II SA/Sz 161/10

PostanowienieWSA w Szczecinie2010-11-03

Skład orzekający: Monika Bieńkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może uzyskać prawo pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego na podstawie wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawczyni, dysponując stałym dochodem oraz mając środki pozwalające na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla minimum socjalnego, nie wykazała spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
A.D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej zmiany powierzchni ewidencyjnej działki. Wnioskodawczyni wykazała dochód w postaci renty rodzinnej oraz przedstawiła dokumenty potwierdzające miesięczne wydatki na utrzymanie domu i inne niezbędne koszty. Sąd wezwał ją do uzupełnienia dokumentacji, którą A.D. dostarczyła, wykazując stały dochód i środki na koncie bankowym.
Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Delegatura z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zmiany powierzchni ewidencyjnej p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie A.D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zażalenie na postanowienie ww. Sądu z dnia 16 września 2010 r., odmawiające sporządzenia uzasadnienia wyroku ogłoszonego w dniu 1 czerwca 2010 r., oddalającego Jej skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Delegatura w [...]. W zażaleniu zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy. We wniosku złożonym na formularzu PPF, przesłanym na wezwanie Sądu, A.D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazała, że koszty wszystkich spraw związanych z wyjaśnieniem różnic w powierzchni działek wyniosły już [...] tys. zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że A.D. nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, posiada dom stanowiący połowę bliźniaka o powierzchni [...], stan konta na dzień [...]. wynosił [...] zł. Wnioskodawczyni podała, że źródło jej dochodu stanowi renta rodzinna w wysokości [...] zł brutto. Dodatkowo wyjaśniła, że od roku [...] udostępniła parter domu wnuczce z rodziną. Koszty utrzymania domu takie jak: podatek od nieruchomości, opłaty za dzierżawę wieczystą ubezpieczenie domu ponosi sama, natomiast opłaty komunalne każda z nich ponosi oddzielnie. W ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego prowadzonego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. wnioskodawczyni została wezwana do przedłożenia : - dowodu potwierdzającego wysokość otrzymywanej renty w okresie ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na utrzymanie domu ( czynsz, gaz, prąd, woda) i inne niezbędne wydatki w okresie ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z posiadanych z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawczyni nadesłała żądane dokumenty oraz własne wyliczenie miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania domu, tj. gaz, prąd, woda, podatek od nieruchomości, podatek od gruntu, rata za dzierżawę wieczystą, polisa ubezpieczeniowa, abonament telefoniczny, abonament RTV oraz koszty zakupu lekarstw. Z dokonanego wyliczenia wynika, że miesięczna wysokość ww. kosztów kształtuje się na poziomie [...] zł. Dodatkowo z przesłanych wyciągów z rachunku bankowego wynika, że A.D. otrzymuje rentę w wysokości [...] zł netto Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, zważył: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( post. NSA z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem ( np. do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała w przekonywujący sposób, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej Ją do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. A.D. dysponuje stałym, miesięcznym dochodem w wysokości [...] zł netto. Wysokość miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu, zakupem lekarstw oscyluje w granicach ok. [...] zł. Z przesłanego wyciągu rachunku bankowego wynika, że na dzień [...] r. saldo końcowe konta wynosiło [...] zł. Powyższe dane nie pozwalają na przyjęcie, że wnioskodawczyni należy do osób ubogich, której środki do życia są ograniczone, nawet przy uwzględnieniu ponoszonych wydatków. W ocenie referendarza sądowego skarżąca w aktualnej sytuacji finansowej, jest w stanie bez uszczerbku koniecznego dla siebie ponieść koszty postępowania sądowego. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło