II SA/Sz 152/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej przy Politechnice K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie stypendium socjalnego oraz zwrotu części pobranego stypendium uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej Wydziału Elektroniki i Informatyki Politechniki K. z dnia [...] nr [...]. Komisja Stypendialna Wydziału Elektroniki i Informatyki Politechniki K., po przeprowadzeniu wznowionego postępowania w sprawie decyzji ostatecznej Komisji Stypendialnej WEil z dnia [...] r. w sprawie przyznania J. B. stypendium socjalnego na okres 9 miesięcy w wysokości [...] zł miesięcznie, decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art.151 § 1 pkt. 2, w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), art. 173 ust. 1 pkt. 1, art. 175 i art. 207 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 572) oraz § 54 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych Politechniki K. stanowiącego załącznik do Zarządzenia Rektora Nr 29/2014 z dnia 15.09.2014 r. - w pkt 1 uchyliła częściowo decyzję ostateczną Komisji Stypendialnej Wydziału Elektroniki i Informatyki Politechniki K. z dnia [...] r. w sprawie przyznania J. B. stypendium socjalnego na okres 9 miesięcy w wysokości [...] zł miesięcznie, - w pkt 2 zobowiązała J. B. do zwrotu części pobranego stypendium w okresie październik 2013 - luty 2014 w kwocie [...] zł w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się decyzji. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia podano, iż studentowi ówczesnego III roku WEil opisaną powyżej decyzją ostateczną przyznano stypendium socjalne na 9 miesięcy w roku akademickim 2013/2014 w wysokości [...] zł miesięcznie. Stypendium przyznano na podstawie załączonych dokumentów do wniosku o przyznanie stypendium socjalnego. Ze złożonego wniosku o stypendium socjalne z dnia 01.10.2014 r. na rok akademicki 2014/2015, wraz z nowymi załączonymi dokumentami wynika, iż naliczone w roku akademickim 2013/2014 stypendium socjalne w wysokości [...] zł było zawyżone. Student składając wniosek w październiku w roku akademickim 2013/2014 nie wykazał dochodów ojca za okres czerwiec 2013 - luty 2014. Wysokość stypendium socjalnego przy wykazanych dochodach ojca wyniosłaby [...] zł. Jest to nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, istotna dla rozstrzygnięcia sprawy przyznania stypendium socjalnego a nieznana organowi, który wydał decyzję, stąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5 postępowanie w tej sprawie zostało wznowione. Należało zatem na podstawie art. 151 §1 pkt 2 K.p.a. uchylić w części decyzję przyznającą stypendium socjalne. Jednocześnie na podstawie § 54 ust. 2 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych Politechniki K. stanowiącego załącznik do Zarządzenia Rektora Nr 29/2014 z dnia 15.09.2014 r. zobowiązano studenta do zwrotu pobranego stypendium. Od powyższej decyzji J. B. wniósł odwołanie, w którym podniósł, iż komisja stypendialna WEil błędnie uznała za dochód stypendium jego ojca B. B. przyznane mu z tytułu uczestnictwa w szkoleniu jak i w stażu organizowanym w ramach projektu "Aktywni 50-latkowie", współfinansowanym przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, na który został skierowany przez Powiatowy Urząd Pracy w K. jako osoba bezrobotna. Odwołujący powołał się na pisma Ministerstwa Rozwoju Regionalnego i zaświadczenia z PUP w K., z których wynika, że środki finansowe otrzymywane, w ramach tego stypendium są zwolnione z podatku, wobec czego ww. stypendium nie liczy się do dochodu, od którego zależy uprawnienie do stypendium socjalnego. Po rozpatrzeniu odwołania Odwoławcza Komisja Stypendialna Politechniki K., zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie: art. 138 § 1 K.p.a., art. 175 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 z późn. zm.), § 47 ust. 2 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Politechniki K., utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, iż wprawdzie z dokumentów zebranych w sprawie wynika, że stypendium ojca skarżącego – B. B., projektu "Aktywni 50-latkowie" jest zwolnione z podatku, jednak kwestia zwolnienia z podatku nie ma w tej sprawie znaczenia. Stypendia współfinansowane przez Unię Europejską dla osób bezrobotnych przysługują na podstawie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 674 z późn. zm.) i zgodnie z § 46 ust. 16 pkt 2 i ust. 18 pkt 2 powołanego Regulaminu są uwzględniane przy utracie i uzyskaniu dochodu. Powyższą decyzję ostateczną J. B. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi zakwestionował stanowisko organów obu instancji, iż stypendium jego ojca ,które nie było opodatkowane, wlicza się do dochodu rodziny, od którego zależy przyznanie i wysokość przysługującego mu stypendium socjalnego. W regulaminie jak i w pouczeniach do niego nie ma żadnej informacji na temat zaliczenia tego świadczenia, finansowanego z EFS Program "Kapitał Ludzki", do dochodu, co skutkuje ewidentnym brakiem podstawy prawnej do ujęcia ww. stypendium do dochodu stanowiącego podstawę do naliczania stypendium socjalnego. Nadto podniósł, iż nie posiada kwoty, z której mógłby zwrócić stypendium za rok 2013/14 oraz opłacić czesne na aktualny rok studiów. Odpowiadając na skargę, Odwoławcza Komisja Stypendialna przy Politechnice K. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu stypendium dla bezrobotnych otrzymywane przez ojca skarżącego z Powiatowego Urzędu Pracy w okresie od 29 lipca 2013 r. do 28 stycznia 2014 r. w łącznej kwocie [...] zł podlega wliczeniu do dochodu rodziny, co wyraźnie wynika z § 46 ust.16 pkt 2 i ust. 18 pkt 2 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów (...) wprowadzonego zarządzeniem Rektora z dnia 27 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Dokonana według wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wskazuje na zasadność skargi. Zasadniczy spór w niniejszej sprawie dotyczy kwestii, czy otrzymywane przez ojca skarżącego nieopodatkowane (co jest bezsporne i znajduje potwierdzenie w dołączonym do akt sprawy piśmie Ministerstwa Rozwoju Regionalnego – Departament Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym z dnia 5 lipca 2010 r.) świadczenie (stypendium wypłacane z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach programu Kapitał Ludzki, mającego na celu aktywizację zawodową bezrobotnych) należy zaliczyć do dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu sytuacji materialnej studenta, warunkującej jego uprawnienie do stypendium socjalnego, tj. jednego z rodzajów dochodów wymienionych w § 46 ust. 1 wydanego na podstawie art. 186 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym przez Rektora Politechniki K. Regulaminu ustalania wysokości przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy socjalnej dla studentów(...), zwanego dalej Regulaminem. Zgodnie z § 15 ust. 1 Regulaminu, stypendium socjalne przyznawane jest na podstawie miesięcznego dochodu netto przypadającego na jednego członka rodziny studenta. Za podstawę do obliczenia tego dochodu przyjmuje sią dochód rodziny studenta oraz studenta z roku podatkowego poprzedzającego rok akademicki, na który świadczenie ma być przyznane. Miesięczny dochód na osobę w rodzinie studenta oblicza się sumując dochody roczne rodziny studenta a następnie dzieląc je przez liczbę miesięcy w roku kalendarzowym i liczbę osób w rodzinie studenta. Skład rodziny studenta określa się na dzień złożenia wniosku. Zgodnie zaś z ust. 2 § 15 do obliczenia dochodów w rodzinie studenta przyjmuje się kwoty dochodów poszczególnych członków rodziny studenta w wysokościach po odliczeniu od dochodu podlegającego opodatkowaniu kwot odprowadzonych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, składek na ubezpieczenie zdrowotne i należnego podatku (dochód netto). Z kolei § 17 ust.1 Regulaminu stanowi, iż szczegółowe zasady obliczania dochodu rodziny studenta znajduje się w rozdziale VII regulaminu. Znajdujący się w tym rozdziale § 45 ust.1 Regulaminu stanowi zaś, iż sytuację materialną studenta tj. miesięczną wysokość dochodu przypadającą na osobę w rodzinie studenta, ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. Nr 139/2006, poz. 992 z późn.zm.). wskazując, iż art. 3 pkt 1 tej ustawy wymienia dochody brane pod uwagę przy ustalaniu sytuacji materialnej. Przepis ten z kolei stanowił podstawę treści § 46 ust. 1 Regulaminu, stanowiącego, iż ilekroć mówimy o dochodzie oznacza to - po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: 1) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, 2) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, 3) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienione w art. 3 pkt 1 lit. c ww. ustawy. Dalej § 46 wymienia enumeratywnie wszystkie dochody niepodlegające opodatkowaniu, a podlegające wliczeniu do dochodu rodziny studenta, warunkującego przyznanie stypendium socjalnego i jego wysokość. Szczegółowa analiza owego wykazu wskazuje, iż wśród tych dochodów nie ma stypendium dla bezrobotnych, przyznawanego uczestnikom programów szkoleniowych finansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach programu "Kapitał Ludzki", zatem świadczenie to nie podlega wliczeniu do dochodu, od którego zależy przyznanie i wysokość stypendium socjalnego dla studenta. § 46 ust. 3 Regulaminu zresztą wyraźnie i jednoznacznie stanowi, iż do dochodów rodziny studenta nie są wliczane dochody nieopodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych lub zryczałtowanym podatkiem dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, które nie zostały wskazane w katalogu dochodów wymienionych w ust. 1 pkt 3. W § 46 ust. 16 pkt 2 Regulaminu na który powołuje się organ (Odwoławcza Komisja Stypendialna) zawarte jest określenie utraty dochodu, a w § 18 ust. 2 określenie uzyskania dochodu, obejmujące zasiłek lub stypendium dla bezrobotnych, stanowiące – zdaniem organu podstawę do zaliczenia stypendium ojca skarżącego do dochodu, od którego należy uprawnienie do stypendium socjalnego. Zdaniem Sądu określenia te – w świetle treści § 46 Regulaminu - nie mają regulacyjnego znaczenia w niniejszej sprawie. Jest to przepis cząstkowy, o charakterze definicyjnym. Odnosić się on może jedynie do dochodów opodatkowanych (wymienionych w pkt 1 i 2 § 46 Regulaminu) oraz nieopodatkowanych, wymienionych w pkt 3. Skoro więc wśród tych ostatnich wymienionych enumeratywnie dochodów nie wymienia się stypendium wypłacanego bezrobotnym ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach programu "Kapitał Ludzki", uznać należy, iż zawarte w ust.16 pkt 2 i ust. 18 pkt 2 określenie: "Stypendium dla bezrobotnych" odnosi się do opodatkowanych tego typu świadczeń, wypłacanych bezrobotnym na podstawie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a nie z ww. Funduszu. Przypomnieć też należy, iż zgodnie z § 15 ust.1 Regulaminu za podstawę obliczenia dochodu przyjmuje się dochód rodziny studenta oraz studenta z roku podatkowego poprzedzającego rok akademicki, co oznacza, iż dla stypendium na rok akademicki 2013/2014 należało przyjąć dochody z 2012 r. Tymczasem stypendium dla ojca skarżącego było wypłacane od dnia 29 lipca 2013 r. do 28 stycznia 2014 r. W tym stanie rzeczy uznać należało, iż w sprawie nie zachodziły faktyczne i prawne podstawy do wznowienia postępowania dotyczącego przyznania skarżącemu stypendium socjalnego za rok akademicki 2013/2014 i wydania zaskarżonej decyzji, która w tej sytuacji została wydana z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. a także Regulaminu. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.