II SA/Sz 1479/13

WyrokWSA w Szczecinie2014-05-08

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając wydanie decyzji z naruszeniem prawa, mimo że organ I instancji odmówił uchylenia pierwotnej decyzji?
Ratio decidendi
Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ I instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W szczególności, organ I instancji nie rozpoznał wszystkich podstaw wznowienia postępowania, w tym przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, a także naruszył art. 152 Kpa, nie wydając odrębnego postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji.
Stan faktyczny
Spółka A. zaskarżyła decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty o stwierdzeniu wydania z naruszeniem prawa decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę sieci kanalizacji deszczowej, a jednocześnie odmówiła jej uchylenia. Wniosek o wznowienie postępowania złożyli A. i J. S., twierdząc, że inwestycja narusza ich dobra i zagraża ich nieruchomościom. Starosta początkowo odmówił wznowienia, ale Wojewoda uchylił tę decyzję, wskazując na potrzebę zbadania statusu stron i wpływu inwestycji. Po ponownym rozpatrzeniu, Starosta stwierdził naruszenie prawa (art. 10 § 1 Kpa) i odmówił uchylenia decyzji, nie odnosząc się jednak do wszystkich podstaw wznowienia i nie wydając odrębnego postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji. Wojewoda uchylił decyzję Starosty, wskazując na te naruszenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Spółki A.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 maja 2014 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, po wznowieniu postępowania, wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda na podstawie 138 § 2 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania A.S. i J.S. od decyzji Starosty z dnia [...] nr [...], stwierdzającej wydanie z naruszeniem prawa własnej decyzji ostatecznej Nr [...] z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych sieci kanalizacji deszczowej w rejonie ulicy [...] w działkach o nr geodezyjnych [...] obręb [...], ale odmawiającej jej uchylenia na podstawie art. 146 § 2 Kpa oraz odmawiającej wstrzymania ww. własnej decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] A. i J. S. wnieśli do Starosty Powiatowego o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją tego Starosty z dnia [...] Nr [...]. Wnioskodawcy podnieśli, że Spółka A. zgodnie z powyższą decyzją zamierzają włączyć rurę Ø 800 do usytuowanego na ich nieruchomości i sprawnie działającego kolektora deszczowego (rura o przekroju Ø 200) w celu odprowadzenia wód opadowych z [...] ul. [...]. Spółka bez powiadomienia wnioskodawców zmieniła projekt i lokalizację kolektora deszczowego. Projekt stanowił załącznik do decyzji nr [...] z dnia [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego zmienionej decyzją z dnia [...] (bez zmiany załącznika). Tak przeprowadzona inwestycja narusza ich prawnie chronione dobra oraz zagraża równowadze wód na ich prywatnych działkach. Starosta postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty Nr [...]. Decyzją z dnia [...] Starosta powołując się na art. 149 § 3 Kpa – odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty z dnia [...] na skutek niedopuszczalności wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych, gdyż żądanie wznowienia zostało zgłoszone przez osoby nie będące stronami. A. i J. S. wnieśli odwołanie od wyżej opisanej decyzji domagając się jej uchylenia w całości ewentualnie jej zmiany. Wojewoda decyzją z dnia [...] Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 Kpa - uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Wojewody, organ I instancji powinien dokonać analizy, czy słusznie właściciele działki nr [...] nie zostali uznani za stronę postępowania przy wydawaniu pozwolenia na budowę, w przypadku gdy inwestycja będzie realizowana ok. 1,50 m od granicy z dz. nr [...], a w następnym etapie będzie realizowana na ich terenie. Wpięcie ma nastąpić z kolektora o większej średnicy Ø 800 do rurociągu o mniejszej średnicy Ø 500. Organ I instancji nie odniósł się do przedłożonej przez wnioskodawcę opinii w sprawie możliwości oddziaływania realizowanej sieci kanalizacji deszczowej na nieruchomości od dz. [...] do dz. [...] oraz do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w ramach odmowy wznowienia. Wyżej opisaną decyzję ostateczną zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka A. domagając się jej uchylenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 23 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 1168/12 oddalił skargę Spółki. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że oddalenie skargi wniesionej na kasacyjną decyzję organu II instancji rodzi ten skutek, że sprawa administracyjna zainicjowana podaniem o wznowienie postępowania wraca na etap wywołany postanowieniem o wznowieniu postępowania. W toku wznowionego postępowania (II etap procedury) rzeczą Starosty będzie przeanalizowanie legitymacji skargowej wnoszących podanie o wznowienie, wyjaśnienie czy podanie to zostało złożone w terminie, a także rozstrzygnięcie, w razie pozytywnego przesądzenia kwestii strony, czy strona bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, której dotyczy wniosek o wznowienie. Dopiero wówczas będzie możliwe wydanie decyzji kończącej wznowione postępowanie, o jakiej mowa w art. 151 Kpa, przy uwzględnieniu art. 146 Kpa w zależności od dokonanych ustaleń. Niezbędne jest rozważenie, czy podzielenie inwestycji liniowej na II etapy, dla których przewidziano uzyskanie odrębnych decyzji o pozwoleniu na budowę, z góry wyklucza właścicieli nieruchomości, na której prowadzone mają być roboty etapu II, od udziału w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę tej części inwestycji, która realizowana ma być w ramach etapu I na nieruchomości sąsiedniej w odległości 1,5 m od granicy ich działki w sytuacji, gdy wskazuje się na wynikające z etapu II realizacji inwestycji, włączenie wybudowanej w I etapie sieci instalacji sanitarnej do elementów tej instalacji, które mają być usytuowane na działce małżonków S. Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku A. i J. S. z dnia [...] stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej Starosty NR [...] z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę sieci kanalizacji deszczowej w rejonie ulicy [...] w [...], w działkach o numerach geodezyjnych [...] w obrębie [...] i odmówił uchylenia ww. decyzji na podstawie art. 146 § 2 Kpa. Jednocześnie organ odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji Starosty z dnia [...], że w ramach ponownego postępowania, uwzględniając zalecenia i uwagi zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 stycznia 2013 r. wezwał wnioskodawców do sprecyzowania przesłanki wznowienia, poprzez wskazanie, w jakiej dacie wnioskodawcy dowiedzieli się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Wykonując powyższe wezwanie pełnomocnik wnioskodawców wskazał na pismo Spółki A. datowane na dzień [...], którego treść ujawniła wnioskodawcom zamiar budowy sieci kanalizacji deszczowej, z włączeniem do istniejącego rurociągu, zlokalizowanego na ich działce. Wobec powyższego, organ stwierdził, że spełnione są przesłanki wznowienia postępowania. Celem uzgodnienia interesów stron oraz w związku z potrzebą wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych, na podstawie art. 89 § 1 i 2 Kpa przeprowadzono rozprawę administracyjną w dniu 25 czerwca 2013 r., na którą wezwano strony wznowionego postępowania oraz w charakterze świadka W.B. (projektanta sieci kanalizacji deszczowej w rejonie ulicy [...] w [...]) i w charakterze świadka J.S. (autora opinii "W sprawie możliwości oddziaływania realizowanej sieci kanalizacji deszczowej w rejonie ul. [...] na nieruchomość Państwa S. - działki [...] usytuowane wzdłuż rurociągu Ø 200 i 500, obręb geodezyjny [...]"). W uzupełnieniu ustaleń poczynionych podczas ww. rozprawy, pełnomocnik wnioskodawców przedłożył w dniu [...] pismo wraz z załącznikami o prawidłowym wykonaniu drenażu gruntowego na działkach nr [...], wraz z odprowadzeniem do istniejących studzienek rewizyjnych oraz udrożnieniu i naprawie dwóch z nich (dot. istniejącego rurociągu Ø 200). Organ wskazał następnie, że opierając się na przepisach art. 3 pkt 20, art. 5 i art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, po analizie zgromadzonych w sprawie dowodów, uznał, że A. i J. S. winni być stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. A. i J. S. są właścicielami m.in. działek o numerach geodezyjnych [...], na których zlokalizowane są rurociągi Ø 200 i Ø 500, do których zaprojektowano tymczasowe wpięcie projektowanego odcinka kanalizacji deszczowej, poprzez kanał tymczasowy DN500 oraz projektowaną studnię w działce nr [...]. Nadto według opinii rzeczoznawcy w zakresie melioracji wodnych i łąkarstwa mgr. inż. J.S. (strona 14), istnieje możliwość negatywnego wpływu projektowanego włączenia kanału deszczowego Ø 800 do istniejącego rurociągu Ø 500 i Ø 200 oraz że istnieje możliwość spiętrzenia wody w kanale Ø 200. Rzeczoznawca stwierdził także, że suma dopływów do studni na działce [...] przekroczy możliwość odprowadzenia wód rurociągiem Ø 500. Poza tym na działkach nr [...] Państwo S. wykonali własny drenaż gruntowy wraz z odprowadzeniem do istniejących studzienek rewizyjnych rurociągu Ø 200 oraz przeprowadzili udrożnienie i naprawę dwóch z nich. Zdaniem organu I instancji, powyższe uzasadnia orzeczenie, że decyzja ostateczna Starosty z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę sieci kanalizacji deszczowej w rejonie ulicy [...]w [...], została wydana z naruszeniem artykułu 10 § 1 Kpa. Jednakże rozstrzygnięcie organu administracji architektoniczno-budowlanej nie naruszyło obowiązujących w dacie wydawania przedmiotowej decyzji przepisów ustawy Prawo budowlane. Do wniosku o pozwolenie na budowę dołączono wymagane dokumenty, wymienione w art. 33 ust. 2 ww. ustawy, w tym projekt budowlany, opracowany przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Inwestor przedłożył wymagane oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. W trakcie postępowania wyjaśniającego zarówno Państwo S., jak i Spółka A. udowodnili, że przeprowadzali w przeszłości jedynie prace remontowe studzienek zlokalizowanych na istniejących rurociągach Ø 500 i Ø 200. Żadna ze stron nie posiada jednak aktualnego pozwolenia wodno-prawnego na zrzut ścieków opadowych z istniejącego kanału Ø 500 do rowu w działce nr [...]. W trakcie rozprawy w dniu 25 czerwca 2013 r. ustalono, że rurociągi Ø 200 i Ø 500 są przedwojenne. Natomiast studzienki na rurociągu Ø 200 oraz podłączenia do tych studzienek na poziomie do 1 m pod powierzchnią terenu są współczesne. Tym samym inwestor nie musiał wykazywać się zgodą Państwa S. na włączenie się do istniejącego kanału Ø 200. Nadto projektant inż. W.B. oraz sprawdzający projekt mgr. inż. B.J. oświadczyli, że sporządzili projekt budowlany zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Wykonano obliczenia sprawdzające (zawarte są w części opisowej projektu), co dodatkowo potwierdzono na rozprawie. Co istotne, na rozprawie rzeczoznawca w zakresie melioracji wodnych i łąkarstwa mgr inż. J.S. potwierdził dopuszczalność rozwiązania w postaci kanału tymczasowego, pod warunkiem, gdy ma się pewność, że to ograniczenie nie spowoduje podtapiania terenów. Poza tym projektowana sieć kanalizacji deszczowej w działkach o numerach geodezyjnych [...] w obrębie [...] (ETAP 1) jest zgodna z ustaleniami aktualnej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m. Rewal w obrębie Rewal 2 zatwierdzonej uchwałą Rady Gminy Rewal Nr XXXII/217/01 z dnia 30 maja 2001 r. Organ zaznaczył, że w razie spełnienia wymagań określonych w art. 32 ust. 4 oraz w art. 35 ust. 1, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym, w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Mając na względzie zapis art. 146 § 2 Kpa nie uchyla się decyzji, wskazując zgodność inwestycji z przepisami prawa budowlanego jako okoliczność braku jej uchylenia. A. i J. S. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji organu z dnia [...] zarzucając jej naruszenie: - art. 151 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa poprzez odmowę uchylenia decyzji ostatecznej Starosty w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę sieci kanalizacji deszczowej, w sytuacji gdy waga stwierdzonego przez organ pierwszej instancji uchybienia w postaci pozbawienia skarżących prawa do czynnego udziału w postępowaniu, a tym samym pozbawienie ich możliwości prezentowania własnych twierdzeń, wyrażania opinii o planowanych rozwiązaniach projektowych, czy wreszcie zgłaszania dowodów, tym bardziej w sytuacji tak istotnej ingerencji w ich prawo własności, uzasadniała uchylenie decyzji objętej wnioskiem o wznowienie i przeprowadzenie postępowania z udziałem skarżących; - art. 146 § 2 Kpa w zw. z art. 151 § 2 Kpa oraz art. 149 § 2 Kpa poprzez odmowę uchylenia decyzji ostatecznej Starosty z dnia [...] wskutek uznania, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, w sytuacji gdy nie przeprowadzono ponownego merytorycznego rozpoznania istoty sprawy, zaś treść opinii w sprawie możliwości oddziaływania realizowanej sieci kanalizacji deszczowej autorstwa inż. J.S. i przebieg rozprawy administracyjnej wskazują na możliwość błędnego zaprojektowania spornej inwestycji, a tym samym istnienie realnego zagrożenia dla nieruchomości skarżących, - art. 145 § 1 pkt 5 Kpa w zw. z art. 107 § 3 Kpa poprzez brak rozpatrzenia wskazanej przez skarżących w piśmie z dnia [...] podstawy wznowienia w postaci nieznanych w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a wynikających z ww. opinii. Wojewoda uzasadniając swoje kasacyjne rozstrzygnięcie (decyzja z dnia [...]) wskazał, że sprawa wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę powinna być załatwiona odrębnym postanowieniem, na które stronom będzie przysługiwało zażalenie. Nie wydanie takiego postanowienia pozbawiło stronę możliwości skorzystania z dwuinstancyjnego rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W drodze odwołania są bowiem zaskarżalne postanowienia, na które zażalenie nie przysługuje. Zdaniem organu, Starosta nie wydając odrębnego rozstrzygnięcia w formie zaskarżalnego postanowienia odnośnie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę naruszył art. 152 Kpa. Kwestia wydania takiego postanowienia, w przypadku wykonywania przez inwestora robót budowlanych, ma istotne znaczenie dla sprawy. Powyższe uchybienie stanowi jedną z przesłanek do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wydając postanowienie na podstawie art. 152 § 1 Kpa, właściwy organ winien wziąć pod uwagę wszystkie dostępne na tym etapie postępowania okoliczności faktyczne i prawne, przede wszystkim materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy zakończonej dotychczasową decyzją i na tej podstawie wstępnie ocenić, czy istnieją podstawy do przyjęcia, że decyzja zostanie uchylona. Ponadto organ I instancji w sentencji swojej decyzji nie wskazał do naruszenia jakiego przepisu doszło w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 28 marca 2012r. Również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano, jaki lub jakie przepisy zostały naruszone przy wydawaniu przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z treści uzasadnienia wynika jedynie, że chodzi o przepisy dotyczące prawa strony do uczestnictwa w postępowaniu. Stąd też organ I instancji nie zawierając w sentencji swojej decyzji oraz w jej uzasadnieniu naruszonego przepisu prawa naruszył art. 107 § 1 i 3 Kpa. Nadto Starosta nie odniósł się do wskazanej w piśmie z dnia [...], przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, co oznacza, że nie został wyjaśniony istotny zakres sprawy, o którym mowa w art. 138 § 2 Kpa. Organ odwoławczy podkreślił dalej, że powyższe uchybienia formalno-prawne oznaczają, że nie może ocenić zarzutów merytorycznych w stosunku do zaskarżonej decyzji Starosty. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji powinien dokonać odrębnego rozstrzygnięcia sprawy wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej z dnia [...], w formie zaskarżalnego postanowienia. Natomiast jeżeli chodzi o rozstrzygnięcie sprawy wznowienia postępowania to jeżeli organ wykaże, że przy wydawaniu kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę doszło do naruszania przepisów prawa to organ powinien wskazać te przepisy w sentencji swojej decyzji oraz przytoczyć je i dokonać ich wykładni w uzasadnieniu decyzji. Organ powinien w swojej decyzji odnieść się także do występującej w sprawie - zdaniem skarżących - przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § pkt 5 Kpa. Spółka A. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego decyzję Wojewody z dnia [...] zarzucając jej: 1. naruszenie art. 7, 8; 11 Kpa oraz art. 107 § 2 i 3 Kpa polegające w szczególności na: a) niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek uchylenia decyzji I instancji, b) niedostatecznym wyjaśnieniu wszelkich okoliczności sprawy, c) dowolnym przyjęciu, że organ I instancji nie przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowania wyjaśniającego w sprawie d) niedostatecznym i niepełnym uzasadnieniu decyzji, zwłaszcza w zakresie określenia jakie nowe fakty i dowody winien uwzględnić organ I instancji przy ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy. W uzasadnieniu skargi, skarżąca oświadczyła, że nie zgadza się z twierdzeniami Wojewody, iż organ I instancji nie wskazał w swojej decyzji do naruszenia jakiego przepisu doszło w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...]. Z uzasadnienia bowiem tejże decyzji wyraźnie wynika, iż doszło do naruszenia przepisów dotyczących prawa strony do uczestnictwa w postępowaniu. Nadto, organ I instancji w sposób szczegółowy wskazał na jakiej podstawie uznał A. i J. S. za stronę w niniejszym postępowaniu. Skarżąca nie podziela także stanowiska Wojewody, że organ I instancji nie odniósł się do występującej zdaniem Państwa S. przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Organ I instancji przeprowadził bowiem szczegółowe postępowanie wyjaśniające, mając na względzie zalecenia i uwagi zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2013 r. (sygn. akt II SA/Sz 1168/120), w tym również powyższe kwestie. Na uwagę zasługuje fakt, że poza opinią w sprawie możliwości oddziaływania realizowanej sieci kanalizacji deszczowej w rejonie ul. [...] na nieruchomość wnioskodawców, w przedmiotowej sprawie nie pojawiły się żadne nowe okoliczności i dowody. Powyższa zaś opinia, była już przedmiotem szczegółowej analizy przez organ I instancji. Stąd też, bezzasadnym jest ponowne przekazywanie przez Wojewodę sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż wszystkie okoliczności sprawy zostały już przez organ I instancji wyjaśnione. Tym bardziej, że organ II instancji nie wskazał jakie okoliczności organ I instancji miałby ponownie wyjaśnić . W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Kontrolując zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem Sąd doszedł do wniosku, że odpowiada ona prawu, a w konsekwencji skarga Spółki A. podlega oddaleniu. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody, wydana na podstawie art. 138 § 2 Kpa, eliminująca z obrotu prawnego decyzję Starosty z dnia [...], w której organ stwierdził wydanie z naruszeniem prawa własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę sieci kanalizacji deszczowej w rejonie ulicy Łokietka w [...], w działkach o numerach geodezyjnych [...] w obrębie [...] oraz odmówił uchylenia tej decyzji na podstawie art. 146 § 2 Kpa. Jednocześnie organ odmówił wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 138 § 2 Kpa, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Określona w powołanym przepisie konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej, opiera się zatem na dwóch kumulatywnych przesłankach, którymi są: stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu postępowania administracyjnego lub (i) przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych oraz uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, albowiem organ I instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego w zakresie mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, zaś usunięcie tego naruszenia nie mieści się w kompetencjach organu odwoławczego zakreślonych w art. 136 Kpa. Wymienione decyzje zostały wydane w postępowaniu wznowieniowym wszczętym na skutek wniosku A.S. i J.S. opartym na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, według którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Sporna dotąd kwestia statusu strony wnioskodawców w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę sieci kanalizacji deszczowej w rejonie ulicy [...] w [...] została przez organ I instancji rozstrzygnięta pozytywnie dla strony. Organ uwzględniając zalecenia i uwagi zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego Szczecinie z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1168/120, przeprowadził ponownie postępowanie wyjaśniające w tym zakresie i uznał, że A. i J. S. winni być stroną postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...], gdyż ich nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji skarżącej. Stwierdzić należy, że organ zastosował się do wskazań Sądu z ww. wyroku, zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, niemniej jednak, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie przesądza to o prawidłowości rozstrzygnięcia sprawy z wniosku A. i J.S.. Racje ma organ odwoławczy, że organ II instancji całkowicie pominął w swoim rozstrzygnięciu powołaną przez skarżących, w piśmie z dnia [...], kolejną przesłankę wznowienia postępowania, określoną w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Według wnioskodawców, okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a nieznane organowi w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji wynikają z przedłożonej przez nich opinii w sprawie możliwości oddziaływania realizowanej sieci kanalizacji deszczowej w rejonie ul. [...] w [...] na nieruchomość wnioskodawców. Organ I instancji nie ustosunkował się do tej kwestii, a tym samym nie rozpoznał całokształtu sprawy zainicjowanej wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] Nr [...]. Bez wątpienia stanowi to naruszenie zasad procedury administracyjnej z art. 7 i 77 Kpa. Słusznie również zwrócił uwagę organ odwoławczy, że rozstrzygniecie organu I instancji narusza art. 152 Kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania (§ 1). Na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że postanowienie wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze (§ 2). Z treści przepisu wynika, że rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę winno nastąpić w odrębnym postępowaniu, zakończonym postanowieniem, które podlega doręczeniu każdej ze stron i jest zaskarżalne zażaleniem. Poza tym wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 152 Kpa lub jego odmowa, nie zależy od swobodnego uznania organu, co oznacza, że stanowisko organu w tym zakresie wymaga uzasadnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia. Natomiast Starosta rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę - decyzją, w ramach rozstrzygnięcia sprawy z wniosku o wznowienie postępowania i bez należytego uzasadnienia odmowy wstrzymania. Taka sytuacja pozbawiła strony możliwości odrębnego zaskarżenia tego orzeczenia, co stanowi co najmniej naruszenie zasady z art. 8 Kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie doszło również do naruszenia art. 151 § 2 Kpa w związku z art. 146 § 2 Kpa stanowiących podstawę prawną decyzji organu I instancji z uwagi na przedwczesne ich zastosowanie, wobec nie uwzględnienia i nie wyjaśnienia w sposób dostateczny i wyczerpujący powoływanej przez stronę okoliczności negatywnego odziaływania inwestycji na ich nieruchomość, także w kontekście wskazywanej przez stronę podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Dowody zgromadzone w sprawie, tj. opinia autorstwa inż. J.S. i protokół rozprawy administracyjnej z dnia 25 czerwca 2013 r. wskazują na istnienie zagrożenia negatywnego wpływu projektowanego włączenia rurociągu Ø 800 do istniejącego na działce skarżących rurociągu Ø 200, ewentualnie Ø 500, który może skutkować spiętrzeniem wody w studni, znajdującej się na działce wnioskodawców, zatopieniem wylotów kanalizacji deszczowej i wylotów drenażowych w studniach z kierunku działek [...], co jest równoznaczne z podtapianiem, a nawet zalewaniem tych działek. Powyższą kwestię organ zobowiązany był rozważyć we wznowionym postępowaniu, zwłaszcza gdy strona (Państwo S.) nie brali udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę spornej inwestycji i dopiero na tym etapie mogli zgłosić swoje zastrzeżenia. Poza tym jak już wskazano, według strony, powoływana opinia ujawniła nowe, nieznane w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i uzasadniała podstawę wznowienia opartą o treść art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Przypomnieć należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna, w sytuacji gdy po wydaniu tej decyzji ujawniła się wadliwość postępowania, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Rozstrzygnięcie przewidziane w art. 151 § 2 Kpa dotyczy tych przypadków, gdy w sprawie doszło jedynie do naruszenia prawa procesowego, które to naruszenie nie miało wpływu na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż organ w uzasadnieniu decyzji wydanej na podstawie art. 151 § 2 Kpa musi wykazać, że wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, a więc organ stosując art. 146 § 2 Kpa w zw. z art. 151 § 2 Kpa musi wykazać, że decyzja dotychczasowa posiada jedynie wadliwości formalne, natomiast w całości była pozbawiona wadliwości materialnej. Oznacza to konieczność przeprowadzenia w całości, od początku, postępowania administracyjnego w celu ponownego zbadania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną podlegającą weryfikacji w trybie wznowienia postępowania. Postępowanie wznowieniowe powinno przebiegać tak, jakby pierwotna decyzja jeszcze nie została wydana i z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego z art. 7, 77 § 1, 9, 10 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem składu orzekającego, wszystkie przedstawione powyżej aspekty sprawy, zwłaszcza w świetle stawianych przez stronę zarzutów oraz wobec treści wniosku o wznowienie postępowania, uzasadniają stwierdzenie, że wydana w trybie wznowienia decyzja Starosty narusza zasady postępowania administracyjnego, a w konsekwencji art. 146 § 2 Kpa w związku z art. 151 § 2 Kpa. Dlatego też zasadnie organ odwoławczy skorzystał w tym postępowaniu z uprawnień kasacyjnych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Zatem sprawa administracyjna zainicjowana podaniem o wznowienie postępowania wraca na etap wywołany postanowieniem Starosty z dnia [...] o wznowieniu postępowania. W toku wznowionego postępowania rolą Starosty będzie, jak trafnie wskazał to organ odwoławczy, rozpoznanie istoty sprawy z uwzględnieniem wszystkich powołanych przez stronę podstaw wznowienia, ponowne dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, wnikliwe rozważenie wszelkich okoliczności sprawy i należyta wyczerpująca ocena materiału dowodowego, a także uzasadnienie swojego stanowiska zgodnie z wymogami z art. 107 § 3 Kpa. Mając na względzie powyższe, Sad na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło