II SA/Sz 162/09
WyrokWSA w Szczecinie2009-05-06
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Grzegorz Jankowski, Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz celny, wykonując ustne polecenie przełożonego dotyczące zwolnienia towaru spod dozoru celnego, które wydaje się niezgodne z obowiązującymi przepisami, narusza obowiązki służbowe, jeśli nie przedstawi swoich zastrzeżeń na piśmie i nie zastosuje się do właściwych procedur?Ratio decidendi
Sąd uznał, że funkcjonariusz celny, który wydał zgodę na przeładowanie towaru przed dokonaniem odprawy celnej, tym samym poświadczając zwolnienie towaru spod dozoru celnego, naruszył obowiązek rzetelnego wykonywania zadań. Nawet jeśli działał na ustne polecenie przełożonego, powinien był przedstawić swoje zastrzeżenia na piśmie i postępować zgodnie z obowiązującymi procedurami, a nie polegać wyłącznie na ustnym poleceniu, które mogło być niezgodne z prawem.Stan faktyczny
Funkcjonariusz celny C. Z. został obwiniony o nierzetelne wykonanie obowiązków służbowych poprzez odciśnięcie stempla i podpisanie dokumentu zlecenia, co skutkowało zwolnieniem towaru spod dozoru celnego bez nadania mu przeznaczenia celnego, niezgodnie z wewnętrznym zarządzeniem. Po wydaniu kary upomnienia przez organ I instancji i utrzymaniu jej w mocy przez organ II instancji, C. Z. złożył skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych, przedawnienie czynu i niewłaściwą wykładnię przepisów. Skarżący podtrzymał swoje stanowisko, że działał na polecenie przełożonego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.) Sędzia, NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 maja 2009 r. sprawy ze skargi C. Z. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej upomnienia oddala skargę
Zastępca Naczelnika Urzędu Celnego postanowieniem z dnia
[...] r. na podstawie art. 65 w związku z art. 64 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641 ze. zm. ) oraz § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz.U. Nr 156, poz. 1520), wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko funkcjonariuszowi celnemu - C. Z., młodszemu dyspozytorowi celnemu, pełniącemu służbę w Oddziale Celnym N. H. Urzędu Celnego , obwinionemu o naruszenie obowiązków funkcjonariusza celnego, określonych w art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy
o Służbie Celnej, poprzez nierzetelne wykonanie powierzonych zadań.
Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] r., Zastępca Naczelnika Urzędu Celnego, powołując się na art.69, art. 62 ust. 1, art. 63 ust. 1 pkt 1 i art. 64 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej oraz § 11 i § 21 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia
29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu (...), uznał C. Z. za winnego naruszenia obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego, określonych w art. 32 ust.1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez nierzetelne wykonanie powierzonego zadania tj. odciśnięcie stempla [...], stempla imiennego i złożenie podpisu na trzech egzemplarzach Zlecenia dla D. P. - W. i ich wydanie stronie, poświadczające fakt zwolnienia towaru (mienia przesiedlenia) spod dozoru celnego, co było niezgodne z Zarządzeniem Wewnętrznym nr [...] Kierownika Oddziału Celnego "N. Ł." z dnia [...] r. i orzekł wobec niego karę dyscyplinarną w postaci upomnienia, określoną w art. 63 ust.1 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej.
W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż w postępowaniu wyjaśniającym ustalono, że C. Z. w dniu [...] r. w trakcie pełnienia służby
w Oddziale Celnym N. odcisnął na trzech egzemplarzach dokumentu Zlecenia ([...]) dla D. - W. stempel [...], stempel imienny i opatrzył je swoim podpisem i adnotacją "r[...]" w następstwie czego pracownik bazy kontenerowej wydał towar odbiorcy bez nadania przeznaczenia celnego. Postępowanie takie naruszyło dyspozycję pkt [...] Zarządzenia Wewnętrznego Kierownika Oddziału Celnego
nr [...] z [...] r. Zgodnie z pkt 6 tego zarządzenia, w przypadku dopuszczenia do wolnego obrotu towaru przywożonego w kontenerach, po dokonaniu wszystkich formalności celnych (w tym rewizji) funkcjonariusz celny stempluje trzy egzemplarze
[ ...], wpisując numer ewidencji [...] i wydaje je osobie zgłaszającej towar pod warunkiem odebrania przez nią dokumentu [...]. Przedstawienie trzech egzemplarzy [...] w bazie kontenerowej jest sygnałem, że towar został zwolniony spod dozoru celnego. Powyższe zarządzenie zostało przyjęte do stosowania przez Kierowników Zmian i wszystkich funkcjonariuszy Oddziału.
W ocenie organu, poprzez działanie niezgodne z obowiązującym poleceniem swojego przełożonego, obwiniony dopuścił do potraktowania towaru jako takiego, któremu nadane zostało przeznaczenie celne, w sytuacji, gdy nie wystąpiły ku temu żadne przesłanki.
C. Z. złożył odwołanie od powyższego orzeczenia dyscyplinarnego.
Dyrektor Izby Celnej w S. orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia
[...] r. uchylił zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne ze względów formalnych, bez przystąpienia do oceny kwestii winy przypisanej obwinionemu. Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania celem uzupełnienia, organ
II instancji wskazał, iż postanowienie, o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego winno określać zarzucany czyn lub obowiązek którego obwiniony naruszył ze wskazaniem czasu, miejsca i okoliczności. Ponadto zlecono organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego o zeznanie kierownika zmiany K. P., oraz umożliwienie wypowiedzenia się obwinionemu w świetle nowych materiałów zebranych w sprawie.
Zastępca Naczelnika Urzędu Celnego wykonując zalecenia Dyrektora Izby Celnej, postanowieniem z dnia [...] r. uzupełnił i zmienił postanowienie z dnia [...] r.
Następnie, w dniu [...] r. Zastępca Naczelnika Urzędu Celnego
wydał orzeczenie dyscyplinarne nr [...] w którym uznał C. Z., pełniącego służbę na stanowisku kontrolera celnego winnym naruszenia obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego określonych w art. 32 ust.1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej tj. nierzetelnego wykonania powierzonego zadania poprzez zachowanie polegające na tym, że w dniu [...] r. w trakcie pełnienia służby w Oddziale Celnym N. w S. poprzez odciśnięcie stempla [...], stempla imiennego i złożenie podpisu na trzech egzemplarzach Zlecenia dla W. i ich wydaniu stronie, co stanowiło poświadczenie faktu zwolnienia towaru spod dozoru celnego, co było niezgodne z Zarządzeniem Wewnętrznym nr [...] r. z dnia [...] r. i orzekł wobec niego karę upomnienia zgodnie z art.63 ust.1 pkt.1 ww. ustawy.
W toku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego zebrane zostały wyjaśnienia obwinionego C. Z. oraz świadków: właściciela mienia przesiedlenia P. K., kierownika składu J. K., agenta celnego H. O., kierowników zmiany: K. P., J. U., starszego kontrolera celnego K. Ż., funkcjonariuszy celnych pełniących w tym dniu służbę: Z. K., J. L., P. M., A. K., R. J..
Z wyjaśnień obwinionego wynika, że w dniu [...] r. pełniąc służbę na Oddziale Celnym "N. Ł." - "N. E." wykonując polecenie swojego przełożonego zezwolił na rozformowanie kontenera o numerze [...] podbijając zlecenie [...] datownikiem [...] - o numerze [...] z adnotacją "[...]". Obwiniony wyjaśnił, że nie wie jakie dokumenty zostały złożone do przedmiotowej sprawy, ale wykonując polecenie kierownika zmiany tj. podbijając zlecenie [...] i nanosząc na dokument stosowną adnotację "[...]" czyli przełożenie zawartości kontenera na samochód w celu jego zwolnienia był przekonany, że zostały przedstawione odpowiednie dokumenty lub miały być przedstawione. C. Z. wyjaśnił, że podbijając zlecenie [...] zrobił to
w dobrej wierze.
Od powyższego orzeczenia organu I instancji C. Z. złożył odwołanie do Dyrektora Izby Celnej.
Skarżonemu orzeczeniu dyscyplinarnemu zarzucił, że zostało wydane na podstawie: - błędnych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia poprzez błędne i niezgodne ze stanem faktycznym uznanie, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej
- niewłaściwej wykładni obowiązujących przepisów prawa, tj. 79 ustawy z dnia
24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, co do którego rozważono jedynie możliwość jego literalnego brzmienia pomijając całkowicie powszechnie uznane metody wykładni celowościowej i funkcjonalnej przez co naruszono nie tylko prawo obwinionego do obrony i rzetelnego, bezstronnego rozpatrzenia jego sprawy, ale stworzono nie znajdującą uzasadnienia prawnego regułę, pozostającą w sprzeczności co do wszelkich zasad logiki procesowej.
W odwołaniu zarzucono również:
- rażące naruszenie przepisów proceduralnych i podstawowych zasad postępowania karnego i dyscyplinarnego,
- brak podstawowych i koniecznych elementów orzeczenia dyscyplinarnego określonych w § 11 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów
z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu (...) oraz w art. 424 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania karnego tj.: wyczerpującego powołania podstawy prawnej oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienia podstawy prawnej orzeczenia dyscyplinarnego z przytoczeniem przepisów prawa,
- brak dokładnej analizy materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji naruszenie naczelnej zasady postępowania dowodowego określonej w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu (...) oraz w art. 167 Kodeksu postępowania karnego, zgodnie z którą jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a dowody przeprowadza się nie tylko na wniosek strony
i innych osób określonych w przepisach prawa, ale także z urzędu,
- niedochowanie wymogu niezbędnego zakresu postępowania dowodowego określonego w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003r. w sprawie trybu (...) oraz w art. 4 i art. 410 Kodeksu postępowania karnego zgodnie z treścią którego organ orzekający obowiązany jest nie tylko zebrać, ale i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego niezbędnego do wyjaśnienia sprawy i rozważenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz oparcie ustaleń faktycznych nie na dowolnie wybranej części materiału dowodowego, lecz na analizie całokształtu okoliczności ujawnionych w sprawie,
- naruszenie naczelnej zasady orzekania określonej w § 11 ust. 3 i § 21 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu (...) oraz w art. 424 § 2 Kodeksu postępowania karnego, zgodnie z którą wymierzona kara winna być współmierna do czynu popełnionego przez obwinionego
i uwzględniać wszystkie zaistniałe w sprawie okoliczności szczególnie mające wpływ na jej wymiar.
Dyrektor Izby Celnej orzeczeniem dyscyplinarnym nr [...] z dnia [...] r., utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji z dnia [...]r.
Zdaniem organu II instancji, C. Z. zapewniono w całym postępowaniu dyscyplinarnym wszelkie przewidziane przepisami prawa możliwości składania wyjaśnień, zgłaszania wniosków dowodowych, ustanowienia obrońcy, przeglądania akt. Ponadto C. Z. od momentu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego do chwili jego zakończenia w pełni skorzystał z przysługujących obwinionemu uprawnień tj. składał wnioski dowodowe, brał udział w przesłuchaniach świadków, w trakcie których miał możliwość zadawania pytań.
Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem obwinionego, iż "[...]" kontener na ustne polecenie przełożonego. Podkreślono, że zgoda kierownika zmiany na podjęcie określonej czynności, nie zwalniała funkcjonariusza
z obowiązku dokonania stosownych czynności zgodnie z przyjętą procedurą obejmującą dozór celny towaru. W przypadku wątpliwości, co do zgodności
z prawem polecenia służbowego wydanego przez przełożonego, funkcjonariusz celny zgodnie z treścią art. 36 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej powinien swoje zastrzeżenia przedstawić na piśmie, a w razie pisemnego potwierdzenia polecenia powinien je wykonać, zawiadamiając jednocześnie o zastrzeżeniach kierownika urzędu. Natomiast w przypadku gdyby wykonanie polecenia służbowego prowadziło do popełnienia przestępstwa lub wykroczenia, zgodnie z art. 36 ust. 3 powołanej wyżej ustawy funkcjonariusz celny obowiązany jest odmówić wykonania polecenia.
O odmowie wykonania polecenia, w takim przypadku funkcjonariusz celny jest obowiązany zawiadomić kierownika urzędu. Z zebranej w aktach sprawy dokumentacji wynika, że obwiniony nie wykonał czynności, o których mowa w art. 36 ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej.
Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na zarzut C. Z., iż zastosowano niewłaściwą wykładnię obowiązujących przepisów prawa tj. art. 79 ustawy o Służbie Celnej, podkreślił, że postępowanie dyscyplinarne prowadzone wobec funkcjonariuszy celnych jest postępowaniem odrębnym niż postępowanie karne, sankcje dyscyplinarne nie są sankcjami karnymi a obydwa postępowania tj. karne i dyscyplinarne pełnią odrębne funkcje. Dlatego też, stosowanie
w postępowaniu dyscyplinarnym w sprawach nienormowanych "odpowiednio" przepisów Kodeksu postępowania karnego oznacza, że należy stosować je
z uwzględnieniem istoty i swoistości przepisów ustawy o Służbie Celnej. Odpowiednie zastosowanie powyższych przepisów oznacza taki wynik zabiegów interpretacyjnych, że określony przepis, jako dotyczący z racji swojej istoty i funkcji tylko kodeksu postępowania karnego nie będzie mógł mieć zastosowania
w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko funkcjonariuszom celnym.
Ponadto organ podniósł, że postępowanie dyscyplinarne nie jest kontynuacją postępowania karnego, a oba postępowania zarówno karne jak i dyscyplinarne toczą się niezależnie od siebie. W postępowaniu karnym ocenie podlega bowiem zachowanie oskarżonego z punktu widzenia oceny prawno karnej, natomiast
w postępowaniu dyscyplinarnym ocena dotyczy zachowania funkcjonariusza
z punktu widzenia norm etycznych, moralnych oraz kryterium wartościowania, którym jest szczególna dbałość o zachowanie nieposzlakowanej opinii. Materiał dowodowy zebrany w postępowaniu dyscyplinarnym był podstawą do wydania orzeczenia dyscyplinarnego, uznającego winę funkcjonariusza za naruszenie obowiązków służbowych.
Dyrektor Izby Celnej uznał, że nierzetelne wykonanie obowiązków służbowych zostało potwierdzone w toku prowadzonego postępowania zgromadzoną dokumentacją oraz dowodzi naruszenia przez C. Z. przepisów art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej.
Zdaniem organu odwoławczego, orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji zawiera wszystkie wymagane elementy określone w § 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu (...) tj. zostało sporządzone na piśmie i zawiera: stopień, imię, nazwisko i stanowisko służbowe osoby wydającej orzeczenie; stopień, imię, nazwisko i stanowisko służbowe obwinionego, określenie czynu zarzucanego lub obowiązku, którego zaniechał obwiniony, ze wskazaniem czasu, miejsca i okoliczności jego popełnienia, rozstrzygnięcie w sprawie, uzasadnienie prawne i faktyczne orzeczenia, pouczenie o prawie do wniesienia odwołania oraz o terminie i trybie wniesienia odwołania, podpis osoby, która wydała orzeczenie, miejsce i datę wydania, tym samym sporządzone zostało zgodnie
z obowiązującymi przepisami. Przeprowadzono ponadto analizę wniosków dowodowych, które w trakcie postępowania obwiniony składał oraz ustosunkowano się do nich w orzeczeniu. Dlatego też, zarzuty podnoszone przez obwinionego dotyczące braku dokładnej analizy materiału dowodowego w sprawie, w ocenie organu odwoławczego nie znajdują uzasadnienia.
Organ odwoławczy zauważył również sprzeczność w zeznaniach C. Z., który w dniu [...] r. zeznał: "[...]"..., natomiast w wyjaśnieniach złożonych na piśmie bezpośrednio po wszczęciu postępowania wyjaśniającego obwiniony napisał: "[...]."
Zdaniem organu odwoławczego w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego dowiedziono, iż obwiniony C. Z. w dniu [...] r. w trakcie pełnienia służby w Oddziale Celnym "N." poprzez odciśnięcie stempla [...], stempla imiennego i złożenie podpisu na trzech egzemplarzach Zlecenia dla D. - W. i ich wydanie stronie, poświadczył fakt zwolnienia towaru (mienia przesiedlenia) spod dozoru celnego, kiedy nie zaistniały przesłanki do takiego zwolnienia. Jak wynika z treści orzeczenia wydanego przez organ I instancji obwiniony C. Z. nie zakwestionował podpisu i pieczęci widniejącej na dokumencie [...] z datą [...] r. W odwołaniu natomiast, C. Z. podnosi, że w toku postępowania dyscyplinarnego nie przedstawiono mu oryginałów trzech podbitych przez niego egzemplarzy "[...]" z naniesioną adnotacją "[...]" jak mu się zarzuca. Fakt otrzymania przez bazę kontenerową trzech egzemplarzy podjęcia ze stosownymi pieczęciami Urzędu Celnego został potwierdzony przez J. K. - kierownika składu w trakcie przesłuchania ww. w dniu [...] r.
W dalszej części uzasadnienia organ II instancji podkreślił, iż przy orzekaniu kary wzięto pod uwagę: ponad [...] okres pełnienia służby
w administracji celnej, oceny okresowe zgromadzone w aktach osobowych, pozytywną opinię byłego przełożonego J. U., wnioski o udzielenie wyróżnień, nie wzbudzające zastrzeżeń zachowanie obwinionego po popełnieniu czynu. Uwzględniając powyższe okoliczności, wymierzenie najniższej z możliwych kar dyscyplinarnych, tj. kary upomnienia uznano za uzasadnione i właściwe.
C. Z. nie zgodził się z orzeczeniem dyscyplinarnym Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie.
Skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu, dodatkowo zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania dyscyplinarnego określonego w ustawie o Służbie Celnej poprzez utrzymanie w mocy orzeczenia wydanego przez Zastępcę Naczelnika Urzędu Celnego nie posiadającego upoważnienia do orzekania o karze dyscyplinarnej. Upoważnienie Zastępcy Naczelnika do orzekania w sprawie winno nastąpić w trybie ustawy o Służbie Celnej odrębnym pismem, nie zaś postanowieniem o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, którego elementy składowe zostały oznaczone w § 5 ust.2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003r., w sprawie trybu (...). Ponadto C. Z. zarzucił wydanie orzeczenia dyscyplinarnego gdy zarzucany czyn uległ przedawnieniu, albowiem formalnie zarzut naruszenia Zarządzenia Wewnętrznego nr [...] r. z dnia [...] r. postawiono skarżącemu dopiero postanowieniem z dnia [...] r., zaś postanowienie
o wszczęciu postępowania z dnia [...] r. takiego zarzutu nie formułowało, dopiero skuteczne postawienie zarzutu przerywa bieg przedawnienia.
Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji. W odpowiedzi na zarzuty skargi organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 64 ust.4. ustawy o Służbie Celnej jeżeli postępowanie dyscyplinarne dotyczy funkcjonariusza celnego pełniącego służbę
w urzędzie celnym - naczelnik urzędu celnego może upoważnić do orzekania kary dyscyplinarnej zastępcę naczelnika urzędu, dotyczy to kar dyscyplinarnych wymienionych w art. 63 ust.1 pkt 1-3 (tj. upomnienie, nagana, nagana
z ostrzeżeniem). Ponadto zgodnie z § 5 ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów
z dnia 29 sierpnia 2003r., w sprawie trybu (...), postępowanie dyscyplinarne prowadzi, odpowiednio naczelnik urzędu celnego, dyrektor izby celnej albo minister właściwy do spraw finansów publicznych lub wyznaczony przez te osoby funkcjonariusz celny, zwany dalej "prowadzącym postępowanie". Powyższe przepisy jednoznacznie wskazują, iż Zastępca Naczelnika Urzędu Celnego mógł prowadzić postępowanie oraz orzekać o karze dyscyplinarnej, tj. karze upomnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonego orzeczenia prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna.
Postępowanie dyscyplinarne funkcjonariuszy służby celnej uregulowane zostało w art. 62-80 ustawy z 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz.U. 2004, Nr 156, poz.1641 tekst jednolity) zwanej dalej ustawą.
Funkcjonariusze celni ponoszą odpowiedzialność dyscyplinarną, zgodnie z art. 62 ustawy, za naruszenie obowiązków służbowych a katalog kar dyscyplinarnych przedstawiony został w art. 63 ustawy.
W ocenie tut. Sądu postępowanie dyscyplinarne wobec skarżącego zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami procedury, a zastosowana kara jest adekwatna do stopnia zawinienia.
Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących tego, że postępowanie prowadziła osoba nieupoważniona tj. Zastępca Naczelnika Urzędu Celnego podczas gdy zdaniem skarżącego powinien to być Naczelnik Urzędu Celnego.
W myśl art. 64 ust.4 ustawy postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariusza celnego pełniącego służbę w urzędzie celnym w zakresie orzekania kary dyscyplinarnej może prowadzić naczelnik urzędu celnego ale może on też upoważnić zastępcę naczelnika urzędu.
Nadto jak wynika z § 5 ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów z 29 sierpnia 2003r. w sprawie trybu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych
w stosunku do funkcjonariuszy celnych postępowanie dyscyplinarne prowadzi naczelnik urzędu celnego, dyrektor izby celnej albo minister właściwy do spraw finansów publicznych lub wyznaczony przez te osoby funkcjonariusz celny.
Wobec powyższego nie można podzielić poglądu, że Zastępca Naczelnika Urzędu Celnego nie mógł prowadzić postępowania oraz orzekać o karze dyscyplinarnej.
Nie sposób też zgodzić się z zarzutem przedawnienia postępowania dyscyplinarnego wskutek uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego w dniu [...]r., przez Dyrektora Izby Celnej i uzupełnienia skarżącemu zarzutu w postanowieniu z [...]r., czyli po upływie [...] miesięcy od powzięcia wiadomości o zaistniałym zdarzeniu z [...]r.
Zdaniem Sądu, postanowienie o wszczęciu postępowania z [...]r. zostało wydane w terminie, gdyż wiadomość o zaistniałym zdarzeniu z [...]r. została powzięta [...]r.
Jednocześnie w uzasadnieniu postanowienia z [...]r. opisano czyn i określono jakie zarządzenie zostało naruszone.
Postępowanie dyscyplinarne, które toczyło się w następstwie wspomnianego postanowienia dotyczyło zdarzenia z [...]r.
W ocenie Sądu jest kwestią wątpliwą czy w ogóle należało ten zarzut uzupełniać.
Jednak decydujące znaczenie ma tu uznanie, że nie nastąpiło przedstawienie nowego zarzutu bądź rozszerzenie zarzutu o nowe czyny, gdyż tylko wtedy zdaniem Sądu można by mówić o przedawnieniu karalności czynu.
Postępowanie dyscyplinarne wobec C. Z. dotyczyło od wszczęcia postępowania zdarzenia z dnia [...]r., a jego uzupełnienie przez zamieszczenie zarzutu w sentencji zamiast w uzasadnieniu postanowienia nie może przesądzać o przedawnieniu karalności.
Sąd nie podziela też zarzutu skarżącego dotyczącego błędnej interpretacji zarządzenia wewnętrznego nr [...] z [...]r. oraz kwestionującego ustalenia faktyczne.
W myśl art. 32 ust.1 pkt 2 ustawy funkcjonariusz celny jest obowiązany
w szczególności do rzetelnego i bezstronnego, sprawnego i terminowego wykonywania zadań.
Zadania funkcjonariusza celnego wynikają między innymi z ustawy z 19 marca 2004r. Prawo celne, która w art. 15 stanowi, że wprowadzanie towarów na obszar celny Wspólnoty i ich wyprowadzenie z tego obszaru jest dozwolone wyłącznie drogą celną określoną przez organ celny i zgodnie z jego instrukcjami.
Wskazane w zarzucie zarządzenie wewnętrzne nr [...] z [...]r. Kierownika Oddziału Celnego przedstawia sekwencję czynności, które funkcjonariusz celny powinien wykonać, aby towar przywożony w kontenerach został zwolniony spod dozoru celnego.
Obowiązkiem funkcjonariusza celnego jest dokonanie wszystkich formalności celnych (w tym także rewizji), następnie wpisuje on numer ewidencji [...], stempluje [...] egzemplarze [...] i wydaje je osobie zgłaszającej towar.
Jednak warunkiem wydania [...] egzemplarzy [...] ([...]) jest zgłoszenie dokonane przez importera na dokumencie [...].
Zdaniem Sądu przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne wykazało, że C. Z. wydał zgodę na przeładowanie towaru przed dokonaniem odprawy ([...]), czyli nastąpiło zwolnienie towaru spod dozoru celnego.
W ocenie Sądu ostemplowanie przez funkcjonariusza celnego [...] egzemplarzy zlecenia [...] może nastąpić tylko po zastosowaniu do zaistniałej i ocenionej sytuacji przepisów prawa celnego czyli po spełnieniu przesłanek wymaganych do zwolnienia towaru.
Stan przedmiotowego towaru - mienia przesiedleńca - nie wyczerpywał przesłanek do zwolnienia. Towar wydano importerowi bez nadania towarowi przeznaczenia celnego lub choćby przyjęcia zgłoszenia celnego.
Sąd ustalił, że P. K. nie złożył zgłoszenia celnego - dokumentu [...].
Reasumując wyjechał on z portu przed dokonaniem zgłoszenia celnego. Wyrażenie zgody na rozformowanie kontenera (przeładunek towaru na inny środek przewozowy) przez organ celny zakłada, że czynność ta odbywa się pod dozorem celnym a funkcjonariusz celny winien osobiście nadzorować proces przeładunku.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że skarżący nie dokonał czynności nadzorowania przeładunku mienia przesiedlenia z kontenera na inny środek przewozowy, natomiast już o godz.[...] potwierdził te czynności przed faktycznym wykonaniem, a następnie postawił pieczęci na zleceniu [...] i przekazał P. K., a tym samym zwolnił spod dozoru celnego.
Sąd podziela argumentację Dyrektora Izby Celnej, że nawet ewentualne polecenie Kierownika zmiany K. P. aby dokonać czynności rozformowania nie zwolniło skarżącego z obowiązku przeprowadzenia procedur dotyczących dozoru celnego nad towarem.
Ponadto Sąd zauważa, że w myśl art. 36 ust.2 ustawy jeżeli polecenie służbowe w przekonaniu funkcjonariusza celnego jest niezgodne z prawem, godzi
w interes społeczny lub zawiera znamiona pomyłki, funkcjonariusz powinien przedstawić swoje zastrzeżenia przełożonemu na piśmie i dopiero w razie pisemnego potwierdzenia polecenia, funkcjonariusz celny powinien je wykonać, zawiadamiając o zastrzeżeniach Kierownika Urzędu.
Sąd ustalił, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie korzystał z procedur wyżej opisanych.
W tym kontekście oświadczenie C. Z. złożone do protokołu rozprawy w dniu [...]r. o tym, że nie złamał prawa, gdyż wykonywał polecenie Kierownika zmiany, który przyjął niekompletne dokumenty, nie jest
w ocenie Sądu usprawiedliwieniem dla niezastosowania przez skarżącego właściwych procedur.
Zgodnie z art. 32 ust.1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusz celny jest obowiązany w szczególności do rzetelnego bezstronnego, sprawnego i terminowego wykonywania zadań.
Zdaniem Sądu w sprawie doszło do naruszenia obowiązków służbowych,
a postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, zaś wymierzona kara jest adekwatna do stopnia zawinienia.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło