II SA/Sz 166/04
WyrokWSA w Szczecinie2005-05-12
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Stefan Kłosowski, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego, gdy wniosek o wydanie takiego zaświadczenia pochodzi od jednostki organizacyjnej tego samego urzędu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wydać postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia, gdy wniosek o jego wydanie pochodzi od jednostki organizacyjnej tego samego urzędu. W takiej sytuacji nie dochodzi do wszczęcia postępowania w sprawie wydania zaświadczenia, a wydane postanowienia, zarówno organu pierwszej instancji, jak i organu odwoławczego, są dotknięte rażącym naruszeniem prawa, co skutkuje stwierdzeniem ich nieważności.Stan faktyczny
Wniosek o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego złożył Wydział Mienia Urzędu Miejskiego do Wydziału Administracji Budowlanej. Organ pierwszej instancji odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że lokal nie spełnia wymogów ustawy o własności lokali. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca M. P. wniosła skargę, domagając się pozytywnego rozpatrzenia prośby, wskazując, że brak zaświadczenia uniemożliwia jej wykup mieszkania.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Wojewody oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta, a także stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Stefan Kłosowski Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant st. sekr. sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2005r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nr [...] II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu
Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 219 Kpa, art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ) oraz art. 92 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym ( tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku Wydziału Mienia z dnia [...] r. - odmówił wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] mieszczącego się w budynku przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że przedmiotowy lokal nie spełnia wymagań określonych w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, gdyż z przedstawionego rzutu lokalu sporządzonego przez C. S. posiadającą uprawnienia budowlane nr [...] wynika, że w/w lokal mieszkalny przedzielony jest wspólną klatką schodową, a więc nie jest lokalem samodzielnym w myśl ustawy o własności lokali.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. P. - lokatorka mieszkania nr [...] przy ul. [...] nr [...] w [...] podnosząc miedzy innymi, że odmowa wystawienia zaświadczenia o samodzielności zajmowanego przez Nią lokalu mieszkalnego uniemożliwi Jej nabycie tego lokalu na własność.
Wojewoda postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa i art. 144 Kpa oraz art. 219 Kpa w związku z art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali ( tekst jednolity Dz. U. Nr 80, poz. 903 z 2000 r.) po rozpatrzeniu zażalenia - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał treść przepisów art. 217 § 1 i 2 Kpa oraz art. 218 § 1 Kpa i wyjaśnił, że treścią zaświadczenia musi być jedynie pozytywne załatwienie wniosku osoby ubiegającej się o jego wydanie, jeżeli posiadana przez organ dokumentacja pozwala na potwierdzenie faktu lub stanu prawnego. W sytuacji, gdy dowody posiadane przez organ nie pozwalają na uwzględnienie wniosku organ ten może wydać jedynie orzeczenie odmawiające wydania zaświadczenia.
Wojewoda ustalił, że lokal nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul.[...] Nr [...] w [...] został tak wydzielony, że część mieszkalna - [...] pokoje są oddzielone od pozostałych pomieszczeń - kuchni, łazienki i pokoju, korytarzem wspólnym dla całego budynku. Zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali, do lokalu mogą przynależeć inne pomieszczenia, a w szczególności piwnica i strych, zwane dalej pomieszczeniami przynależnymi. Kuchnia, łazienka i pokój nie są pomieszczeniami przynależnymi, gdyż wchodzą w skład pomieszczeń podstawowych lokalu mieszkalnego.
Zdaniem organu II instancji fakt, że lokal nr [...] objęty jest umową najmu nie daje podstaw do uznania, że jest lokalem samodzielnym w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali.
W skardze wniesionej na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. P. domagając się " pozytywnego rozpatrzenia (...) prośby" wyjaśniła, podobnie jak wcześniej w odwołaniu, że brak zaświadczenia o samodzielności lokalu " wyklucza wykup mieszkania."
Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana - stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269)- według kryterium zgodności z prawem doprowadziła do stwierdzenia, że akt ten nie odpowiada prawu, jednakże z przyczyn całkowicie odmiennych niż te, które podniesione zostały w skardze.
Należy na wstępie wyjaśnić, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) określanej dalej jako P.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Taka sytuacja, wymagająca wyjścia sądu poza zarzuty skargi, zaistniała w niniejszej sprawie. Wbrew bowiem przekonaniu skarżącej, które zdaje się wynikać z treści skargi, istota sprawy poddanej kontroli sądu nie polega na badaniu kwestii dopuszczalności nabycia na własność przez skarżącą mieszkania komunalnego, w którym obecnie zamieszkuje, lecz sprowadza się do oceny legalności zaskarżonego postanowienia, które wydane zostało w specyficznym dla postępowania administracyjnego trybie, jakim jest uregulowane w Dziale VII Kodeksu postępowania administracyjnego wydawanie zaświadczeń.
Zaświadczenie wydaje się - jak wynika to z art. 217 § 2 Kpa i co trafnie wyjaśnił organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia- jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa albo jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Oznacza to, że zaświadczenie nie przyznaje ani nie potwierdza w autorytatywny sposób nowych praw strony, a jedynie jest oświadczeniem wiedzy, w którym organ administracji publicznej stwierdza co mu jest wiadome, ale nie załatwia żadnej sprawy, w tym sprawy dla potrzeb której strona wnosi o wydanie zaświadczenia. Z treści art. 217 § 1 Kpa: "organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie" wynika, że Kodeks nie przewiduje wydania zaświadczenia z urzędu, a zatem o wydanie zaświadczenia może ubiegać się jedynie osoba spoza struktury aparatu administracji publicznej.
Jednostka organizacyjna administracji publicznej nie może domagać się od organu administracji wydania zaświadczenia dla celów prowadzonego przez siebie postępowania.
W przypadku, gdy żądanie wydania zaświadczenia pochodzi od jednostki organizacyjnej urzędu organu administracji publicznej, a adresowane jest do innej jednostki organizacyjnej tego urzędu, nie następuje w ogóle wszczęcie postępowania w sprawie wydania zaświadczenia ( por. W. Chruścielewski, glosa do wyroku NSA z 19.04. 2000 r., II SA/Gd 433/98, OSP 2002 z.6, poz. 84.).
Tymczasem w sprawie niniejszej - jak wynika to z przedstawionych sądowi akt administracyjnych - wniosek o wydanie zaświadczenia nie pochodził od zainteresowanej osoby, lecz od jednostki organizacyjnej Urzędu Miejskiego . Zostało to wprost wskazane w postanowieniu organu I instancji oraz wyraźnie wypływa z treści (stanowiącego kartę 2 akt tego organu) pisma inspektora Wydziału Mienia Urzędu Miejskiego z dnia [...] r. kierowanego do Wydziału Administracji Budowlanej tego Urzędu o treści : " Uprzejmie proszę o wydanie zaświadczenia o samodzielności nw. Lokali(...).
W wyżej przedstawionym stanie prawnym oraz w zaistniałym stanie faktycznym oczywiste jest, że zaskarżone postanowienie jak i postanowienie organu I instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Dlatego należało orzec, jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 135 i art. 152 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło