II SA/Sz 162/22

WyrokWSA w Szczecinie2022-06-01

Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Elżbieta Dziel, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pobór wód podziemnych na potrzeby leśniczówki Nadleśnictwa, będącego jednostką organizacyjną Lasów Państwowych, stanowi zwykłe korzystanie z wód i czy w związku z tym należy naliczyć opłatę podwyższoną za korzystanie z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Nadleśnictwo, jako jednostka organizacyjna wykonująca zarząd mieniem Skarbu Państwa, ma prawo do zwykłego korzystania z wód na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy Prawo wodne, a organ administracji wodnej nie dokonał wystarczających ustaleń faktycznych dotyczących ilości pobranej wody i celu jej wykorzystania. W związku z tym decyzja o nałożeniu opłaty podwyższonej została wydana przedwcześnie i została uchylona.
Stan faktyczny
Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie określił Nadleśnictwu opłatę podwyższoną za pobór wód podziemnych na potrzeby leśniczówki w I kwartale 2018 r. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Nadleśnictwo złożyło reklamację i skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając błędną interpretację pojęcia zwykłego korzystania z wód oraz niewystarczające ustalenia faktyczne przez organ.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni PGW Wody Polskie z dnia 21 grudnia 2021 r. oraz zasądził od organu na rzecz Nadleśnictwa zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 207 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel,, Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Państwowego [...] M. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 21 grudnia 2021 r. nr SZ.ZUO.4.471.2663.OP.2018.AŁ w przedmiocie określenia opłaty podwyższonej za pobór wód podziemnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej Państwowego [...] M. kwotę 207 (dwieście siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z 21 grudnia 2021 r. znak [...] Dyrektor Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor ZZ") określił P. M., ul. [...],[...] (dalej: "Nadleśnictwo") za okres I kwartału 2018 r. opłatę podwyższoną w wysokości 20,00 PLN za pobór wód podziemnych na potrzeby Leśniczówki G. , [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zintegrowanego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor ZZ wskazał art. 273 ust. 6 w związku z art. 281 ust. 1 pkt. 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2021.2233 t.j. ze zm.; dalej: "u.p.w.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2021.735 t.j. ze zm.; dalej: "K.p.a."). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji 29 listopada 2021 r. PGW WP Zarząd Zlewni w S. ustaliło, w formie informacji kwartalnej Nadleśnictwu za okres I kwartału 2018 r. opłatę podwyższoną w wysokości 20,00 PLN za pobór wód podziemnych na potrzeby Leśniczówki G. , [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zintegrowanego. Nadleśnictwo złożyło reklamację, w której nie zgodziło się z wysokością opłaty. 14 grudnia 2021 r. Nadleśnictwo dokonało zapłaty tytułem przedmiotowej opłaty w wysokości 20,00 PLN. Organ nie uznał reklamacji Nadleśnictwa, gdyż pobór wody na potrzeby leśniczówek zamieszkiwanych przez pracowników Lasów Państwowych wraz z rodzinami nie spełnia wymogów zwykłego korzystania z wód na zasadach określonych w art. 33 Prawa wodnego i wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Organ zwrócił uwagę, że pomimo tego, iż ustawodawca wyłączył z przepisów Prawa ochrony środowiska regulacje dotyczące wód i kompleksowo uregulował je w przepisach Prawa wodnego, to jednak Prawo ochrony środowiska nadal jest podstawowym aktem prawnym w systemie polskiego prawa w zakresie przepisów ochrony środowiska. Ma to istotne znaczenie z perspektywy danin publicznych związanych z korzystaniem ze środowiska, ponieważ w świetle art. 275 Prawa ochrony środowiska do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych są zobowiązane podmioty korzystające ze środowiska, z wyjątkiem osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami w zakresie, w jakim korzystanie wymaga pozwolenia na korzystanie ze środowiska. Z art. 3 pkt 20 Prawa ochrony środowiska wynika, iż pojęcie jednostki organizacyjnej niebędącej przedsiębiorcą jest szerokie i obejmuje wszelkie twory organizacyjne, niezależnie od ich statusu prawnego. Według organu przyjmując, że Lasy Państwowe nie mają statutu przedsiębiorcy w rozumieniu Prawa o przedsiębiorcach, nie posiadają osobowości prawnej, to i tak są podmiotem korzystającym ze środowiska w rozumieniu przepisów Prawa ochrony środowiska, a co za tym idzie podmiotem korzystającym z usług wodnych w rozumieniu przepisów Prawa wodnego. W treści art. 33 ust. 1 Prawa wodnego wyraźnie wskazano, że to właścicielowi przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód, nie ma mowy o przenoszeniu tego uprawnienia na inne podmioty. Jednocześnie w treści art. 17 ust. 1 Prawa wodnego określono do jakich podmiotów można stosować przepisy dotyczące właściciela, wskazać należy, że jest to katalog zamknięty. W przedmiotowej sprawie zajmowanie mieszkania służbowego jest związane z zatrudnieniem przez Lasy Państwowe, a więc nie tylko są zaspokajane potrzeby mieszkaniowe osób tam zamieszkujących, ale również potrzeby Lasów Państwowych jako podmiotu prowadzącego swoją działalność statutową, która może być wykonywana poprzez rozlokowanie odpowiedniej ilości pracowników w ramach poszczególnych jednostek organizacyjnych, jakimi są również poszczególne leśnictwa. Dyrektor ZZ ocenił, że w związku z tym, iż pobór wód podziemnych w rozpatrywanym przypadku nie spełnia warunków zwykłego korzystania z wód, Nadleśnictwo jest obowiązane ponosić opłatę podwyższoną, którą zgodnie z art. 280 pkt 1 Prawa wodnego ponosi się za korzystanie z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Nadleśnictwo korzysta z usługi wodnej polegającej na poborze wód podziemnych na potrzeby Leśniczówki G., [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zintegrowanego, co oznacza, że zgodnie z art. 280 pkt 1 Prawa wodnego obowiązany jest ponosić opłatę podwyższoną za usługi wodne. W rozpoznawanej sprawie opłata podwyższona za pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego została obliczona w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych na potrzeby leśniczówki ustalonej przez Zarząd Zlewni PGW WP w S. w informacji nr [...] z 29 listopada 2021 r. w wysokości 4,00 PLN za okres I kwartału 2018 r. Nadleśnictwo zaskarżyło decyzję Dyrektora ZZ w całości skargą wniesioną do tutejszego Sądu, zarzucając jej naruszenie: 1) przepisów proceduralnych, a w szczególności art. 6, art. 7, art. 77, art.78, art. 107 § 3 K.p.a. polegające na zaniechaniu poczynienia dokładnych ustaleń faktycznych odnośnie celu korzystania z wody podziemnej pobieranej z ujęcia wody, zlokalizowanego w miejscowości G., [...], [...]), oraz wielkości dobowego poboru wody pod kątem zbadania, czy nie dochodzi do zwykłego korzystania z wody oraz sposobu korzystania z wody podziemnej z ujęcia wody w miejscowości P. [...], a tym samym pominięciem dowodu z oględzin na gruncie w celu ustalenia faktycznego sposobu korzystania z niej i pod kątem braku wymagania pozwolenia wodnoprawnego lub zintegrowanego; 2) art. 7a K.p.a. polegające na zaniechaniu zastosowania tego przepisu, tj. orzeczenia w razie wątpliwości na korzyść Strony, w sytuacji wątpliwości co do znaczenia pojęcia "zwykłego korzystania z wody" oraz z pojęcia "dostarczania wody ludności"; 3) art. 33 w zw. z art. 35 ust. 1 u.p.w., polegające na błędnym uznaniu, iż zwykłe korzystanie z wody nie może dotyczyć podmiotu instytucjonalnego jakim jest Nadleśnictwo reprezentujące Skarb Państwa, bez szczegółowego odniesienia się do faktycznego sposobu korzystania z wody podziemnej; zdaniem Skarżącego, dokonanie oceny stanu faktycznego pod kątem występowania przesłanki określonej w art. 33 ust. 3 Prawa wodnego powinno przede wszystkim uwzględniać cele, dla których pobierana jest woda podziemna; ponadto Skarżący podniósł, że w sprawie ujęcie wody w miejscowości G., [...] powstało w 2012 r. i obecnie służy do zaopatrzenia w wodę budynku mieszkalnego leśniczówki, stanowiącej mieszkanie leśniczego; 4) art. 120 pkt 1 u.p.w. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie przez organ, że konieczne jest w przedmiotowym stanie faktycznym uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego lub zintegrowanego, pomimo iż dostarczanie wody nie dotyczy zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi czyli zbiorowiska osób ani zaopatrzenia zakładów wymagających wody wysokiej jakości, ani także nie służy w tym stanie ochronie zasobów wodnych; 5) art. 121 ust. 3 u.p.w. polegające na błędnym uznaniu, że przedmiotowe ujęcie służy zaopatrzeniu ludności w wodę i nie jest ujęciem służącym zwykłemu korzystaniu z wody. Nadleśnictwo wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie określenia opłaty podwyższonej za okres I kwartału 2018 r. w wysokości 20,00 PLN za pobór wód podziemnych na potrzeby Leśniczówki G.. [...] [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zintegrowanego; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi. W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione. Nadleśnictwo wskazało, że ujęcie wody w leśniczówce powstało przy budynku mieszkalnym i służy wyłącznie do zaopatrywania w wodę tego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, stanowiącego leśniczówkę Leśnictwa G., mieszkanie leśniczego, który korzysta z niego bezpłatnie na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o lasach. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ZZ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 t.j.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2017 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2022.329 j.t., dalej: "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a, który jednakże nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium legalności, wykazała, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Należy wskazać, że na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842 ze zm.) sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym strony zostały zawiadomione oraz umożliwiono im przedłożenie dodatkowego stanowiska w sprawie. Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy decyzji określającej Skarżącemu Nadleśnictwu opłatę podwyższoną za pobór wód podziemnych na potrzeby Leśniczówki G., [...] [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zintegrowanego za okres I kwartału 2018 r. Materialnoprawną podstawę wydania ww. decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. W myśl art. 280 u.p.w., opłatę podwyższoną ponosi się w razie: 1) korzystania z usług wodnych polegających na: a) poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych, b) wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi - bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego; 2) korzystania z usług wodnych polegających na: a) poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych, b) wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi - z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym. Na podstawie art. 281 ust. 1- 7 u.p.w., wysokość opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 1 u.p.w., w przypadku: 1) dokonywania poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych; 2) wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Ustalając wysokość opłaty podwyższonej, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał (art. 281 ust. 3 u.p.w.). Ustalenia ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych lub ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego dokonują Wody Polskie na podstawie badań, pomiarów lub innych czynności kontrolnych wykonywanych w ramach kontroli gospodarowania wodami (art. 281 ust. 4 u.p.w.). Wysokość opłaty podwyższonej ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat podwyższonych w formie informacji (art. 281 ust. 5 u.p.w.). Podmiot obowiązany do ponoszenia opłaty podwyższonej wnosi tę opłatę na rachunek bankowy Wód Polskich w terminie 14 dni od dnia, w którym doręczono mu informację, o której mowa w art. 281 ust. 5 u.p.w. (at. 281 ust. 6 u.p.w.). Jeżeli podmiot obowiązany do uiszczenia opłaty podwyższonej zaniechał wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 281 ust. 6 u.p.w., właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty podwyższonej w drodze decyzji. Przepisy art. 272 ust. 20 oraz art. 273 u.p.w. stosuje się odpowiednio (art. 281 ust. 8 u.p.w.). W sprawie należy także uwzględnić brzmienie art. 33 ust. 1 u.p.w., w myśl którego właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wód podziemnych znajdujących się na jego gruncie. Zgodnie zaś z ust. 2 tego przepisu prawo do zwykłego korzystania z wód nie uprawnia do wykonywania urządzeń wodnych bez wymaganej zgody wodnoprawnej. Zwykłe korzystanie z wód służy zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego (art. 33 ust. 3 u.p.w.). Definicję zwykłego korzystania z wód wprowadza art. 33 ust. 4 u.p.w., stanowiąc, że zwykłe korzystanie z wód obejmuje: 1) pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 mł na dobę, 2) wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi w ilości nieprzekraczającej łącznie 5 mł na dobę. Spór w sprawie sprowadza się w zasadzie do wykładni pojęcia "zwykłego korzystania z wód". Organ stoi bowiem na stanowisku, że przez sam fakt, iż Lasy Państwowe prowadzą działalność gospodarczą, nie można przyjąć, że należąca do nich leśniczówka powinna być traktowana jak gospodarstwo domowe. Organ wskazywał, że pobór wód podziemnych z miejscowości G. nie stanowi zwykłego korzystania z wód. Zajmowanie mieszkania służbowego jest związane z zatrudnieniem przez Lasy Państwowe, a więc nie tylko zaspokajane są potrzeby mieszkaniowe osób tam zamieszkujących, ale również potrzeby Lasów Państwowych jako podmiotu prowadzącego działalność statutową, która może być wykonywana poprzez rozlokowanie odpowiedniej ilości pracowników w ramach poszczególnych jednostek organizacyjnych, jakimi są również poszczególne leśnictwa. Zdaniem Organu, powyższe powoduje, że Nadleśnictwo obowiązane jest ponosić opłatę podwyższoną, którą zgodnie z art. 280 pkt 1 u.p.w., ponosi się za korzystanie z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Z kolei, w ocenie Skarżącego Nadleśnictwa, organy dokonały błędnej interpretacji i bezpodstawnego uznania, że zwykłe korzystanie z wody nie może dotyczyć podmiotu instytucjonalnego, takiego jakim jest Nadleśnictwo reprezentujące Skarb Państwa. Powyższe stanowisko skutkowało bezpodstawnym przyjęciem przez Organ, że Skarżący obowiązany jest ponosić opłatę podwyższoną za korzystanie z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, pomimo że dostarczanie wody nie dotyczy zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi ani zaopatrzenia zakładów wymagających wody wysokiej jakości, ani także nie służy w tym stanie ochronie zasobów wodnych. Mając na uwadze powyższą istotę sporu Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę wskazuje, że w pełni podziela powszechnie wyrażany w orzecznictwie pogląd, że zwykłe korzystanie z wód przysługuje nie tylko osobom fizycznym, ale także osobom prawnym. Świadczy o tym treść art. 33 ust. 1 u.p.w., która w sposób wyraźny przyznaje prawo zwykłego korzystania z wód każdemu właścicielowi gruntu, a nie tylko takim właścicielom gruntów, którzy są osobami fizycznymi. Inne brzmienie tego przepisu prowadziłoby do oczywistej sprzeczności z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, który nakazuje tak samo traktować prawo własności należne różnym podmiotom prawa. W wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie – m.in. z 20 lutego 2019 r., II SA/Rz 1391/18 i II SA/Rz 1389/18 Sąd przyjął, że sformułowanie "potrzeby własnego gospodarstwa domowego", jakim posługuje się ustawodawca, obejmuje również potrzeby własne osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w takim rozmiarze, który nie narusza ograniczeń dostępu do wód, wynikających z art. 33 ust. 4 u.p.w. - pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 mł na dobę, wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w ilości nieprzekraczającej łącznie 5 mł na dobę (zob. także wyrok WSA w Rzeszowie z 23 stycznia 2020 r., II SA/Rz 1351/19 oraz wyrok WSA w Szczecinie z 20 maja 2021 r., II SA/Sz 164/22 dotyczący Skarżącego). Sąd w składzie orzekającym w pełni aprobuje zaprezentowaną w ww. wyrokach wykładnię "zwykłego korzystania z wód", wskazując, że pojęcie to było również tak rozumiane w poprzednim stanie prawnym - pod rządami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U.2017.1121, ze zm.), gdzie odpowiednikiem obecnego art. 33 był art. 36 (por. wyrok NSA z 21 września 2017 r., II OSK 2919/16). Skarb Państwa jest właścicielem nieruchomości stanowiących Lasy Państwowe, zaś zarząd tym mieniem wykonuje specjalistyczna jednostka organizacyjna jaką jest Państwowe Gospodarstwo Leśne "Lasy Państwowe". Skarżący działa więc w ramach osobowości prawnej Skarbu Państwa, co oznacza, że jego działania są działaniami ww. osoby prawnej. Przepisy ustawy o lasach powierzając Lasom Państwowym zarząd składnikami mienia państwowego, decydują o możliwości wykonywania przez tą jednostkę organizacyjną uprawnień właścicielskich, w tym co oczywiste czerpania z uprawnień wypływających z przepisów u.p.w., a przewidujących zwykłe korzystanie z wód. W świetle prawa Skarbowi Państwa przysługują te uprawnienia, które w jego imieniu wykonuje podmiot publiczny jakim są jednostki organizacyjne Lasów Państwowych. Dlatego zasadne jest uznanie, że Skarżące Nadleśnictwo ma brak prawnej możliwości wyłączenia z zarządu lasami państwowymi prawa do zwykłego korzystania z wód. Nadleśnictwo wykonując swe ustawowe zadania, zobligowane jest zachowywać się jak właściciel, w imieniu którego zarządza nieruchomościami stanowiącymi lasy państwowe. Dlatego Nadleśnictwo pomimo, że nie posiada osobowości prawnej, z racji wykonywania czynności zarządu składnikami leśnymi mienia Skarb Państwa może być adresatem przepisów definiujących korzystanie zwykłe z wód, tj. art. 33 ust. 1 u.p.w. (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 17 lipca 2017 r., II SA/Rz 558/19). Jak wskazuje się w doktrynie, organy administracji leśnej są terenowymi organami rządowej administracji specjalnej łączącymi funkcje z zakresu administracji państwowej ze specjalistycznymi zadaniami spoza obszaru stosunków administracyjnych (J. Boć (red.:), Prawo administracyjne, Wrocław, 1993 r.). Taki status prawny Lasów Państwowych nie pozwala ujmować ich działalności wyłącznie jako nastawionej na działalność gospodarczą (zarobkową). Z treści skargi wynika, że pobierana woda podziemna służy zaopatrzeniu w wodę gospodarstwa domowego leśniczego, któremu, jako pracownikowi Nadleśnictwa, zapewniono lokal mieszkalny usytuowany w osadzie leśnej na działce w miejscowości G., [...] [...], gdzie znajduje się sporne ujęcie wody podziemnej. W świetle tej argumentacji musiały znaleźć potwierdzenie te zarzuty skargi, które kwestionują przeprowadzony przez organy proces dochodzenia do prawdy materialnej - art. 7, 77 § 1, 78, 107 § 3 K.p.a. Organ nieprawidłowo, bo z naruszeniem przepisów prawa materialnego, z góry założył, że Nadleśnictwo prowadzi działalność gospodarczą, której nie da się pogodzić z ustawowymi celami korzystania zwykłego z wód. Jak wykazano wyżej, Lasy Państwowe nie są podmiotem, którego działalność zamyka się wyłącznie w czynnościach zarobkowania, stąd należało dokładnie wyjaśnić potrzeby funkcjonowania leśniczówki, której mieszkańcy dokonują poboru wody podziemnej. Ze względu na pełnienie przez Lasy Państwowe funkcji administracyjnych, zbliżonych zresztą do tych jakimi posługują się organy "Polskich Wód" (w obu tych sytuacjach mamy do czynienia z instytucjami administrującymi dostępem do dóbr publicznych), trudno było bezkrytycznie założyć wykorzystywanie pobieranej wody podziemnej dla celów działalności gospodarczej, która w świetle art. 280 pkt 1 u.p.w., generuje potrzebę uiszczania opłaty podwyższonej za korzystanie z usług wodnych. Tym bardziej, że Organ nie dokonały żadnych ustaleń na okoliczność ilości pobranych wód oraz tego czy może się ona mieścić w dozwolonych właścicielowi granicach korzystania, tj. w ilości 5 mł średniorocznie na dobę. Dopiero przeprowadzenie dokładnych ustaleń i rozważań na temat tej kluczowej dla sprawy kwestii, umożliwi odpowiedź na pytanie o dopuszczalność określenia Skarżącemu Nadleśnictwu opłaty za korzystanie z usługi wodnej z tytułu poboru wody ze studni w miejscowości G., [...] [...]. Skoro Organ nie wyjaśnił czy Nadleśnictwo korzysta z wód w ramach przysługującego Skarbowi Państwa korzystania zwykłego, to jego decyzja o ustaleniu opłaty podwyższonej za korzystanie z wód podziemnych, obejmującej teren studni przy leśniczówce w ww. punkcie, została wydana przedwcześnie. Dokładne wyjaśnienie kwestii przesądzających o zwykłym korzystaniu przez Nadleśnictwo z wód podziemnych w ramach prowadzonej leśniczówki, pozwoli rozstrzygnąć organom o możliwości ustalenia przedmiotowej opłaty. Stwierdzone przez Sąd uchybienia w zakresie stosowania przepisów K.p.a. dotyczących obowiązku dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego sprawy w postaci art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a., mogły mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem nie wykazano przesłanek pozwalających na zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego w postaci art. 281 ust. 1 i ust. 5 u.p.w., a więc przepisu stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji, sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego oparte zostało na treści art. 200 P.p.s.a., który statuuje zasadę odpowiedzialności organu za wynik postępowania i art. 209 P.p.s.a. Na zasądzony zwrot kosztów postępowania składa się kwota 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi ustalona na podstawie § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U.2021.535), kwota [...] zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego ustalona zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265) oraz kwota [...] zł tytułem opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa (pkt IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej - Dz.U. Nr 225 poz. 1635 ze zm.). Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło