniu pełnomocnika skarżących, ustanowionego na zasadzie prawa pomocy, Sad orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło