II SA/Sz 181/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk – Meder po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Burmistrza P. – Z. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów postanawia 1) odrzucić sprzeciw, 2) zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz Burmistrza P. – Z. kwotę [...]zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od sprzeciwu. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K uchyliło w całości, stosownie do art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257), zwanej dalej: "k.p.a.", decyzję Burmistrza P. z dnia [...] r. nr [...] nakazującą Skarbowi Państwa – reprezentowanemu przez Prezydenta Miasta K. usunięcie wszystkich odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania oraz magazynowania, tj. z terenu działki nr [...] obręb Z., gmina P. – Zdrój oraz przywrócenia niniejszego terenu do stanu pierwotnego. Sprzeciw od opisanej wyżej decyzji Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożył Burmistrz P. wnosząc o jej uchylenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że sprzeciw od decyzji wniesiony do Sądu – zanim zostanie poddany merytorycznej kontroli, podlega najpierw ocenie pod kątem jego dopuszczalności. Mając na względzie, że przepisy dotyczące sprzeciwu odsyłają do odpowiedniego stosowania przepisów o skardze, podkreślenia wymaga, że zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", niedopuszczalny sprzeciw podlega odrzuceniu. Bezsprzecznie do przesłanek niedopuszczalności należy zaliczyć brak legitymacji po stronie wnoszącego sprzeciw, w sytuacji gdy brak tej legitymacji jest oczywisty, a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Istotę legitymacji wnoszącego sprzeciw od decyzji stanowi uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli aktów lub czynności organów administracji publicznej przez sąd administracyjny w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z art. 50 w związku z art. 64b § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia sprzeciwu jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, a także inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Podmiot, o którym mowa w pierwszym zdaniu art. 50 § 1 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a., musi mieć w złożeniu sprzeciwu interes prawny rozumiany jako istnienie związku między, sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a kwestionowanym aktem lub czynnością. Sprzeciw może bowiem dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej", rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu organowi. Należy przy tym podkreślić, że postępowanie sądowoadministracyjne cechuje zasada kontradyktoryjności przejawiająca się w prowadzeniu sporu przed sądem przez dwa podmioty, tj. podmiot żądający udzielenia ochrony prawnej (wnoszącego sprzeciw) oraz organ administracji publicznej, którego działanie zostało zaskarżone. Tak ukształtowana struktura postępowania sądowoadministracyjnego determinuje krąg podmiotów, którym przepisy procesowe mogą przyznać prawo do jego uruchomienia. Postępowanie to nie może zostać uruchomione przez organ administracji publicznej, którego działalność ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej tej administracji. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i w judykaturze dominuje pogląd, iż organy administracji publicznej nie mogą skutecznie wszczynać postępowania sądowoadministracyjnego. Organy te nie mogą posiadać uprawnień do poddawania swojej działalności kontroli zewnętrznej w stosunku do administracji, ani też postępowanie sądowoadministracyjne nie może być wykorzystane do rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów prawnych między organami różnych szczebli w strukturze organizacyjnej administracji publicznej, a zatem postępowanie sądowoadministracyjne może być uruchamiane tylko z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli przez sąd administracyjny (por. post. NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 813/08, publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobnie w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 19 maja 2003 r. OPS 1/03 (publ. ONSA 2003/4/115), przyjęto, że organ administracji publicznej, który z mocy przepisów prawa został powołany do rozstrzygania sprawy w pierwszej instancji, nie ma uprawnienia do kwestionowania, w trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, rozstrzygnięcia wydanego przez organ II instancji. Ponadto zgodzić się należy ze stanowiskiem NSA wyrażonym w wyroku z 29 listopada 2005 r., FSK 2631/04 (dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym powierzenie organom gminy w drodze właściwości do orzekania w indywidualnych sprawach w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość składania przez te organy skarg do sądu administracyjnego na decyzje wydane w tych sprawach przez organ odwoławczy. W świetle powyższego Sąd uznał, że Burmistrz P. nie posiada legitymacji do wniesienia sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego. Przyjęcie przeciwnego stanowiska doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w jednej sprawie, a mianowicie strona wnosząca sprzeciw - Burmistrz P. który wydał decyzję w pierwszej instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K, czyli organ drugiej instancji, a spór między nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska, co do prawidłowości poszczególnych decyzji. W tej sytuacji sprzeciw jako niedopuszczalny należało odrzucić, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. W przedmiocie zwrotu wpisu orzeczono stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 powołanej ustawy.