II SA/Sz 1493/15
WyrokWSA w Szczecinie2016-03-23
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Marzena Iwankiewicz, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy dotyczące terminów pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców, uwzględniając przy tym zasadę pierwszeństwa prawa unijnego nad krajowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji dokonały niewłaściwej wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego w zakresie naruszeń dotyczących pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców (lp. 6.3.11 i 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d.). Organy pominęły znaczenie punktu 3 preambuły Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 581/2010, który stanowi, że przy określaniu maksymalnych okresów na wczytywanie danych należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności, a nie wszystkie dni kalendarzowe. Sąd podkreślił zasadę pierwszeństwa prawa unijnego nad krajowym i stwierdził, że organy powinny stosować się do przepisów rozporządzenia Komisji, które są bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę R.M. za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym dotyczące czasu pracy kierowców oraz pobierania danych z tachografów. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nakładając karę pieniężną. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. niewłaściwą wykładnię przepisów unijnych i krajowych dotyczących pobierania danych z tachografów oraz naruszenie zasady pierwszeństwa prawa UE. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając zasadność zarzutów dotyczących interpretacji przepisów o pobieraniu danych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. na rzecz skarżącego R. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej określany również jako : GITD) decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania R.M. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] o nałożeniu kary pieniężnej – uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz nałożył karę pieniężną w wysokości [...] złotych.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia GITD wskazał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: K.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h, art. 92a ust. 1 - 6, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm. dalej: u.t.d.), lp. 5.1, lp. 5.2, lp. 5.3, lp. 5.4, lp. 5.6, lp. 6.3.7, lp. 6.3.11, lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006) dalej określane również jako: "rozporządzenie (WE) nr 561/2006", art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 r., P. 0008 - 00021), § 3, § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 r., Nr 159, poz. 1128 ze zm.).
Organ odwoławczy ustalił, jak wynika to z uzasadnienia jego decyzji, że na podstawie upoważnienia nr [...] r. przeprowadzono kontrolę przedsiębiorcy R.M., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Transportowe R.M. Przedsiębiorca okazał do kontroli min. licencję nr [...] dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Przedmiotem kontroli były regulacje związane przestrzeganiem przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, przestrzeganiem przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz regulacji z zakresu wykonywania przewozów, przestrzeganie przepisów ruchu drogowego. Kontrolą objęto okres od [...]r. Zgodnie z okazanymi dokumentami przedsiębiorca w okresie 6 miesięcy przed wszczęciem kontroli zatrudniał średnio [..] kierowców. Ustalenia kontroli zostały ujawnione w protokole kontroli nr [...].
Decyzją administracyjną z dnia [...] organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] złotych z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Podstawę faktyczną tej decyzji stanowiło:
1. skrócenie dziennego czasu odpoczynku,
2. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy,
3. przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu,
4. skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku,
5. przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w okresie dwutygodniowym,
6. nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu,
7. naruszenie obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego,
8. naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie oraz
o ponowne rozpoznanie sprawy. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:
- art. 6 kpa poprzez nieprawidłową wykładnię przepisu lp. 6.2.1 załącznika nr 3
do u.t.d.
- art. 107 § 3 kpa poprzez oparcie decyzji na części materiału dowodowego,
- art. 7 w zw. z art. 77 kpa poprzez porzucenie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy.
Skarżący podniósł, iż organ nie zbadał możliwości zastosowania w sprawie
art. 92b i art. 92c u.t.d.
Odnośnie do naruszenia polegającego na nieregularnym wczytywaniu danych cyfrowych odwołujący się zarzucił, że organ oparł swoje rozstrzygnięcie na niewłaściwych przepisach prawnych. W decyzji przytoczono bowiem rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych cyfrowych, podczas gdy w sprawie zastosowanie powinno znaleźć rozporządzenie UE nr 581/2010. Przy określaniu terminu na wczytanie danych cyfrowych organ powinien był uwzględnić jedynie dni zarejestrowanej działalności,
tj. dni w których zarejestrowano okresy aktywności wymienione w art. 15 ust. 3 rozporządzenia nr [...]. Organ I instancji pominął w swoich rozważaniach zasadę supremacji prawa unijnego nad prawem krajowym.
Co do naruszenia polegającego na nieokazaniu wykresówek, danych cyfrowych lub innych dokumentów, skarżący podniósł, że organ dokonał nieprawidłowej wykładni przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym art. 55, art. 68 i art. 74 przyjmując, iż dokumenty do kontroli mogą zostać okazane wyłącznie przed formalnym wszczęciem postępowania administracyjnego. Dnia r. strona przesłała plik cyfrowy z danymi z pojazdu o nr rej. [...] którego organ jednakże nie uwzględnił z uwagi na okazanie po kontroli. Skarżący wskazał, że organ powołuje się w swojej decyzji na bliżej nieokreślone ustalenia telefoniczne i e-mailowe z pełnomocnikiem strony, co jest niedopuszczalne z uwagi na brak dowodu na dokonywanie ustaleń w ww. sposób.
Organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę i odnosząc się do odwołania na wstępie przytoczył treść art. 92 a ust. 3, 4, 5 i 6, art. 92 b ust. 1-2, art. 92c ust. 1 oraz art. 4 pkt 22 u.t.d. i wyjaśnił, że konsekwencją powyższych przepisów, w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym są określone co do wysokości kary pieniężne, wskazane w załączniku nr 3 do ustawy. Następnie GITD zawarł w uzasadnieniu swojej decyzji ustalenia faktyczne i odnoszące się do nich oceny prawne dotyczące wszystkich stwierdzonych naruszeń ustawy.
Odnośnie do naruszenia lp. 5.3 załącznika do u.t.d. organ ten wyjaśnił,
że przyjęte w art. 4 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006, definicje: "dzienny okres odpoczynku", "regularny dzienny okres odpoczynku", "skrócony dzienny okres odpoczynku"; "regularny dzienny okres odpoczynku" i wskazał, że w myśl art. 8 ust. 1 - 4 i 8 tego rozporządzenia, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24-godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Po przytoczeniu ponadto art. 9 ust. 1 i art. 12 ww. rozporządzenia, organ odwoławczy przystąpił do omówienia wyników analizy zebranego materiału dowodowego w kontekście powyższych przepisów.
W rezultacie GITD przyjął za udowodnione 19 przypadków skrócenia przez kierowców (P. B., C. D., R. K., M. M., P. M., A. N., Z. S. i Ł.W.) dziennego czasu odpoczynku, czyniąc ustalenia, poza jednym przypadkiem, zbieżne z ustaleniami organu I instancji.
Różnica ustaleń w stosunku do decyzji organu I instancji dotyczyła czasu pracy kierowcy P. B.. Mianowicie, organ odwoławczy ustalił, że kierowca P.B. podczas realizacji przewozu drogowego prowadząc pojazd o nr rej. [...] skrócił dzienny czas odpoczynku o minuty względem normy godzin (tj. odpoczynku wymaganego w przypadku towarzyszenia pojazdowi transportowanemu promem) w okresie jazdy dziennej rozpoczynającym się od godziny [..] r. Najdłuższy stwierdzony odpoczynek w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym wynosił [...] minut (od godz. dnia. do godz. dnia [..] r.). Według GITD organ I instancji nieprawidłowo wskazał wymiar skrócenia odpoczynku dziennego przez kierowcę jako [...] minut. Z tego względu GITD stwierdził, że kara pieniężna z tytułu opisanego naruszenia powinna wynosić [...] zł, nie zaś [...] złotych. W konsekwencji GITD uznał, że z uwagi na poczynione ustalenia zasadne było nałożenie na stronę za wszystkie przypadki omawianego naruszenia kary pieniężnej w wysokości [..] zł na podstawie lp. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odnośnie do naruszenia lp.5.1 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy wskazując na podstawę prawną rozstrzygnięcia przytoczył art. 4 lit. k, art. 6 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz art. 1 decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 07.06.2011lr. w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006.
Organ II instancji wykazał poszczególne naruszenia (w sumie 8 przypadków dotyczących kierowców Ł. B., C. D., P. M. Z. S., Ł.N., które ustalił w wyniku analizy danych cyfrowych okazanych w trakcie kontroli i opisał w uzasadnieniu decyzji. Z ustaleń tych wynika, że poza przypadkiem naruszenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu w dniu [..] r. przez kierowcę P.B., pozostałe ustalenia są zbieżne z przyjętymi przez organ I instancji. W odniesieniu do tego odmiennie ocenionego przypadku, GITD ustalił mianowicie, że w dniu r. o godzinie P.B. rozpoczął dzienny okres prowadzenia pojazdu (okres pomiędzy każdymi dwoma okresami dziennego odpoczynku lub między okresem dziennego i tygodniowego odpoczynku), który zakończył się o godzinie dnia. W okresie tym kierowca prowadził pojazd przez godzin i minuty. Powyższe oznacza, iż kierowca przekroczył 10 godzinny dzienny okres prowadzenia pojazdu o godzinę i minuty. Do kontroli nie okazano wydruku opisanego w sposób wskazany w art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. GITD zauważył, że organ I instancji w treści decyzji omyłkowo określił wymiar dziennego okresu prowadzenia pojazdu przez kierowcę w ww. przypadku jako [..] minut. Z danych cyfrowych okazanych do kontroli wynika bowiem, iż w okresie od godziny do godziny [..] r. kierowca prowadził pojazd łącznie przez [..] minuty. Organ I instancji prawidłowo wskazał wymiar przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu, tj. o godzinę i minuty, dlatego GITD za zasadne uznał nałożenie na stronę za powyższe naruszenie kary pieniężnej w wysokości[..] złotych.
Przyjmując, że fakt przekraczania w opisanych przypadkach przez kierowców dziennych okresów prowadzenia pojazdu jest bezsporny oraz potwierdzony materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie w postaci danych cyfrowych GITD za zasadne uznał nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości [..] () złotych z tytułu naruszenia lp. 5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Co do naruszenia lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, GITD wyjaśnił, że stosownie do art. 4 lit. q rozporządzenia (WE) nr 561/2006 "okres prowadzenia pojazdu" oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu od chwili rozpoczęcia przez kierowcę prowadzenia pojazdu po okresie odpoczynku lub przerwie do momentu rozpoczęcia okresu odpoczynku lub przerwy. Okres prowadzenia pojazdu może być ciągły lub przerywany.
Stosownie do art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje przerwa trwająca co najmniej 45 minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Zgodnie z art. 12 ww. rozporządzenia, pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym do zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.
Następnie organ drugiej instancji szczegółowo opisał 8 przypadków, w których na podstawie analizy danych cyfrowych dotyczących czasu pracy kierowców (P.B., P. M. i Ł. N.), okazanych w trakcie kontroli ustalił, identycznie jak organ I instancji, naruszenie kwalifikowane z lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy. Stwierdził zatem, że fakt przekroczenia przez kierowców maksymalnego okresu prowadzenia pojazdu bez przerwy jest bezsporny i zasadne było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości [..] () złotych z tytułu powyższego naruszenia.
Odnośnie do naruszenia lp. 5.4 załącznika nr 3 u.t.d. organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 i 6-9 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W ciągu dwóch kolejnych tygodni kierowca wykorzystuje co najmniej:
- dwa regularne tygodniowe okresy odpoczynku, lub
- jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku trwający co najmniej 24 godziny. Skrócenie to należy jednak skompensować równoważnym odpoczynkiem wykorzystanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu. Tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku. Odpoczynek wykorzystywany jako rekompensata za skrócony tygodniowy okres odpoczynku wykorzystuje się łącznie z innym okresem odpoczynku trwającym co najmniej dziewięć godzin. Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystywać w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju. Tygodniowy okres odpoczynku, który przypada na dwa tygodnie można zaliczyć do dowolnego z nich, ale nie obu.
Analiza okazanych danych cyfrowych wykazała, iż kierowca Ł. N.
w dniach od [..] skrócił wymagany regularny tygodniowy czas odpoczynku o godzin i minuty. Wykorzystany przez kierowcę tygodniowy okres odpoczynku zawierał się od godz. dnia [..] do godz. dnia [..]. i wyniósł godzin i minut.
Według ustaleń organu, w kontrolowanym okresie kierowca odebrał następujące odpoczynki tygodniowe: w dniach [..] r. – [..] r. (regularny), w dniach [..] r. – [..] r. (regularny), w dniach [..] r. – [..] r. (regularny), w dniach [..] r. [..] r. (regularny), w dniach r. - r. (regularny), w dniach r. - r. (skrócony), w dniach r. - r. ( regularny z naruszeniem), w dniach r. -r. (regularny), w dniach r.(skrócony).
