II SA/Sz 181/25
WyrokWSA w Szczecinie2025-06-05
Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Wiesław Drabik, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które ograniczają wybór sposobu ogrzewania lokali mieszkalnych do podłączenia do miejskiej sieci ciepłowniczej, wykraczają poza kompetencje rady gminy i naruszają prawo własności właściciela lokalu?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały Rady Miejskiej dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która narzucała konkretny sposób ogrzewania lokali mieszkalnych (podłączenie do miejskiej sieci ciepłowniczej). Uznano, że takie uregulowanie wykracza poza kompetencje rady gminy wynikające z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która nie daje takich uprawnień do ograniczania wyboru sposobu ogrzewania. Ponadto, takie ograniczenie naruszało prawo własności właściciela lokalu.Stan faktyczny
Skarżący, właściciel lokalu mieszkalnego, zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Koszalinie dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzucił, że plan narzuca ograniczenia w wyborze sposobu ogrzewania lokali mieszkalnych, dopuszczając jedynie podłączenie do miejskiej sieci ciepłowniczej, co narusza jego prawo własności i możliwość wyboru ekologicznych oraz ekonomicznych rozwiązań grzewczych. Skarżący dokonał remontu instalacji grzewczej w swoim lokalu, odłączając go od sieci miejskiej i instalując kocioł gazowy, co spowodowało wszczęcie postępowania administracyjnego przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 13 ust. 8 pkt 1 zaskarżonej uchwały w zakresie, w jakim dotyczy obszaru oznaczonego w planie symbolem 2.9 MW,U, oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził od Gminy Koszalin na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.), Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi T. G. na uchwałę Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia 24 listopada 2005 r. nr XXX/488/2005 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obszarze zawartym między ulicami: Zwycięstwa, Marszałka Józefa Piłsudskiego, lasem i osiedlem Rokosowo Północ w Koszalinie I. stwierdza nieważność § 13 ust. 8 pkt 1 zaskarżonej uchwały, w zakresie, w jakim dotyczy obszaru oznaczonego w planie symbolem 2.9 MW,U II. oddala skargę w pozostałym zakresie, III. zasądza od Gminy Koszalin na rzecz skarżącego T. G. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
T. G. (dalej jako: "Skarżący"), zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 20 lutego 2025 r., na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 5, art. 52 § 4, art. 53 § 2 i art. 54 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 czerwca 2017 r.) w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (w brzmieniu obowiązującym do 1 czerwca 2017 r.) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na uchwałę Rady Miasta nr [...] z dnia 24 listopada 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obszarze zawartym między ulicami: [...] w K. w części dotyczącej § 13 ust. 8 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 7 pkt 9 planu - w zakresie, w jakim przepisy te ograniczają wybór sposobu ogrzewania lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] w K., ewentualnie w zakresie, w jakim przepisy te ograniczają wybór sposobu ogrzewania wyodrębnionego samodzielnego lokalu mieszkalnego nr [...], położonego w budynku przy ul. [...] nr [...], dla którego przez Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych w K. prowadzona jest księga wieczysta o nr [...]
Zaskarżonej uchwale Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym polegające na zawarciu w MPZP uregulowań wykraczających poza dozwoloną regulację, określoną w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2003 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez wprowadzanie do MPZP przepisów dotyczących uciepłowienia (ogrzewania) obiektów, w tym samodzielnych lokali mieszkalnych, w określonych sytuacjach narzucających tylko jednego ze sposobów ich ogrzewania dla obszarów oznaczonych symbolem 2.9 M.WU, gdzie znajduje się wyodrębniony lokal mieszkalny Skarżącego;
- art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez brak przestrzegania zasady pewności prawa i zasad poprawnej legislacji, tj. obowiązku redagowania przepisów prawa powszechnie obowiązującego w sposób jednoznaczny i zrozumiały dla adresatów w zakresie, w jakim MPZP dotyczy uciepłowienia obszarów objętych MPZP oznaczonych w projekcie symbolami 2.9 MW.U;
- art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz art. 140 Kodeksu cywilnego poprzez ograniczenie prawa właściciela lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w K. w zakresie korzystania ze swojej własności poprzez ograniczenie możliwości wyboru sposobu ogrzewania lokalu mieszkalnego spośród sposobów ekologicznych, ekonomicznych i dozwolonych na podstawie aktów prawa wyższego rzędu niż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów:
- wydruku księgi wieczystej nr [...] na wykazanie faktów pozostawania przez niego właścicielem lokalu mieszkalnego w K. przy ul. [...] i jego interesu prawnego w zaskarżeniu MPZG,
- zawiadomienia z dnia 22 lipca 2024 r. Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. w sprawie [...]
- pisma Skarżącego z dnia 28 lipca 2024 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. w sprawie [...]
- pisma Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. do Skarżącego z dnia 5 sierpnia 2024 r. w sprawie [...]
- pisma pełnomocnika Skarżącego z dnia 18 września 2024 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K.,
- pisma Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. do Urzędu Miejskiego w K. z dnia 18 września 2024 r. w sprawie [...]
- pisma z dnia 18 października 2024 r. p.o. Dyrektora Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta w K. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K.,
- protokołu z kontroli z dnia 29 listopada 2024 r. w sprawie [...]
- dokumentów wskazanych pod lit. od b) do h) na wykazanie faktów jego interesu prawnego w zaskarżeniu MPZP, wszczęcia wobec niego postępowania administracyjnego w sprawie dokonania robót budowlanych dotyczących przebudowy instalacji grzewczej w sposób niezgodny z przepisami, tj. art. 13 ust. 8 pkt 1 w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 9 MPZP.,
- wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 6 grudnia 2024 r.,
- odpowiedzi przewodniczącego Rady Miasta z dnia 7 stycznia 2025 r. na wezwanie z dnia 6 grudnia 2024 r. do usunięcia naruszeń prawa,
- dokumentów wskazanych po lit. i) i j) na wykazanie faktów wzywania przez niego Rady Miasta do usunięcia naruszenia prawa w MPZP i odmownej odpowiedzi w tym zakresie organu.
Nadto, Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 13 ust. 8 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 7 pkt 9 MPZP w zakresie, w jakim przepisy te ograniczają wybór sposobu ogrzewania lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] w K., ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 13 ust. 8 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 7 pkt 9 MPZP w zakresie, w jakim przepisy te ograniczają wybór sposobu ogrzewania wyodrębnionego samodzielnego lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] nr [...], dla którego przez Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych w K. prowadzona jest księga wieczysta o nr [...] oraz o zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Skarżący wyjaśnił, że jest właścicielem wyodrębnionego lokalu nr [...] przy ul. [...], dla którego Sąd Rejonowy w K., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze [...] Z uwagi na treść MPZP obiekt stanowiący kamienicę w K. przy ul. [...], ale też znajdujące się we wskazanej kamienicy wyodrębnione lokale mieszkalne na podstawie § 13 ust. 8 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 7 pkt 9 MPZP w przypadku przebudowy, rozbudowy, nadbudowy i modernizacji mają ograniczone możliwości ogrzewania jedynie do zapatrywania w ciepło z miejskiej sieci ciepłowniczej, z dopuszczeniem odstępstw jedynie dla obiektów usługowych o zapotrzebowaniu do 30 Kw. Tym samym, w ocenie Skarżącego, naruszony jest jego interes prawny co do pełnego korzystania z przysługującego mu prawa własności lokalu mieszkalnego, który to gwarantuje art. 140 Kodeku cywilnego, ale także art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, jak też uprawnienie do wyboru sposobu ogrzewania lokalu mieszkalnego spośród sposobów prawnie dozwolonych, ekologicznych i ekonomicznych.
Skarżący podał, że dokonał remontu instalacji grzewczej w lokalu położnym w K. przy ul. [...] polegającego na odłączeniu przewodów zasilania/powrotu grzejników w tym lokalu od węzła M. celem podłączenia ich do wymienianego kotła gazowego dwufunkyjnego z zamkniętą komorą spalania, który to został zamontowany w miejscu dotychczasowego kilkudziesięcioletniego pieca gazowego służącego do podgrzewania wody. Zaznaczył, że przed rozpoczęciem przez niego opisanych powyżej prac remontowych, [...] z [...] wyodrębnionych lokali mieszkalnych we wspólnocie mieszkaniowej przy ul. [...] w K. posiadały odrębne systemy centralnego ogrzewania z kotłem gazowym. Aktualnie z wliczeniem jego lokalu mieszkalnego tylko jeden lokal mieszkalny w kamienicy przy ul. [...] w K. podłączony jest do węzła M. . Powodem remontu instancji grzewczej były wysokie rachunki za ogrzewanie z sieci miejskiej, jak też niejasności w zakresie rozliczania zużycia ciepła.
W związku z wyżej opisanym remontem Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowalnego w K. wszczął względem niego postępowanie administracyjne w sprawie dokonania robót budowlanych dotyczących przebudowy instalacji grzewczej w sposób niezgodny z przepisami, tj. art. 13 ust. 8 pkt 1 w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 9 MPZP. Wskazane postępowanie jest w toku, a Skarżący otrzymał ustną informacje, iż najprawdopodobniej zostanie wydana decyzja nakazująca rozbiórkę wykonanych prac i przywrócenie stanu poprzedniego. Powyższe naraża go na konsekwencje administracyjne, ale też poniesienie znacznych kosztów.
Zdaniem Skarżącego wskazana uchwała Rady Miasta narusza więc jego interes prawny, ponieważ ogranicza możliwość korzystania z nieruchomości w zakresie wyboru ogrzewania spełniającego wymogi ekologiczne, a przy tym najbardziej ekonomicznego. Ponadto, Skarżący w związku z prowadzonym postępowaniem przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowalnego w K. narażony jest na poważne konsekwencje administracyjne, ale także finansowe związane z możliwością nakazania rozbiórki wykonanych prac i przywróceniem stanu poprzedniego ogrzewania w lokalu mieszkalnym, którego jest właścicielem.
Skarżący wskazał dalej, że przedmiot uregulowań planu zagospodarowania przestrzennego został określony w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 czerwca 2017 r.) i zgodnie z tym przepisem jest to "ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu". We wskazanym zakresie materii planistycznej nie mieszczą się postanowienia dotyczące narzucania w obiektach nowych, przebudowywanych, rozbudowywanych i modernizowanych itd., konkretnego właściwie tylko jednego sposobu z miejskiej sieci ciepłowniczej, bowiem nie jest to ustalenie przeznaczenia terenu, ani rozmieszczenia inwestycji celu publicznego, jak też nie dotyczy sposobu zagospodarowania terenu ani warunków jego zabudowy. Zatem, w ocenie Skarżącego, sporny zapis planu zagospodarowania przestrzennego obowiązujący dla terenu położenia jego lokalu mieszkalnego wykracza poza kompetencje Rady Miasta, co do stanowienia prawa oraz wykracza poza materię jaką może regulować miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący podkreślił przy tym, że w kamienicy nr [...] przy ul. [...] w K. wszystkie lokale posiadają indywidualną gazową instalację grzewczą, obecnie poza jednym ogrzewanym z węzła M. w K..
Zdaniem Skarżącego w niniejszej sprawie doszło do ograniczenia konstytucyjnego prawa właściciela lokalu mieszkalnego nie w drodze jednoznacznego przepisu prawa miejscowego, który mógłby podlegać kontroli co do spełnienia przesłanek z art. 31 ust. 3 Konstytucji, ale poprzez wadliwe sporządzenie MPZP, którego postanowienia wykraczają poza zakres określony 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co stanowi nadużycie władztwa planistycznego i przesłankę stwierdzenia nieważności MPZP. W myśl bowiem art. 4 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym miasto posiadając tzw. władztwo planistyczne może stanowić o przeznaczeniu i zasadach gospodarowania terenu, ale powinno być to czynione w granicach obowiązującego prawa.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi w całości oraz o zasądzenie od Skarżącego na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Rada wskazała, że ww. artykuł nie odnosi się do zakresu i zawartości planu miejscowego. Uregulowania obligatoryjne i fakultatywne, które zawiera się w ustaleniach planu miejscowego, określone zostały w art. 15 ustawy, przy czym należy brać pod uwagę brzmienie przepisu obowiązujące w dniu uchwalenia planu.
Rada wskazała, że art. 15 ust. 2 pkt 10 ww. ustawy określa obowiązkowe zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Brak jest jednak precyzyjnej definicji infrastruktury technicznej oraz jasnych uregulowań prawnych dotyczących sposobu jej uwzględnienia w planowaniu przestrzennym jako źródeł energii. Natomiast w literaturze przedmiotu przez pojęcie infrastruktury technicznej rozumie się zespół podstawowych obiektów, urządzeń i instalacji nieodzownie potrzebnych dla właściwego funkcjonowania społeczeństwa i produkcyjnych działów gospodarki. Fundamentalną rolą poszczególnych komponentów infrastruktury technicznej jest świadczenie usług nieodzownych dla konkretnej jednostki przestrzennej - miasta, dzielnicy, osiedla lub obiektu np. zakładu przemysłowego. Z uwagi na służebny charakter infrastruktury technicznej przez określenie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy infrastruktury technicznej należy rozumieć nie tylko zasady lokalizacji i parametry sieci lub instalacji, ale też cel, dla jakiego dana sieć ma powstać i komu ma służyć. Na sposób ustalania w planie wymagań z zakresu zaopatrzenia w ciepło mają wpływ przepisy ustawy o samorządzie gminnym, ekonomia funkcjonowania miasta i specyfika istniejącego stanu infrastruktury.
Powołując się na treść art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 18 ust. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne organ wyjaśnił, że celowym było ustalenie w planie miejscowym zasilania w energię cieplną budynków położonych na przedmiotowym terenie - w oparciu o system centralnego zaopatrzenia w ciepło, gdyż budynek wielorodzinny położony przy ul. [...], w którym znajduje się [...] lokali mieszkalnych, jest obecnie i był w czasie sporządzania planu miejscowego podłączony do miejskiej sieci ciepłowniczej, a Skarżący samowolnie odłączył się od miejskiej sieci i energię cieplną czerpie z urządzenia zasilanego gazem. Odłączenie jednego lokalu w budynku wielolokalowym od sieci cieplnej jest niezgodne art. 7b ust. 3g ustawy Prawo energetyczne, a który brzmi: "W przypadku budynku wielolokalowego odłączenie od systemu, o którym mowa w ust. 3e (sieć ciepłownicza) może dotyczyć jedynie całego takiego budynku".
Postanowienia dotyczące polityki energetycznej, regulujące sprawy infrastruktury energetycznej w mieście K., zostały zawarte w dokumencie pn. "Założenia do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczna, paliwa gazowe dla miasta K.", przyjętym uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia 24.11.2000 r. Plan miejscowy uwzględnia te postanowienia.
Rada Miejska wyjaśniła dalej, że plan miejscowy jako akt prawa miejscowego jest jedynym narzędziem mogącym skutecznie realizować strategię i cele miasta zawarte w ww. dokumencie, a których celem jest dbałość o ochronę środowiska i likwidację niskiej emisji. Na etapie tworzenia planów miejscowych należy ustalić jednoznacznie zakres oddziaływania poszczególnych mediów, wykorzystywanych do zaopatrzenia obiektów w ciepło, tj. miejskiej sieci ciepłowniczej, sieci gazowej i pozostałych. Jeżeli w planach miejscowych ustalone zostaną wariantowe sposoby zaopatrzenia w ciepło i dowolność wyboru źródła, to skutkiem tego będzie niezamierzony efekt tylko częściowego wykorzystania wybudowanych sieci cieplnych, czyli nieekonomiczność przedsięwzięcia. Planowane włączenie do sieci obiektów nowo projektowanych lub modernizowanych przynosi dodatkowy pozytywny efekt - ochronę ekologiczną danego obszaru, który podłączony do miejskiej sieci ciepłowniczej eliminuje emisję niską z indywidualnych źródeł na rzecz ciepłowni, która jest wyposażona w specjalistyczne urządzenia o dużej skuteczności oczyszczania spalin.
Zdaniem Rady, zasadność ograniczenia, polegającego na wskazaniu konkretnego źródła zasilania w ciepło dla budynków wielolokalowych (a takimi są budynki zlokalizowane lub możliwe do zrealizowania na terenach elementarnych wskazanych w § 13 ust. 8 pkt 1 planu) znajduje uzasadnienie w kontekście przepisów ustawy Prawo energetyczne, polityki zaopatrzenia w ciepło stanowionej przez miasto K. oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725). W art. 33 ust. 2 pkt 10 Prawa budowlanego zawarto obowiązek dołączenia do projektu budowlanego oświadczenia uprawnionego projektanta o możliwości podłączenia projektowanego obiektu budowlanego do istniejącej sieci ciepłowniczej, zgodnie z warunkami określonymi w art. 7b ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynikającej z art. 233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
Wprowadzenie przez ustawodawcę nakazu podłączania do sieci ciepłowniczej, w przypadku gdy istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do tej sieci (z określonymi wyjątkami), podkreśla jak wyjątkową rolę pełni ciepło systemowe w kontekście polityki klimatycznej i efektywności energetycznej. Zatem, w ocenie organu, wprowadzone w uchwale z 2005 r. nakazy, w sytuacji gdy przepisy wyższego rzędu nie zawierały takich regulacji jak opisane wyżej, były uzasadnione i właściwe.
Na rozprawie w dniu 5 czerwca 2025 r. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. postanowił oddalić wnioski dowodowe zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 tj.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.– dalej: "p.p.s.a.").
Zgodnie ze stanowiącym podstawę prawną wniesionej skargi przepisem art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm.) – zwanej dalej "u.s.g." każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Skuteczne wniesienie skargi w trybie przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje zatem wtedy, gdy skarżący wykaże naruszenie interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały. Jak wskazuje się w orzecznictwie skarga z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma bowiem charakteru actio popularis i warunkiem jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004, nr 7, poz. 114). W orzecznictwie ustalono jednocześnie, że interes prawny skarżącego, do którego nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1992 r., sygn. akt I SA 1355/91, Wspólnota 1992, nr 18, s. 17).
Z kolei, naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony i następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest zatem wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego jej prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontestowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego.
Zaskarżony przepis § 13 ust. 8 pkt 1 ogranicza wybór sposobu ogrzewania lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] w K., gdzie jeden z lokali stanowi własność Skarżącego poprzez narzucenie ogrzewania tego lokalu z ogólnodostępnej sieci centralnego ogrzewania.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że ustalenia zaskarżonego planu naruszają interes prawny Skarżącego w powyższym znaczeniu, albowiem w sposób niewątpliwy kształtują sposób wykonywania przez Skarżącego przysługującego mu prawa własności nieruchomości, ograniczając to prawo w sposób oczywisty.
Na kanwie niniejszej sprawy podkreślenia również wymaga, że legalność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podlega ocenie pod kątem przepisów obowiązujących w dniu jego uchwalania. Jak już bowiem wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1730/09 naruszenie indywidualnego interesu prawnego przez akt z zakresu administracji publicznej, na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., odnosić należy do stanu prawnego aktualnego w czasie jego uchwalania, dlatego też oceny zgodności z prawem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy dokonywać na datę jego uchwalenia, bowiem jedynie te przepisy, które obowiązywały w dacie podjęcia uchwały determinują treść jej postanowień.
Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być zasadna w zakresie zakwestionowanego uregulowania § 13 ust. 8 pkt 1 zaskarżonej uchwały.
W planie miejscowym zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały, obowiązkowo określa się zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego, a także zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej (art. 15 ust. 2 pkt 3 i pkt 10 u.p.z.p). Uregulowania te nie dają organom gminy kompetencji do wykluczenia możliwości stosowania innego systemu grzewczego niż system grzewczy sieci ogólnomiejskiego systemu centralnego ogrzewania. Również przepisy u.p.o.ś. nie dają gminie takich uprawnień. Zgodnie bowiem z art. 96 ust. 1 u.p.o.ś. sejmik województwa może, w drodze uchwały, w celu zapobieżenia negatywnemu oddziaływaniu na zdrowie ludzi lub na środowisko, wprowadzić ograniczenia lub zakazy w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw. W art. 96 ust. 6 pkt 3 tej ustawy określono, że uchwała, o której mowa w ust. 1, między innymi określa rodzaje lub jakość paliw dopuszczonych do stosowania lub których stosowanie jest zakazane lub parametry techniczne, rozwiązania techniczne, parametry emisji instalacji, w których następuje spalanie paliw, dopuszczonych do stosowania na obszarze określonym w tej uchwale. Ustalanie zakazów w zakresie eksploatacji instalacji oraz określanie paliw należy zatem do kompetencji sejmiku województwa, a nie do kompetencji rady gminy. Z uwagi na to wadliwe są nie tylko te ustalenia planu, które wprost naruszają przepisy prawa, ale także te, które są wynikiem nadużycia przysługujących gminie uprawnień.
Przepisy gminne mogą być wydawane wyłącznie w ramach obowiązujących przepisów wyższego rzędu i w zakresie upoważnień wyraźnie tam przyznanych organom gminy. Akty prawa miejscowego nie mogą regulować materii należących do przepisów wyższego rzędu i nie mogą stać z nimi w sprzeczności. W analogicznej sprawie (stwierdzając nieważność w części uchwały w zakresie słów "zakaz stosowania węgla") wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 98/16, stwierdzając, że zakres przedmiotowy uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określa art. 15 u.p.z.p. wyczerpująco wymieniając obligatoryjne (ust. 2) i fakultatywne (ust. 3) elementy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rada nie może określić takich wymagań dotyczących zagospodarowania i zabudowy terenu objętego planem, jakie nie wynikają z art. 15 ust. 2 i 3 u.p.z.p. Brak jest podstawy prawnej dla ustalenia w miejscowym planie zakazu stosowania węgla. Brak bowiem w art. 15 u.p.z.p., jak i w pozostałych przepisach ustawy normy kompetencyjnej pozwalającej Radzie Miejskiej na wprowadzenie przymusowego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uciepłownienia obszaru objętego w oparciu o sieć ogólnomiejskiego systemu centralnego zaopatrzenia w ciepło. Sąd uwzględniając skargę dokonał stwierdzenia uchwały w zakresie § 13 ust. 8 pkt 1 mając na względzie w odniesieniu tylko do wykazanego interesu prawnego strony skarżącej.
Dlatego też, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 28 ust. 1 u.p.z.p., Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 13 ust. 8 pkt 1. O kosztach postępowania Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło