II SA/Sz 164/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-04-07
Skład orzekający: Henryk Dolecki, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy dotycząca zasad obciążania nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania albo najmu, w części wyrażającej zgodę na zawarcie kolejnych umów dzierżawy lub najmu na okres do 3 lat z podmiotami, z którymi zawarte zostały umowy na czas oznaczony do 3 lat, może być podjęta w formie aktu o charakterze generalnym?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że rada gminy nie ma kompetencji ustawowej do wydawania uchwał o charakterze generalnym wyrażających zgodę na zawarcie kolejnych umów dzierżawy lub najmu na okres do 3 lat dla nieoznaczonego kręgu podmiotów i nieruchomości. Taka zgoda powinna być udzielana w indywidualnej, zindywidualizowanej sprawie dotyczącej konkretnej nieruchomości. W konsekwencji § 1 uchwały został wyeliminowany z obrotu prawnego, a § 2 uchwały stwierdzono nieważnym z powodu rażącego naruszenia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.Stan faktyczny
Rada Gminy Sławoborze podjęła uchwałę z dnia 21 lipca 2009 r. nr XXXII/162/2009 dotyczącą zasad obciążania nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania albo najmu, w której w § 1 wyraziła zgodę na zawarcie kolejnych umów dzierżawy lub najmu na okres do 3 lat z podmiotami, które miały już takie umowy na czas oznaczony do 3 lat, a w § 2 określiła przypadki odstąpienia od przetargu. Prokurator Rejonowy w Białogardzie zaskarżył uchwałę, zarzucając rażące naruszenie prawa, w szczególności brak kompetencji rady do wydania takiego aktu o charakterze generalnym.Rozstrzygnięcie
I. Umorzył postępowanie sądowe w części dotyczącej § 1 uchwały. II. Stwierdził nieważność § 2 uchwały, któremu nadano oznaczenie § 1 uchwałą zmieniającą. III. Stwierdził, że zaskarżona uchwała w zakresie określonym w pkt II nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Białogardzie na uchwałę Rady Gminy Sławoborze z dnia 21 lipca 2009 r. nr XXXII/162/2009 w przedmiocie zasady obciążania nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania albo najmu I. umarza postępowanie sądowe w części dotyczącej § 1 zaskarżonej uchwały, II. stwierdza nieważność § 2 zaskarżonej uchwały, któremu nadano Uchwałą Nr IV/32/11 Rady Gminy Sławoborze z dnia 3 lutego 2011 r. oznaczenie § 1, III. stwierdza, że zaskarżona uchwała w zakresie określonym w pkt II wyroku nie podlega wykonaniu.
W dniu 21 lipca 2009 r. Rada Gminy[...] , na podstawie art. 18 ust. 2
pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r.
Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603
ze. zm.), podjęła uchwałę Nr XXXII/162/2009 w sprawie zasad obciążania nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania, albo najmu.
W § 1 tej uchwały Rada wyraziła zgodę za zawarcie kolejnych umów dzierżawy albo najmu na okres 3 lat z podmiotami, z którymi zostały zawarte przed wejściem w życie uchwały umowy dzierżawy albo najmu na czas oznaczony do 3 lat, a których przedmiotem jest ta sama nieruchomość.
W kolejnym § 2 Rada wyraziła zgodę na odstąpienie przez Wójta Gminy [...] od przetargu, enumeratywnie wyliczając przypadki oddania nieruchomości w dzierżawę lub najem, kiedy odstąpienie takie może nastąpić.
Prokurator Rejonowy w [...] zaskarżył przedmiotową uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] .
Zaskarżonej uchwale zarzucił, że w części dotyczącej postanowień zawartych
w § 1 ust. 1 oraz § 2 , wydana została z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 18 ust.2
pkt 9 lit a ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r.
Nr 142, poz. 1591) polegającym na wyrażeniu zgody na zawarcie kolejnych umów dzierżawy albo najmu na okres do 3 lat z podmiotami, z którymi zawarte zostały umowy dzierżawy lub najmu na czas oznaczony do 3 lat, a których przedmiotem jest ta sama nieruchomość mimo barku kompetencji ustawowej po stronie Rady Gminy do wydania aktów o takiej treści o charakterze generalnym.
Na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 1 ust.1 oraz § 2.
W uzasadnieniu skargi Prokurator Rejonowy w [...] podał, iż w dniu
21 lipca 2009r. Rada Gminy [...] podjęła uchwałę Nr XXXII/162/09 w sprawie zasad obciążania nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania, albo najmu. Uchwałę tą opublikowano w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopo-morskiego z dnia 21 września 2009 r. Nr 65, poz. 1776.
Zdaniem Prokuratora analiza treści wymienionej uchwały wskazuje, że jej zapisy pozostają w sprzeczności z przepisami ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a zd. drugie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym stanowi, że uchwała rady gminy jest wymagana w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość. Analiza treści tego przepisu wskazuje,
że zgoda ta udzielana jest w konkretnej zindywidualizowanej sprawie w odniesieniu
do konkretnie oznaczonej nieruchomości. Nie jest zatem możliwe udzielenie takiej zgody w sposób generalny dla nieoznaczonej liczby nieruchomości oraz osób, które umowę taką chcą zawrzeć.
Tymczasem z § 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały wynika, że Rada Gminy [...] wyraziła zgodę na zawarcie kolejnych umów dzierżaw albo najmu
na okresy do 3 lat z podmiotami, z którymi zostały zawarte umowy dzierżawy albo najmu na czas oznaczony do 3 lat, a których przedmiotem jest ta sama nieruchomość. Zgoda ta została udzielona dla nieoznaczonego kręgu podmiotów i w odniesieniu
do nieokreślonych jeszcze w momencie podejmowania uchwały nieruchomości.
Odpowiadając na skargę Rada Gminy [...] wniosła o uwzględnienie skargi z uwagi na argumenty podniesione w jej uzasadnieniu.
Nadto wyjaśniła, że w dniu 3 lutego 2011 r. podjęła uchwałę w sprawie zamiany treści zaskarżonej uchwały. Aktualnie nastąpiło więc dostosowanie treści uchwały do stanu zgodnego z prawem.
Na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. Prokurator Okręgowy w [...] , działający w imieniu Prokuratora Rejonowego w [...] , ograniczył zakres skargi do § 2, gdyż § 1 został wyeliminowany z obrotu prawnego mocą uchwały Rady Gminy [...] z dnia 3 lutego 2011 r. opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego w dniu 23 marca 2011 r. poz. 557 i wniósł
o stwierdzenie nieważności § 2 bowiem jest ona sprzeczna z art. 37 ust. 4 ustawy
o gospodarce nieruchomościami, ponieważ zgoda na zawarcie umów najmu i dzierżawy na czas oznaczony dłużysz niż 3 lata lub na czas nieoznaczony może być udzielona wyłącznie w przypadkach wymienionych w art. 37 ust. 3 oraz w trybie określonym w art. 11 ust. 2 tej ustawy, czyli przez indywidualną zgodę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej uchwały z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego obowiązującymi w dniu jej podjęcia.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
Nr 153, poz.1270 ze zm.) – dalej P.p.s.a.
Jednak w przypadku cofnięcia skargi przez stronę skarżąca Sąd związany jest cofnięciem skargi – art. 60 P.p.s.a.
Mając na uwadze wskazany powyżej przepis Sąd uznał, że ograniczając skargę do § 2 zaskarżonej uchwały, Prokurator cofną skargę co do § 1 tej uchwały
i dlatego w tym zakresie umorzył postępowanie sądowe.
Rozpoznając skargę pod kątem kryterium legalności w pozostałym zakresie Sąd zgadza się z zarzutami, że kwestionowany § 2 zaskarżonej uchwały w sposób rażący narusza wskazane w uzupełnionej na rozprawie skardze przepisy art. 37 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze. zm.). Z treści art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a u.s.g. wynika dla rady gminy uprawnienie do podejmowania czynności prawnych na okres powyżej 3 lat lub czas nieoznaczony oraz przy przedłużaniu o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Wydzierżawienie i wynajmowanie nieruchomości na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony następuje w drodze przetargu, co wynika wprost
z treści art. 37 ust. 1 i 4 u.g.n. W tych też przypadkach dopuszczalne jest odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów, ale wyłącznie na podstawie indywidualnej zgody rady gminy, a nie w drodze aktu prawa miejscowego, mającego generalny charakter. Skoro kwestie te zostały uregulowane przepisem rangi ustawowej, nie mogą być ani powtarzane, ani modyfikowane aktem prawa miejscowego.
Rada Gminy [...] również uznała stanowisko Prokuratora za uzasadnione i w dniu 3 lutego 2011 r. podjęła Uchwałę Nr IV/32/11 w sprawie zmiany zaskarżonej uchwały. Zmiana polega na wykreśleniu w całości dotychczasowego § 1 uchwały i nadania dotychczasowym § 2, § 3 , § 4 kolejnej numeracji § 1, § 2 , § 3.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] stwierdził nieważność § 2 zaskarżonej uchwały, któremu uchwałą zmieniającą nadano oznaczenie § 1.
O wstrzymaniu wykonalności uchwały orzeczono w oparciu o art. 152 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło