II SA/Sz 179/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 29 stycznia 2025 r. nr SKO.WD.470/2858/2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Pismem z dnia 1 sierpnia 2024 r., nr WIiT-I.8041.42.2024.MBE, w oparciu o art. 273 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a.") oraz art. 67 ust. 1 pkt 1 i art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 622 ze zm.) Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego zawiadomił A. C. o uznaniu za bezzasadną jej skargę z dnia 19 czerwca 2024 r. dotyczącą przebiegu i wyniku państwowego egzaminu praktycznego na prawo jazdy kat. B+E przeprowadzonego w dniu [...] Ruchu Drogowego w K.. Na powyższe pismo Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego, określając je decyzją, A. C. złożyła skargę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie wnosząc o unieważnienie wyniku egzaminu na kategorię B+E oraz zwrot opłaty za egzamin. Postanowieniem wydanym w dniu 29 stycznia 2025 r. na podstawie art. 134 w zw. z art. 237 § 3 k.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1210 ze zm., dalej: "u.k.p.") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie stwierdziło niedopuszczalność złożonego odwołania. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wyjaśniło, że zaskarżony w sprawie odwołaniem akt nie jest decyzją administracyjną skutkiem czego nie przysługuje od niego odwołanie, które zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. jest środkiem zaskarżenia od decyzji administracyjnej. Kolegium wyjaśniło przy tym, że ustawa o kierujących pojazdami kreuje dwie podstawy zakwestionowania wyniku egzaminu państwowego na prawo jazdy w drodze środków nadzorczych ukonstytuowanych w art. 67 ust. 1 pkt 1 i 4. Organem uprawnionym do przeprowadzania czynności nadzorczych jest marszałek województwa. Zgodnie z art. 68 u.k.p. skargę dotyczącą egzaminu państwowego składa się w terminie 14 dni od dnia w którym był przeprowadzany egzamin do marszałka województwa za pośrednictwem dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, który przesyła ją wraz z wyjaśnieniami i właściwą dokumentacją w terminie 14 dni, od dnia jej złożenia. Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi (zgodnie z art. 237 § 3 k.p.a.) powinno zawierać: oznaczenie organu od którego pochodzi, wskazanie sposobu załatwienia skargi, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do załatwienia sprawy, a w przypadku odmownego załatwienia skargi również uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o treści art. 239 k.p.a. (art. 238 § 1 k.p.a.). W niniejszej sprawie pismem z dnia 1 sierpnia 2024 r., nr WIiT-I.8041.42.2024.MBE Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego zawiadomił skarżącą o sposobie załatwienia jej skargi. Powyższe zawiadomienie nie podlega zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji, zaś stosownie do art. 239 § 1 k.p.a. w przypadku uznania skargi za bezzasadną z wykazaniem tej bezzasadności w odpowiedzi na skargę i ponowienia skargi bez nowych okoliczności - organ może podtrzymać swoje stanowisko z odpowiednią adnotacją w aktach sprawy bez zawiadamiania skarżącego. Kolejną instytucją nadzorczą jest unieważnienie egzaminu państwowego przez marszałka województwa. Powyższe ma miejsce w sytuacji, gdy: 1) egzaminowi została poddana osoba, o której mowa w art. 50 ust. 2 ww. ustawy; 2) egzamin był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Przy czym marszałek województwa unieważnia egzamin państwowy z urzędu bądź na wniosek dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (art. 72 ust. 1 i ust. 2 u.k.p.). W przypadku wszczęcia postępowania na wniosek, legitymowanym czynnie podmiotem jest wyłącznie dyrektor wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, co oznacza, że legitymacji czynnej (uprawnienia do inicjowania postępowania) w tym zakresie nie posiada osoba ezgaminowana. Przy czym egzaminowany i egzaminator są stronami tego postępowania. Tym samym, mając na uwadze opisane regulacje, przedstawione w skardze zarzuty nie mogły zostać rozpoznane w trybie odwoławczym. Nie zgadzając się z wyżej opisanym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, A. C. zaskarżyła je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając mu naruszenie: I. przepisów postępowania, tj.: - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez brak ustalenia zgodnie z zasadą oficjalności z urzędu przez organ dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, - art. 80 k.p.a. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. przez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów zgromadzonych w postępowaniu na niekorzyść skarżącej, - art. 222 k.p.a. polegające na nieuznaniu pisma skarżącej jako odwołania od wyniku przeprowadzonego egzaminu; II. przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 52 ust. 2 u.k.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące postanowieniem o niedopuszczalności odwołania, - art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. przez brak unieważnienia egzaminu przez Marszałka. W oparciu o tak postawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Kolegium wraz z poprzedzającą je decyzją Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego oraz zasądzenie kosztów postępowania i opłaty za egzamin W uzasadnieniu skarżąca opisała przebieg egzaminu wskazując, że podczas cofania busem lekko uderzyła/dotknęła hakiem w błotnik, co spowodowało natychmiastowe przerwanie przez egzaminatora egzaminu. Nie zgadzając się z powyższym złożyła odwołanie do Marszałka domagając się jego unieważnienia i zwrotu opłaty za egzamin. Następnie, nie zgadzając się z odpowiedzią Marszałka, złożyła odwołanie do Kolegium. Zdaniem skarżącej w sprawie nie ziściła się przesłanka do przerwania egzaminu z art. 52 ust. 2 u.k.p., dlatego Marszałek powinien go na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. unieważnić. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje. Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Wskazać również należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Stosownie do postanowień art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym uwzględnienie skargi. Podstawę prawną kontrolowanego postanowienia stanowi art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Niedopuszczalność odwołania, o której mowa w ww. przepisie, może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym jak również i podmiotowym. Przy czym niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Jak wynika z akt sprawy skarżąca pismem z dnia 19 czerwca 2024 r., kwestionując wynik egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B+E, do którego przystąpiła w dniu 19 czerwca 2024 r., za pośrednictwem Dyrektora Z. Ośrodka Ruchu Drogowego w K., zwróciła się do Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego o jego unieważnienie i zwrot opłaty za egzamin. Pismem z dnia 1 sierpnia 2024 r. Marszałek poinformował skarżącą, że w wynik przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego jej skargę uznano za bezzasadną. Kompetencje marszałka województwa w zakresie przeprowadzania państwowych egzaminów na prawo jazdy regulują przepisy u.k.p. I tak, zgodnie z art. 67 ust. 1 u.k.p. marszałek województwa sprawuje nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych, o których mowa w art. 51, w ramach którego m.in. rozpatruje skargi dotyczące egzaminu (pkt 1) czy też unieważnia egzamin państwowy (pkt 4). Z posiadania przez marszałka województwa nadzorczych uprawnień nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych wynikają uprawnienia do podejmowania konkretnych czynności i aktów. Stosownie do art. 72 u.k.p. marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli: egzaminowi została poddana osoba, o której mowa w art. 50 ust. 2 (pkt 1); był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik (pkt 2). Przy czym marszałek województwa unieważnia egzamin państwowy: z urzędu lub na wniosek dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (art. 72 ust. 2 u.k.p.). Z przytoczonych powyżej przepisów jednoznacznie wynika, że postępowanie w sprawie unieważnienia egzaminu państwowego może zostać wszczęte przez marszałka województwa z urzędu lub na wniosek dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Przepisy nie przewidują zatem możliwości wszczęcia tego typu postępowania na wniosek egzaminowanego. Powyższe nie stoi w sprzeczności z regulacją przepisu art. 68 u.k.p. przewidującym możliwość wniesienia skargi dotyczącej egzaminu państwowego wraz z jej uzasadnieniem - w terminie 14 dni od dnia, w którym był przeprowadzany egzamin - do marszałka województwa, za pośrednictwem dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Skarga taka może dać asumpt do wszczęcia postępowania przez marszałka z urzędu lub na wniosek dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, jednak sama w sobie nie wszczyna postępowania w przedmiocie unieważnienia egzaminu. Postępowanie skargowe uregulowane w dziale VIII k.p.a. jest jednoinstancyjne i kończy się zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi (art. 237 § 3 k.p.a.) a nie decyzją od której przysługuje odwołanie. Słusznie zatem Kolegium stwierdziło, że pismo Marszałka z dnia 1 sierpnia 2024 r. stanowiące zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi skarżącej nie jest decyzją. W konsekwencji słusznie, na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołania skarżącej. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 k.p.a., oddalił skargę.