II SA/Sz 190/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 Kpa w związku z art. 12 ust. 2 pkt 1 oraz art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011r., Nr 212, poz. 1263) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpoznaniu odwołania J.D. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nakazującą: 1) opracowanie dokumentacji oceny ryzyka zawodowego na stanowisku pracy specjalisty ds. logistyki w terminie do [...] r., 2) przedłożenie do wglądu aktualnego pomiaru środowiskowego hałasu na stanowisku pracy operatora linii produkcyjnej do [...] r., 3) przedłożenie do wglądu aktualnego pomiaru środowiskowego hałasu na stanowisku pracy operatora wózka widłowego w terminie do [...] r., 4) przedłożenie do wglądu aktualnego pomiaru środowiskowego hałasu, pyłu i substancji chemicznych na stanowisku pracy [...] w terminie do [...] r., 5) przedłożenie do wglądu aktualnego pomiaru natężenia oświetlenia elektrycznego w pomieszczeniach pracy w terminie do [...], 6) zapewnienia znaków nakazujących stosowanie odpowiednich środków ochrony indywidualnej w terminie do [...] r. Uzasadniając swoje stanowisko organ drugiej instancji wskazał, że w dniu [...] r. pracownicy inspekcji sanitarnej przeprowadzili kontrolę w firmie R. J.D. położonej w [...] w zakresie przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne dotyczące higieny środowiska pracy, stwierdzone zaś nieprawidłowości zostały opisane w protokole kontroli Nr [...]. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podał, że w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, J.D. poinformował, że do dnia [...] r. wykona ocenę ryzyka na stanowisku pracy specjalisty ds. logistyki, podobnie jak pomiary natężenia oświetlenia, z kolei po przeprowadzeniu badań środowiska pracy wywiesi odpowiednie znaki nakazujące stosowanie środków ochrony indywidualnej. W ocenie strony proces technologiczny, organizacja pracy nie wymaga przeprowadzenia badań dla operatora wózka widłowego, który spędza [...] % czasu na placu przed halą produkcyjną, pozostałe zaś [...] % czasu zajmuje montaż i demontaż form i wywożenie produktów z hali produkcyjnej na plac składowy. Ponadto, zdaniem pracodawcy, brak jest podstaw do przeprowadzenia pomiarów środowiskowych hałasu, pyłu i substancji chemicznych na stanowisku ślusarza – innych niż ogólne badania hałasu, które przeprowadzone zostaną jak dla montera linii technologicznej, gdyż do zadań ślusarzy należy przede wszystkim utrzymanie w ruchu linii produkcyjnej, drobne i bieżące naprawy form, wymiana zużytych łożysk na nowe i wymiana części zamiennych. Wobec powyższego ogólne badania hałasu na hali produkcyjnej będą dotyczyły również ślusarzy. J.D., kwestionując decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r., złożył od niej odwołanie. Odwołujący się wniósł o uchylenie pkt 3 i 4 zaskarżonej decyzji. Zdaniem strony odwołującej stosownie do zapisów rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy to pracodawca wskazuje czynniki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy, dla których wykonywane są badania i pomiary. Ponadto poinformował, że nie posiada stanowiska pracy operatora wózka widłowego, bowiem wózki te obsługiwane są dorywczo i przemiennie przez pracowników, służą do prac załadunkowo – rozładunkowych na placu zewnętrznym maksymalnie do 1 godziny w ciągu zmiany roboczej. Dodatkowo zdaniem odwołującego, brak jest uzasadnienia dla konieczności pomiaru poziomu hałasu oraz substancji chemicznych, jakie występują na zewnątrz hal. Takie pomiary zmierzyłyby faktycznie hałas oraz zapylenie panujące w części [...], a nie w danym zakładzie pracy. Ponadto, skoro producenci wózka jezdniowego zdeklarowali zgodność wykonania urządzeń transportowych z normą PN 12895 zatem, w ocenie odwołującego, nie powinien być wymagany pomiar hałasu na stanowisku operatora wózka jezdniowego. Ponadto w ocenie strony nie zachodzi konieczność przeprowadzenia badań w pomieszczeniu ślusarni, bowiem czynniki te nie występują na danym stanowisku pracy. Podkreślono, że do zadań ślusarza należy utrzymanie w ruchu maszyn znajdujących się w hali produkcyjnej, natomiast pracownik zatrudniony na stanowisku ślusarza w przypadku braku prac remontowo – konserwacyjnych uzupełnia stan osobowy przy linii technologicznej. Organ odwoławczy argumentując swoje stanowisko przytoczył treść § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy jednocześnie ustalił w oparciu o zgromadzoną w sprawie dokumentację, że w firmie odwołującego pracownicy wykonują pracę przy użyciu wózka widłowego oraz w charakterze ślusarza. Jednocześnie organ podkreślił, że o charakterze wykonywanej pracy świadczy rodzaj wykonywanych czynności, a nie nazwa stanowiska przypisana pracownikowi w umowie o pracę. Zatem skoro w zakładzie pracy J.D. występuje stanowisko pracy operatora wózka jezdniowego to nakłada na pracodawcę obowiązek wykonania badań i pomiarów czynnika szkodliwego dla zdrowia oraz przestrzegania terminów przeprowadzenia badań i pomiarów zgodnie z § 3 i § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy powołując się przy tym na stanowisko wyrażone w judykaturze wskazał, że posiadanie przez pojazd homologacji potwierdzającej zgodność z normami dopuszczającymi pojazd do eksploatacji nie zwalnia pracodawcy z obowiązku przeprowadzenia badań środowiska pracy. Zdaniem organu charakter pracy ślusarza wskazuje na występowanie czynników szkodliwych dla zdrowia w czym upatruje zasadność przeprowadzenia określonych w decyzji pomiarów i badań na stanowisku pracy. Organ podkreślił, że celem regulacji określonej w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy – stanowi ochrona pracownika i wychwycenie ewentualnych zagrożeń dla jego zdrowia. Dokonywanie wyboru na jakich stanowiskach pracy i w jakim zakresie mają być prowadzone przedmiotowe pomiary i badania są obowiązkiem pracodawcy, jednak organ jest ustawowo uprawniony do kontroli i egzekwowania przepisów w celu zapobiegania powstawania chorób zawodowych i innych chorób związanych z wykonywaniem pracy. Kwestionując powyższą decyzję J.D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 7 w zw. z art. 77 oraz art. 80 Kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co stanowiło o braku podstaw do przyjęcia przez organ, że pracownicy zatrudnieni na stanowisku pracy operatora [...] wykonują czynności na nieistniejącym stanowisku ślusarza, stwarzając po stronie pracodawcy obowiązek wykonania pomiarów środowiskowych hałasu, pyłu i substancji chemicznych na tym stanowisku. W ocenie skarżącego również z protokołu kontroli nie wynika, aby w jego zakładzie pracy znajdowało się stanowisko pracy ślusarza. Ponadto zarzucił naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 oraz art. 80 Kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co stanowiło o braku podstaw do przyjęcia przez organ, że w przypadku pracowników zatrudnionych na stanowisku operatora wózka widłowego obowiązkowe i jednocześnie możliwe jest wykonanie dodatkowych, poza wykonanymi i przedłożonymi przez skarżącego organowi, pomiarów środowiskowych hałasu i substancji chemicznych poza halą produkcyjną, tj. w środowisku naturalnym – otwartym terenie. J.D. zarzucił również naruszenie art. 107 § 1 Kpa w zw. z § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz niewyjaśnienie w jakim celu organ drugiej instancji posłużył się definicją stanowiska pracy dla potrzeb niniejszego postępowania i jakie to ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie § 3 oraz § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku poprzez ich zastosowanie, w sytuacji gdy zdaniem skarżącego, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie sposób ustalić istnienia obowiązku skarżącego do wykonania stosownych badań, w szczególności niemożliwych do wykonania w zakresie pomiarów środowiskowych hałasu i substancji chemicznych na stanowisku pracy operatora wózka widłowego. W dalszej części skargi J.D. wskazał, że uwzględnił część obowiązków nałożonych na niego decyzją organu pierwszej instancji, w związku z tym złożył odwołanie jedynie co do pkt 3 i 4 decyzji, mimo to organ odwoławczy, bezpodstawnie dokonał merytorycznej oceny całej decyzji. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, jak i poprzedzająca ją decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nie naruszają przepisów w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Wobec zakwestionowania w treści skargi jedynie pkt 3 i 4 decyzji nakazującej przedłożenie do wglądu aktualnego pomiaru środowiskowego hałasu na stanowisku pracy operatora wózka widłowego oraz przedłożenie do wglądu aktualnego pomiaru środowiskowego hałasu, pyłu i substancji chemicznych na stanowisku pracy ślusarza, Sąd objął kontrolą jedynie te dwa punkty zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jednocześnie wobec argumentacji skargi należy wyjaśnić, że nie stanowiło błędu organu odwoławczego, uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji, rozpoznanie merytorycznie całej sprawy, mimo zakwestionowania przez J.D. w odwołaniu, podobnie jak w skardze, tylko dwóch nakazów, bowiem utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy całej decyzji organu pierwszej instancji nie zmieni sytuacji prawnej skarżącego, który uwzględnił pozostałe nakazy określone w tej decyzji. Podstawę materialnoprawną wydanych rozstrzygnięć stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 j.t.) stosownie do treści art. 27 ust. 1 w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Z kolei przepis art. 227 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. 1998 r. Nr 21, poz. 94 j.t.) nakłada na pracodawcę obowiązek stosowania środków zapobiegającym chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą polegający w szczególności na przeprowadzeniu na swój koszt, badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrowaniu i przechowywaniu wyników tych badań i pomiarów oraz udostępnianiu ich pracownikom (art. 227 § 1 pkt 2). Stosownie do dyspozycji zawartej w art. 227 § 2 Minister właściwy do spraw zdrowia upoważniony został do wydania rozporządzenia szczegółowo regulującego zasady przeprowadzania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. W niniejszej sprawie znajduje zastosowanie rozporządzenie Ministra Zdrowia, wydane na powołanej podstawie prawnej, z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2011 r., Nr 33, poz. 166). Przepis § 2 cytowanego rozporządzenia nakłada na pracodawcę obowiązek wskazania czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, dla których wykonuje się badania i pomiary, po przeprowadzeniu rozpoznania źródeł ich emisji oraz warunków wykonywania pracy, które mają wpływ na poziom stężeń lub natężeń tych czynników lub na poziom narażenia na oddziaływanie tych czynników. W toku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów sanitarnych w zakładzie pracy skarżącego stwierdzono brak aktualnych pomiarów środowiskowych m.in. – hałasu na stanowisku operatora wózka widłowego oraz hałasu, pyłu i substancji chemicznych na stanowisku pracy ślusarza. Zdaniem Sądu organ odwoławczy powołał się na definicję "stanowiska pracy" określoną w § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r., Nr 169, poz. 1650 j.t.) – przez które rozumie się przestrzeń pracy, wraz z wyposażeniem w środki i przedmioty pracy, w której pracownik lub zespół pracowników wykonuje pracę, aby wbrew argumentom pracodawcy wyjaśnić, że w jego zakładzie pracy są osoby zatrudnione na stanowisku operatora wózka widłowego oraz ślusarza. Odnosząc się do zarzutu skarżącego polegającego na naruszeniu przepisów art. 7, art. 77 oraz art. 80 Kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co stanowiło o braku podstaw do przyjęcia przez organ, że pracownicy zatrudnieni na stanowisku pracy operatora linii produkcyjnej wykonują czynności na nieistniejącym stanowisku ślusarza, stwarzając po stronie pracodawcy obowiązek wykonania pomiarów środowiskowych hałasu, pyłu i substancji chemicznych na tym stanowisku wskazać należy, że art. 7 i art. 77 Kpa nakłada na organ administracyjny obowiązek zebrania i oceny materiału dowodowego, który pozwoliłby ustalić wszystkie okoliczności istotne w sprawie, z kolei art. 80 zobowiązuje organ do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Sąd ustalił w oparciu o protokół kontroli z dnia [...] r., że właściciel zakładu J.D., podpisał powyższy dokument nie wnosząc żadnych zastrzeżeń i uwag do jego treści, w tym zawartej w pkt III.1 informacji o zatrudnieniu w kontrolowanym zakładzie pracy osób na stanowisku ślusarza. Podobnie w odwołaniu J.D. określił jakie zadania wykonuje zatrudniona u niego osoba na stanowisku ślusarza. W świetle powyższych okoliczności, w ocenie Sądu, zarzut nieistnienia stanowiska pracy "ślusarza" nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ administracji publicznej prawidłowo zebrał materiał dowodowy oraz ocenił powyższą kwestię. Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut skargi polegający na naruszeniu art. 7 w zw. z art. 77 oraz art. 80 Kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co stanowiło o braku podstaw do przyjęcia przez organ, że w przypadku pracowników zatrudnionych na stanowisku operatora wózka widłowego obowiązkowe i jednocześnie możliwe jest wykonanie dodatkowych, poza wykonanymi i przedłożonymi przez skarżącego organowi, pomiarów środowiskowych hałasu i substancji chemicznych poza halą produkcyjną, tj. w środowisku naturalnym – otwartym terenie. Sąd zauważył, że z przedstawionego przez pracodawcę sprawozdania z pomiaru środowiska pracy Nr [...] (dotyczącego pomiaru hałasu) brak jest danych odnoszących się do warunków środowiskowych w stosunku do prac związanych z obsługą wózka widłowego, zatem organ prawidłowo nałożył na skarżącego powyższy obowiązek, tym bardziej, że złożone sprawozdanie odnosiło się do prowadzonego przez skarżącego zakładu pracy, położonego w innym miejscu. W myśl § 13 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy – badania i pomiary szkodliwego dla zdrowia czynnika fizycznego, występującego w postaci m.in. hałasu wykonuje się: co najmniej raz na dwa lata – jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono natężenie czynnika powyżej 0,2 do 0,5 wartości najwyższego dopuszczalnego natężenia (NDN), określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 228 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku – Kodeks pracy, lub co najmniej raz w roku – jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono natężenie czynnika powyżej 0,5 wartości NDN. Stosownie zaś do § 3 powołanego rozporządzenia pracodawca zapewnia wykonanie badań i pomiarów czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy, nie później niż w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności. Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 3 oraz § 13 ust. 1 w/w rozporządzenia poprzez ich zastosowanie, w sytuacji gdy zdaniem skarżącego, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie sposób ustalić istnienia obowiązku skarżącego do wykonania stosownych badań, w szczególności niemożliwych do wykonania w zakresie pomiarów środowiskowych hałasu i substancji chemicznych na stanowisku pracy operatora wózka widłowego – wskazać należy, że nałożony decyzją obowiązek w stosunku do operatora wózka widłowego obejmował jedynie pomiar hałasu, bowiem jak wynika z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji w kwestii wykonywania pomiarów środowiskowych substancji chemicznych na tym stanowisku pracy organ przychylił się do argumentacji strony polegającej na stwierdzeniu, że operator wózka widłowego większość czasu pracuje na zewnątrz hali produkcyjnej, zatem brak jest podstaw do wykonania pomiarów w tym zakresie. Wyjaśniając potrzebę przeprowadzenia pomiarów w zakresie hałasu należy zauważyć, że ze znajdującej się w aktach sprawy karty oceny ryzyka zawodowego na stanowisku operatora wózka widłowego wynika, że pracownik zajmujący to stanowisko jest narażony na czynnik szkodliwy jakim jest hałas, a jak przyznał sam pracodawca operator wózka widłowego pracę tą wykonuje przeważnie na zewnątrz hali. Wobec stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi Sąd orzekł, stosownie do art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o oddaleniu skargi.