Mając na uwadze opisany powyżej stan prawny oraz faktyczny organ odwoławczy przyjął za bezsporny fakt skrócenia tygodniowego okresu odpoczynku i dlatego za zasadne uznał nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 850 złotych z tytułu naruszenia lp. 5.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Co do naruszenia lp. 5.6 załącznika nr 3 do ustawy, GITD wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 łączny czas prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni nie może przekroczyć 90 godzin. Zgodnie z art. 4 lit. i
ww. rozporządzenia, "tydzień" oznacza okres od godz. 00.00 w poniedziałek do godz. 24.00 w niedzielę.
Zdaniem organu, analiza danych cyfrowych okazanych podczas kontroli wykazała, iż kierowca C. D. podczas realizacji przewozów drogowych prowadząc pojazd o nr rej. [...] przekroczył 90 godzinny całkowity czas prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni o 4 godziny i 3 minuty, przy czym do kontroli nie okazano wydruku opisanego w sposób wskazany w art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Z uwagi na powyższe zasadnym było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości[..] złotych.
Natomiast kierowca P.M. podczas realizacji przewozów drogowych prowadząc pojazd o nr rej. [..] przekroczył 90 godzinny całkowity czas prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni o 1 godzinę i 19 minut i w tym przypadku do kontroli nie okazano wydruku opisanego w sposób wskazany w art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Z uwagi na powyższe zasadne było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] złotych.
Mając na uwadze opisany powyżej stan prawny oraz faktyczny organ odwoławczy stwierdził, że bezsporny jest fakt przekroczenia przez kierowców całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w okresie dwutygodniowym. Z uwagi na powyższe zasadne było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] złotych z tytułu naruszenia lp. 5.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W odniesieniu do naruszenia lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. GITD wyjaśnił, że zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
Organ zacytował art. 25 ust. 1 i 2 ustawy o czasie pracy kierowców oraz art. 10 ust. 5 pkt a, b, c rozporządzenia (WE) nr 561/2006 r. oraz wskazał, że w myśl § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury zmieniającego rozporządzenie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych z dnia 5 listopada 2010 r.
1. Dane z tachografu cyfrowego podmiot pobiera:
1) co najmniej raz na 90 dni;
2) natychmiast:
a) przed trwałym bądź okresowym przekazaniem pojazdu innemu podmiotowi,
b) w sytuacji wadliwego funkcjonowania bądź uszkodzenia tachografu cyfrowego, umożliwiających jednakże pobranie zarejestrowanych w nim danych,
c) w przypadku wycofania pojazdu z tachografem cyfrowym z użytkowania;
3) w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty.
Następnie GITD wyjaśnił, że pismem z dnia r. zawiadomiono stronę o zamiarze wszczęcia kontroli w przedsiębiorstwie. Ponadto w zawiadomieniu wskazano zakres dokumentów podlegających kontroli, w tym wykresówek, danych cyfrowych oraz ewidencji czasu pracy kierowców. Powyższe zostało przez stronę odebrane w dniu r. Pismem z dnia r. wezwano przedsiębiorcę do okazania w trakcie kontroli ewidencji czasu pracy kierowców w postaci wykresówek, danych cyfrowych lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu za okres - r.
Dnia r. dokonano pobrania danych urządzenia rejestrującego
w postaci danych cyfrowych z kart kierowców oaz wydruków cyfrowych.
Pismem z dnia r. ponownie wezwano stronę do okazania do kontroli dokumentów potwierdzający fakt nieprowadzenia pojazdu wszystkich kierowców, karty ewidencji nieobecności R.M., danych cyfrowych z tachografów cyfrowych zainstalowanych w pojazdach o nr rej., [...]. Termin na przedłożenie brakujących dokumentów wyznaczono na dzień r. W dniu r. strona przedłożyła dokumenty w postaci m.in. karty potwierdzającej nieprowadzenie pojazdu przez R.M., wydruków z tachografu cyfrowego, plików cyfrowych pobranych z kart kierowców, plików cyfrowych pobranych z tachografów zainstalowanych w pojazdach o nr rej. [...]. W wyniku analizy okazanych plików cyfrowych stwierdzono, iż strona nie okazała pełnych plików cyfrowych pobranych z pojazdu o nr rej. [...]. W okresie objętym kontrolą czasu pracy kierowców tj. od dnia r. do dnia r. na podstawie okazanych danych z kart kierowców stwierdzono, iż pojazdem o nr rej [...] przewozy wykonywali kierowcy P.B. w dniach., P.M. w okresie od dnia. do dnia. oraz Z.S. w dniu.
Przedsiębiorca w dniu rozpoczęcia kontroli tj.. przedstawił do kontroli plik z danymi cyfrowymi nr [...] pobranymi z cyfrowego urządzenia rejestrującego zainstalowanego w ww. pojeździe zawierający dane z okresu od dnia do dnia r. W związku z nieokazaniem danych za cały kontrolowany okres pismem nr [...] z dnia [..] r. wezwano stronę o uzupełnienie do dnia. danych cyfrowych z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o nr rej: [..]za okres r. - za pośrednictwem poczty elektronicznej strona przesłała pliki z pojazdów o nr rej. [..]. W związku z faktem, iż nie przesłano danych z pojazdu o nr [...] organ I instancji przeprowadził rozmowę telefoniczną z p. R. G., w wyniku której uzyskano informację, iż danych za okres [..] r. z pojazdu o nr rej. [...]strona nie będzie w stanie przedstawić przed zakończeniem czynności kontrolnych z powodu realizacji przewozów drogowych ww. pojazdem poza granicami kraju.
W toku postępowania administracyjnego pełnomocnik strony w piśmie z dnia r. wskazał, że właściwy plik z tachografu cyfrowego strona wysłała dniu r.
Mając na uwadze opisany powyżej stan prawny oraz faktyczny organ odwoławczy zważył, iż fakt nieokazania pełnych danych cyfrowych w toku prowadzonej w przedsiębiorstwie kontroli jest bezsporny oraz potwierdzony materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Pełne dane cyfrowe pobrane z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. zostały przez stronę okazane w dniu [..]r. Kontrola w przedsiębiorstwie zakończyła się zaś wraz ze sporządzeniem protokołu kontroli w dniu r.
GITD podkreślił, że zgodnie z art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego; zapewniają aby wszystkie dane wczytane zarówno
z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.
Stosownie zaś do § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, dane z tachografu cyfrowego podmiot pobiera:
- co najmniej raz na 90 dni,
- natychmiast, przed trwałym bądź okresowym przekazaniem pojazdu innemu podmiotowi.
Z treści powyższych przepisów wynika więc bezwzględny obowiązek regularnego wczytywania przez przedsiębiorcę danych cyfrowych z tachografów cyfrowych. Powyższe dotyczy w szczególności sytuacji, w której pojazd wyposażony w tachograf cyfrowy użyczany jest innemu podmiotowi. Należy nadto podkreślić, iż naruszenie polegające na nieokazaniu na żądanie organu danych cyfrowych powstaje w przypadku nieokazania tychże danych w trakcie trwania kontroli w przedsiębiorstwie.
Kontrola w przedsiębiorstwie kończy się zaś z chwilą sporządzenia protokołu z kontroli. Stąd też okazanie przez stronę plików cyfrowych z okresu ] - ] r. z pojazdu o nr rej. [..] w toku postępowania administracyjnego nie ma wpływu na stwierdzone naruszenie, gdyż pliki cyfrowe winny zostać okazane w trakcie prowadzonej kontroli w przedsiębiorstwie. Przedsiębiorca został prawidłowo zawiadomiony o zamiarze wszczęcia kontroli w przedsiębiorstwie pismem z dnia ] r. Ponadto strona skutecznie otrzymała również wezwanie do okazania m.in. danych cyfrowych z pojazdu o nr rej. Nadto, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego wraz z pismem z dnia [..] r. strona okazała niemożliwe do odczytu pliki cyfrowe. Strona nie udokumentowała, aby w okresie od otrzymania zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli w przedsiębiorstwie do otrzymania protokołu kontroli pojazd o nr rej. przebywał stale poza granicami P. i w związku z tym niemożliwym było dokonanie przez stronę pobrania danych cyfrowych z jednostki pojazdowej. Dla przykładu organ wskazał, że z danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy R.M. wynika, iż kierowca w dniu r. zakończył wykonywanie przewozu drogowego w P. Strona zaś otrzymała zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli w przedsiębiorstwie w dniu r. W treści zawiadomienia wskazano na konieczność przygotowania do kontroli m.in. danych cyfrowych za okres od [..] r. Stąd też przedsiębiorca dysponował odpowiednim czasem na pobranie danych cyfrowych z pojazdu o nr rej. .
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy zważył, iż zasadne było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości [..] () złotych z tytułu naruszenia lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Co do naruszenia lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy GITD przytoczył treść art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz § 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 listopada 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, zgodnie z którym:
1. Dane z tachografu cyfrowego podmiot pobiera:
1) co najmniej raz na 90 dni;
2) natychmiast:
a) przed trwałym bądź okresowym przekazaniem pojazdu innemu podmiotowi,
b) w sytuacji wadliwego funkcjonowania bądź uszkodzenia tachografu cyfrowego, umożliwiających jednakże pobranie zarejestrowanych w nim danych,
c) w przypadku wycofania pojazdu z tachografem cyfrowym z użytkowania;
3) w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty.
2. Dane z tachografu cyfrowego mogą być pobierane częściej niż co 90 dni, jeżeli ich pobieranie zgodnie z ust. 1 pkt 1 stwarzałoby ryzyko utraty danych związanych
z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy.
Organ wskazał dalej, że zgodnie z art. 1 rozporządzenia Komisji (UE)
Nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych, rozporządzenie ustanawia maksymalne okresy na wczytanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej i karty kierowcy do celów art. 10 ust. 5
lit. a) ppkt (i) rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Do celów niniejszego rozporządzenia "odpowiednie dane" oznaczają wszelkie dane zarejestrowane przez tachograf cyfrowy oprócz szczegółowych danych dotyczących prędkości. Maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza:
a) 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej;
b) 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy.
Odpowiednie dane należy wczytywać w sposób zapobiegający ich utracie.
GITD ustalił, że do kontroli przedsiębiorca okazał następujące dane cyfrowe:
1) [..] z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. , które zostały wczytane w dniu r., natomiast poprzedni odczyt zarejestrowany w pamięci cyfrowego urządzenia rejestrującego wykonany był dnia r. tj. po 169 dniach,
2) [..] z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe
o nr rej. [..], które zostały wczytane w dniu r., natomiast poprzedni odczyt zarejestrowany w pamięci cyfrowego urządzenia rejestrującego wykonany był dnia r. tj. po 169 dniach,
3) [..] z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [..], które zostały wczytane w dniu ] r., natomiast poprzedni odczyt zarejestrowany w pamięci cyfrowego urządzenia rejestrującego wykonany był dnia ] r. tj. po 94 dniach,
4) [..] z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [..], które zostały wczytane w dniu ] r., natomiast poprzedni odczyt zarejestrowany w pamięci cyfrowego urządzenia rejestrującego wykonany był dnia ]. tj. po 139 dniach,
5) [...] z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [..], które zostały wczytane w dniu., natomiast poprzedni odczyt zarejestrowany w pamięci cyfrowego urządzenia rejestrującego wykonany był dnia. tj. po 142 dniach,
6) [..] z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...], które zostały wczytane w dniu., natomiast poprzedni odczyt zarejestrowany w pamięci cyfrowego urządzenia rejestrującego wykonany był dnia. tj. po 149 dniach,
7) [...] z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o nr rej.[...], które zostały wczytane w dniu., oraz [..], które zostały wczytane w dniu. Z zapisów zawartych w podpisie cyfrowym pliku nr [...] [...] wynika, iż z cyfrowego urządzenia rejestrującego nie dokonywano odczytów danych cyfrowych natomiast na podstawie analizy zapisów zawartych na kartach kierowców ustalono w okresie objętym kontrolą pojazdem tym wykonywano przewozy. Zgodnie z wyliczenie na podstawie najstarszego okazanego pliku tj. [...] z dnia. powinien on być poprzedzony odczytem dokonanym najpóźniej w dniu. a więc w okresie objętym kontrolą.
W powyższym stanie prawnym i faktycznym organ odwoławczy uznał za bezsporny fakt niepobierania przez przedsiębiorcę danych cyfrowych z urządzeń rejestrujących zainstalowanych w pojazdach co najmniej raz na 90 dni. Z uwagi na powyższe zasadne uznał nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości [..]() złotych z tytułu naruszenia lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odnośnie do naruszenia lp. 6.3.11. załącznika nr 3 do ustawy, GITD po raz kolejny zacytował art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i wyjaśnił, że w myśl § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 listopada 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych:
1. Dane z karty kierowcy podmiot pobiera:
1) co najmniej raz na 28 dni;
2) przed ustaniem stosunku pracy danego kierowcy;
3) przed upływem terminu rozwiązania umowy, na podstawie której świadczone były przewozy na rzecz podmiotu wykonującego przewozy drogowe;
4) w przypadku utraty ważności karty kierowcy;
5) w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy
administracji publicznej lub uprawnione podmioty.
2. Dane z karty kierowcy mogą być pobierane częściej niż co 28 dni, jeżeli ich pobieranie zgodnie z ust. 1 pkt 1 stwarzałoby ryzyko utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy.
Zgodnie z art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych, rozporządzenie ustanawia maksymalne okresy na wczytanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej i karty kierowcy do celów art. 10 ust.5 lit. a) ppkt (i) rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Do celów niniejszego rozporządzenia "odpowiednie dane" oznaczają wszelkie dane zarejestrowane przez tachograf cyfrowy oprócz szczegółowych danych dotyczących prędkości. Maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza:
a) 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej;
b) 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy.
Odpowiednie dane należy wczytywać w sposób zapobiegający ich utracie.
GITD ustalił, że do kontroli przedsiębiorca okazał:
1. dane cyfrowe[...] pobrane z karty nr [...] kierowcy C. D. w dniu. Na podstawie innych okazanych danych cyfrowych stwierdzono, iż poprzedniego odczytu dokonano w dniu. tj. 18 dni po upływie 28 dniowego terminu,
2. dane cyfrowe: [...] 1924 R. K. [...]pobrane z karty nr [...] kierowcy R. K. w dniu. Na podstawie innych okazanych danych cyfrowych stwierdzono, iż poprzedniego odczytu dokonano w dniu. tj. 3 dni po upływie 28 dniowego terminu,
3. dane cyfrowe: [..] pobrane z karty nr 1[...] kierowcy M. M. w dniu. Na podstawie innych okazanych danych cyfrowych stwierdzono, iż poprzedniego odczytu dokonano w dniu tj. 1 dzień po upływie 28 dniowego terminu,
4. dane cyfrowe: [..]P.M. l pobrane z karty nr [..] kierowcy P. M. w dniu. Na podstawie innych okazanych danych cyfrowych stwierdzono, iż poprzedniego odczytu dokonano w dniu. tj. 49 dni po upływie 28 dniowego terminu,
5. dane cyfrowe: [...] A N. l [..] pobrane z karty nr[...] kierowcy A. N. w dniu. Na podstawie innych okazanych danych cyfrowych stwierdzono, iż poprzedniego odczytu dokonano w dniu. tj. 30 dni po upływie 28 dniowego terminu,
6. dane cyfrowe: Z S. l [..] pobrane z karty nr [...] kierowcy Z.S. w dniu . Do kontroli nie okazano żadnych innych danych cyfrowych pobranych z karty ww. kierowcy natomiast raport odczytu wskazuje na brak informacji o poprzednim odczycie. W związku z wykonywaniem przez ww. kierowcę przewozów w kontrolowanym okresie stwierdzono, iż strona uchybiła 28 dniowy termin na wczytanie danych z kary kierowcy,
7. dane cyfrowe: [...] L W. l [..] pobrane z karty nr [..] kierowcy L. W. w dniu. Na podstawie innych okazanych danych cyfrowych stwierdzono, iż poprzednie odczyty dokonano w dniu. oraz w dniu. tj. 13 dni po upływie 28 dniowego terminu w odniesieniu do pierwszego terminu. Drugi odczyt strona dokonała po upływie 21 dniu a więc dochowując wymaganego terminu,
8. dane cyfrowe: R M. pobrane z karty nr [..] kierowcy R.M. w dniu.
Na podstawie innych okazanych danych cyfrowych stwierdzono, iż poprzedniego odczytu dokonano w dniu. tj. 270 dni po upływie 28 dniowego terminu,
9. dane cyfrowe: [...] L N. [...] pobrane z karty nr [...] kierowcy Ł. N. w dniu [...].
Na podstawie innych okazanych danych cyfrowych stwierdzono, iż poprzedniego odczytu dokonano w dniu. tj. 36 dni po upływie 28 dniowego terminu,
10. dane cyfrowe: P Z 1pobrane z karty nr[..] kierowcy P. Ż. w dniu.
Na podstawie innych okazanych danych cyfrowych stwierdzono, iż poprzedniego odczytu dokonano w dniu. tj. 133 dni po upływie 28 dniowego terminu.
W tym stanie sprawy organ odwoławczy przyjął, że przedsiębiorca uchybił
28 dniowemu terminowi na wczytywanie danych cyfrowych z kart kierowców i dlatego zasadne było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości [..] () złotych z tytułu naruszenia lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie zaistniały okoliczności wymienione w art. 92 c ustawy o transporcie drogowym mogące wyłączyć odpowiedzialność przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenie, tj. okoliczności sprawy
i dowody nie wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Strona nie wskazała przyczyn, z powodu których nie okazała pełnych danych cyfrowych w trakcie trwającej w przedsiębiorstwie kontroli.
Organ nie znalazł również podstaw do zastosowania art. 92 b ustawy
o transporcie drogowym. Podkreślić bowiem należy, iż strona nie wykazała aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy.
Fakt przeszkolenia kierowcy z zakresu czasu pracy kierowców czy też podpisanie regulaminu obowiązującego w przedsiębiorstwie nie świadczy o tym,
że wykonywanie przewozów drogowych w przedsiębiorstwie było prawidłowo zorganizowane. Strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających fakt prawidłowej organizacji zadań zlecanych swoim pracownikom. Strona w jakikolwiek sposób nie wykazała, aby zlecała kierowcom zadania do wykonania w sposób umożliwiający przestrzeganie norm czasu pracy. Przedłożone przez stronę dokumenty potwierdzające m.in. odbycie przez kierowców szkoleń z zakresu czasu pracy są potwierdzeniem jedynie spełnienia wstępnych wymogów, jednakże to do przedsiębiorcy należy również umożliwienie kierowcy przestrzeganie tych przepisów.
Podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego obowiązany jest dochować obowiązków oraz warunków wynikających z ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym, obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają obowiązki lub warunki wynikające m.in. z rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących, rozporządzenia (WE) nr 561/2006, ustawy o czasie pracy kierowców.
Powyższe oznacza zaś, iż przedsiębiorca powinien organizować pracę kierowcy w taki sposób, aby zadania przewozowe powierzone kierowcy nie kolidowały jednocześnie z możliwością ich wykonania w zgodzie z obowiązującymi normami czasu pracy kierowców. Powyższe powinno więc uwzględniać długość tras koniecznych do pokonania przez kierowcę jak również godziny załadunków/rozładunków etc.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia lp. 6.3.11 oraz lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy wyjaśnił, że rozporządzenie Komisji nr 581/2010r. określa maksymalne okresy wczytywania danych. Obowiązujący natomiast art. 10 ust. 5 lit. a ppkt ii) rozporządzenia nr 561/2006 (WE) daje Państwom Członkowskim kompetencję do określenia częstotliwości pobierania danych ze wskazaniem, że dopuszczalne jest określenie krótszych terminów wczytywania danych. Powyższe zostało zrealizowane przez § 3 i 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, zgodnie z którym dane z karty kierowcy podmiot pobiera: co najmniej raz na 28 dni a dane z pojazdu co 90 dni.
Z treści tego przepisu wynika obowiązek wczytywania danych co 90 dni kalendarzowych a więc częściej niż wynikałoby to z przepisów rozporządzenia
nr 581/2010 Komisji UE. Obowiązek ten wynika wprost z obowiązujących przepisów prawa tj. przytoczonego wyżej rozporządzenia wydanego na podstawie art. 23a ustawy o transporcie drogowym, które określają surowsze wymagania w zakresie wczytywania danych niż czyni to rozporządzenie unijne. Dlatego GITD za zasadne uznał nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej w zakresie naruszenia obowiązku niewczytywania danych cyfrowych z karty kierowcy oraz z urządzenia rejestrującego. Przepisy rozporządzenia nr 581/2006 miałyby zastosowanie jedynie wtedy jeśli Państwo Członkowskie określiło dłuższe okresy sczytywania danych, wówczas obowiązywałyby okresy maksymalne określone przez Komisję. Odpowiedzialność przedsiębiorstwa za naruszenia przepisów transportowych wynika wprost z przepisów unijnych: z rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r., w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85. Stosownie do treści art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących. Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorca jest zwolniony z bieżącego nadzoru nad pracą kierowcy. Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za sprawdzanie urządzenia rejestrującego i nie może uwolnić się z tego ustawowego obowiązku zwolnić poprzez przerzucenie odpowiedzialności administracyjnej na inny podmiot.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 i art. 77 kpa). Organ ten nie dopuścił się - w ocenie organu odwoławczego- obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), albowiem oparł się na materiale prawidłowo zebranym wtoku kontroli, dokonując jego wszechstronnej i jasnej oceny.
GITD ponadto wyjaśnił, że wysokość nakładanych na stronę kar pieniężnych za dane naruszenie, jest ściśle określona w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Organy orzekające nie mają możliwości dowolnego kształtowania wysokości nakładanych kar pieniężnych. Taryfikator w sposób ścisły określa wysokość kary za dane naruszenie. W konsekwencji stwierdzenie naruszenia przez inspektora transportu drogowego zawsze skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w odpowiedniej wysokości.
Wyżej opisaną decyzję ostateczną zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R.M. zarzucając:
- rażące naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 roku - o transporcie drogowym (Dz.U. 1414 z 2013 roku ze zmianami) poprzez nieuwzględnienie w rozstrzygnięciu postanowień wynikających z art. 92b i 92c ustawy,
- naruszenie art. 6 Kpa poprzez nieprawidłową wykładnię przepisu Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym,
- rażące naruszenie art. 107 § 3 Kpa poprzez oparcie decyzji tylko na części materiału dowodowego,
- naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 Kpa poprzez porzucenie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy.
Skarżący wniósł o uchylenie niniejszej decyzji oraz zwrot poniesionych przez stronę kosztów postępowania i obciążenie nimi Skarbu Państwa.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że podstawą wydania skarżonego rozstrzygnięcia były ustalenia, poczynione przez inspektorów zachodniopomorskiej WITD w toku kontroli przeprowadzonej w siedzibie przedsiębiorstwa w dniu [...]roku. W wyniku analizy dokumentacji organ stwierdził, iż przewoźnik w okresie objętym kontrolą, tj. [...] dopuścił się szeregu naruszeń w toku realizowanych procedur przewozowych. W ocenie strony postępowanie administracyjne, którego skutkiem było wydanie skarżonego rozstrzygnięcia, zostało przeprowadzone nierzetelnie i nieobiektywnie, z apriorycznym i arbitralnym założeniem pełnej odpowiedzialności przedsiębiorstwa realizującego przewóz drogowy za wszelkie naruszenia. Organ pomimo obowiązku wynikającego z art. 7 oraz 77 § 1 Kpa nie dokonał jakiejkolwiek analizy sprawy w aspekcie istnienia w niektórych przypadkach stwierdzonych naruszeń przesłanek o których mowa w art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym.
Odnośnie naruszenia określonego w Ip. 6.3.11 oraz 6.3.12 załącznika nr 3 do
u.t.d. skarżący wskazał na istotne naruszenie przez kontrolującego procedur kontrolnych, co ma istotny wpływ na ewentualne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. dowód zebrany wbrew obowiązującym normom prawnym nie może stanowić podstawy orzekania w postępowaniu administracyjnym. Za podstawę faktyczną naruszenia przyjęto fakt, iż na podstawie okazanych danych cyfrowych stwierdzono siedmiokrotnie przekroczony okres na odczyt danych z tachografu cyfrowego i dziesięciokrotnie przekroczono dopuszczalny okres na odczyt danych z karty kierowcy. Organ powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 roku w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz.U. z 2007 roku nr 159, poz. 1128 ze zmianami), które rzekomo miały zostać naruszone w trakcie skontrolowanej procedury przewozowej, całkowicie pominął fakt, iż w tym samym zakresie merytorycznym obowiązuje rozporządzenie komisji (UE) 581/2010 w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców określające maksymalne okresy na wczytanie danych. Zgodnie natomiast z pkt (3) preambuły do tego rozporządzenia określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności, tj. dni w których zarejestrowano okresy aktywności wymienione w art. 15 ust. 3 rozporządzenia 3821/85. Inaczej ujmując, okresy nieaktywności kierowcy, w których nie wykonywał przewozów drogowych, nie zaliczają się do rozliczenia 28 dniowego terminu na ponowne sczytanie karty kierowcy. W tym samym zakresie okresy postoju pojazdu (nieużywania pojazdów w określonych dniach) nie zaliczają się do obliczania terminu na ponowne sczytanie pamięci tachografu cyfrowego. Organ kontroli nie podał przyczyn braku respektowania wszelkich zapisów określonych w rozporządzeniu 581/2010. Ponadto WITD całkowicie w swoich rozważaniach pominął zasadę supremacji prawa UE nad prawem krajowym.
Zdaniem skarżącego, który poza własnym wywodem, przytoczył również stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
z dnia 12 maja 2015 roku, sygn. II SA/Rz 1556/14, rozporządzenie nr 581/2010 wskazuje, że do rozliczania czasu na odczyt danych z tachografu czy z karty kierowcy stosuje się wyłącznie dni zarejestrowanej aktywności. Inaczej ujmując, dni udokumentowane w inny sposób (np. zaświadczeniem o nieprowadzeniu pojazdu, zapisem ręcznym itp.) nie wliczają się do obliczania terminów na odczyt karty bądź pamięci tachografu.
Kwestionując przypisanie naruszenia określonego w Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. skarżący wskazał, że organ powołał się na bliżej nieokreślone rozmowy telefoniczne pracownika organu I instancji i ustalenia poprzez pocztę e-mail z pełnomocnikiem strony. Zdaniem strony, z uwagi na treść art. 14 § 1 K.p.a. postępowanie kontrolne polegające na przekazywaniu informacji telefonicznie nie jest postępowaniem wiarygodnym tym bardziej, iż na podstawie rzekomego "ostrzeżenia" telefonicznego organ nałożył w tej części karę [...] zł. Ponadto organ nie posiada dowodu materialnego potwierdzającego fakt umożliwienia dostarczenia pliku przez stronę w określonych ramach czasowych. Reasumując nakładanie kary pieniężnej na podstawie dowodów zebranych telefonicznie świadczy o nierzetelnym, arbitralnym i nieobiektywnym prowadzeniu postępowania kontrolnego, z ewidentnym nastawieniem na maksymalizację kary pieniężnej, co stanowi naruszenie zasad określonych w art. 8 Kpa.
Główny Inspektor Transportu Drogowego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten, jak i poprzedzająca go decyzja organu I instancji nie są zgodne z prawem, a zatem skarga zasługuje na uwzględnienie, mimo że nie wszystkie jej zrzuty Sąd uznał za trafne. Jak wynika to z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a.") Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosując zatem zawartą w tym przepisie zasadę oficjalności Sąd poddał kontroli całość rozstrzygnięcia, a nie tylko te jego ustalenia i oceny, które zostały zakwestionowane skargą.
Z treści uzasadnienia skargi wynika, że zarzucanych nią naruszeń prawa materialnego i procesowego skarżący upatruje w związku z przypisaniem mu miedzy innymi naruszeń opisanych w lp. 6.3.11 i 6.3.12 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. W tym zakresie Sąd skargę uznał za zasadną.
W ocenie Sądu skarżący ma rację twierdząc, że organy administracji publicznej obu instancji orzekające w sprawie co do objętych decyzją ustaleń prowadzących do przypisania skarżącemu naruszeń opisanych, według systematyki przyjętej decyzji w lp. 6.3.12 i 6.3.11 załącznika do u.t.d. i wymierzenia za te naruszenia kary, dokonały niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego i w efekcie niewłaściwie przepisy te zastosowały.
Organ odwoławczy odnosząc się w swej decyzji do zarzutów naruszenia lp. 6.3.12 oraz Lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d. wyjaśnił, że rozporządzenie Komisji nr 581/2010 określa maksymalne okresy wczytywania danych z kart kierowców oraz danych z tachografów pojazdów i powołał się na treść § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 listopada 2010 zmieniającego rozporządzenie
w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania danych. Zgodnie z tym rozporządzeniem dane z tachografów cyfrowych (§ 3) podmiot pobiera co najmniej raz na 90 dni, a dane z karty kierowcy (§ 4) co najmniej raz na 28 dni. Według organu, z tych przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury wynika obowiązek pobierania danych z tachografów cyfrowych oraz z kart kierowców odpowiednio częściej niż wynikałoby to z rozporządzenia nr 581/2010 Komisji UE, przy czy organ wyraźnie wskazuje w uzasadnieniu swojej decyzji (vide str. 25 in fine), że okresy te odnosi do dni kalendarzowych. Tymczasem w skardze trafnie podniesiono, że organy orzekające w sprawie całkowicie pominęły w swoich rozważaniach znaczenie pkt 3 preambuły do Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytywanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. U. UE L z dnia 2 lipca
2010 r.), który stanowi: "Określając maksymalne okresy na wczytywanie danych należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności".
Co do omawianych naruszeń istota sporu sprowadza się zatem do oceny czy i jaki wpływ na wykładnię prawa krajowego ma pkt 3 preambuły wskazanego wyżej rozporządzenia. Kwestią zasadniczą jest bowiem to, czy przy realizacji obowiązków pobierania danych z tachografów cyfrowych i z kart kierowców, podmiot obowiązany powinien uwzględnić każdy dzień kalendarzowy czy też wyłącznie dni zarejestrowanej działalności.
Po pierwsze, w ocenie Sądu, pojęcie "dni zarejestrowanej działalności" należy odnosić do dni zarejestrowanej działalności przez jednostkę pojazdową i dni zarejestrowanej działalności na karcie kierowcy, gdyż tylko takie rozumienie wynika z pkt 1 tejże preambuły. Wyklucza to jakąkolwiek inną wykładnię, chociażby taką, jak prezentowana niekiedy w orzecznictwie (np. w wyroku WSA z dnia 9 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Ke 347/15),, która nawiązuje do dni zarejestrowanej działalności przedsiębiorcy.
Po drugie, w kontekście pkt 3 preambuły do wyżej wskazanego Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r., w pełni zasadny jest zarzut naruszenia zasady pierwszeństwa prawa unijnego nad prawem krajowym. Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w przywołanym w skardze wyroku z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 1556/14. W wyroku tym Sąd, który badał zgodność z prawem przypisanego stronie naruszenia Lp 6.3.11. załącznika Nr 3 do u.t.d. i stwierdził, że: "rozporządzenie Komisji nie mogło zostać pominięte przez GITD przy ustalaniu okresu, w jakim skarżący miał sczytywać dane z kart kierowców. O obowiązku stosowania się organu do przepisów rozporządzenia Komisji, decydowała treść art. 91 ust. 3 Konstytucji RP oraz związana z tym przepisem zasada zobowiązująca organy administracji do przestrzegania pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego i odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem wspólnotowym. Strona skarżąca słusznie zwraca uwagę na treść art. 2 rozporządzenia Komisji, w myśl którego rozporządzenie to wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich zgodnie z traktatami. Naruszając zasadę prymatu prawa unijnego nad prawem krajowym GITD pominął, iż dniami zarejestrowanej działalności (pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji) są dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. Okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowy obowiązek rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Innymi słowy, nie są to wszystkie dni kalendarzowe jak przyjął to GITD, kierując się wyłącznie przepisami krajowymi. Zdaniem WSA, nie można wymagać od adresata normy ustanawiającej wymóg sczytywania danych rejestrowanych, aby realizował ten wymóg także za dni, w których obowiązek rejestracji danych nie istniał (...) Może wchodzić w grę stosowanie sankcji administracyjnej (np. kary pieniężnej) tyko wówczas gdy istnieje w porządku prawnym wyraźna norma prawna podlegająca sankcjonowaniu (norma sankcjonowana). Ponieważ nie można powiązać wymogu rejestracji czasu pracy kierowcy z okresem jego zatrudnienia u przedsiębiorcy, to nie można karać za brak rejestracji danych, gdy kierowca nie wykonuje przewozu lub nie jest obowiązany odpocząć od wykonywania przewozu."
Podkreślenia wymaga, że wyżej cytowane stanowisko znalazło pełną aprobatę
w dotyczącym innej sprawy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
3 listopada 2015 r. sygn. akt II GSK 2396/14. Nie ulega też wątpliwości, że taka sama argumentacja, jak przywołana w cytowanym wyżej wyroku WSA, odnosi się do rozumienia obowiązku pobierania danych z tachografów cyfrowych pojazdów, jako do dni zarejestrowanej działalności tychże pojazdów.
W tym stanie sprawy za zasadne uznać należy stanowisko skarżącego, że do rozliczenia czasu na odczyt danych z tachografu oraz z karty kierowcy stosuje się wyłącznie dni zarejestrowanej działalności, a co za tym idzie trafny jest zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną interpretację w zakresie naruszeń objętych lp 6.3.11 i 6.3.12 oraz przepisów postępowania administracyjnego w zakresie dokonania ustaleń faktycznych co do tych naruszeń.
Przyznając w powyższym zakresie rację skarżącemu zaznaczyć jednak trzeba, że Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia, że naruszenia te miały charakter rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Sam skarżący nie wykazał w treści skargi na jakich przesłankach oparł zakwalifikowanie zarzucanych naruszeń prawa materialnego oraz art. 107 § 3 K.p.a. jako "rażących". W ocenie Sądu, w przypadku tych naruszeń można mówić o ich istotności, ale nie ma podstaw do zakwalifikowania ich jako rażących, skoro ich wykazanie wymagało dokonania interpretacji przepisów prawa materialnego.
Stwierdzenie powyższych naruszeń stanowiło podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie ustalenie stanu faktycznego dotyczącego naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie penalizowanym w lp. 6.3.11 i 6.3.12 załącznika Nr 3 do tej ustawy, z uwzględnieniem powyższych zapatrywań Sądu co do wykładni sposobu obliczania obowiązujących okresów sczytywania przez zobowiązany podmiot danych z tachografów cyfrowych oraz z kart kierowców i wydanie rozstrzygnięcia odpowiednio do wyników tych ustaleń.
Niezależnie od powyższego, trzeba wskazać że, jak już była o tym mowa na wstępie niniejszych rozważań, sąd poddał kontroli legalności całość zaskarżonej decyzji. W jej wyniku, w pozostałym zakresie nie znalazł podstaw do zakwestionowania ustaleń mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz do podważenia ocen prawnych związanych z tymi ustaleniami. Wprawdzie organ odwoławczy nie ustrzegł się drobnych błędów pisarskich o czym świadczy przyjęcie w uzasadnieniu decyzji (vide str. 13 zdanie ostatnie) co do naruszenia lp.5.1 załącznika Nr 3 do ustawy, że na karę pieniężną w wysokości [...] zł składają się kary jednostkowe: " ", gdy tymczasem zestawienie kar jednostkowych za poszczególne naruszenia dowodzi, że na sumę [...] zł składają się kary jednostkowe: [...]. Skoro jednak suma obliczona została prawidłowo, to ten błąd nie miał wpływu na wynik sprawy, ale wymagał będzie korekty przy ponownym jej rozpatrzeniu.
Za niezasadny należało uznać zarzut kwestionujący przypisane skarżącemu naruszenia obowiązku okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych z karty kierowcy. Podzielając w pełni zajęte przez GITD ustalenia i stanowisko prawne co do tego naruszenia, trzeba podkreślić, że z treści lp. 6.3.7 załącznika Nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wynika jednoznacznie, że przewidziana w nim kara nie dotyczy naruszenia polegającego na nieokazaniu w ogóle określonych dokumentów (wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu), lecz polega na ich nie okazaniu "podczas kontroli w przedsiębiorstwie". Jest to obowiązek wynikający z mocy prawa, a nie z zarządzenia osoby wykonującej czynności kontrolne. Wobec tego zawiadomienie o kontroli oraz wskazanie jakie dokumenty należy przygotować celem ich okazania w toku kontroli, jak również korespondencja pisemna, telefoniczna stanowiły w toku kontroli jedynie przejaw dążenia kontrolerów do wypełnienia przez kontrolowany podmiot tego co wynikało z samego prawa. Faktem, któremu sam skarżący nie przeczy, jest okazanie przez stronę pełnych danych cyfrowych pobranych z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. w dniu [..]r., a zatem już po zakończeniu kontroli, która trwała w okresie od [..] r. do [...]r. Tak więc skoro wymierzona w tym przypadku kara pieniężna dotyczy naruszenia popełnionego podczas kontroli, a nie w toku postępowania administracyjnego wszczętego na skutek wyników tej kontroli, to zarzuty skargi uznać należało w tej części za chybione.
Pozbawione racji są również wywody skargi kwestionujące stanowisko organu co do braku podstaw faktycznych i prawnych do zastosowania art. 92 b i c ustawy o transporcie drogowym. Sąd w pełni podzielił argumentacje organu uznając ją za zgodną z prawem a przy tym wyczerpującą, a zatem nie zachodziła potrzeba jej powtarzania.
W tym stanie sprawy należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 135 P.p.s.a. orzec jak w pkt I sentencji. W przedmiocie kosztów ( pkt II sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 tej samej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przysługuje skarżącemu od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do dochodzenia swych praw, a nie od Skarbu Państwa, jak o to wniósł skarżący w skardze.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło