II SA/Sz 191/12

WyrokWSA w Szczecinie2012-09-26

Skład orzekający: Maria Mysiak, Henryk Dolecki, Marzena Iwankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca obowiązek wykonania robót budowlanych (montaż wentylacji, przesunięcie studni chłonnej) może zostać wydana bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, w tym bez oceny przedłożonej opinii technicznej i wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77, 80, 107 § 1 i § 3 k.p.a. Organy nie dokonały samodzielnej oceny materiału dowodowego, w tym przedłożonej opinii technicznej, a ich uzasadnienia nie zawierały wystarczającego wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. D. wykonanie robót budowlanych związanych z przydomową oczyszczalnią ścieków, w tym montaż wentylacji i przesunięcie studni chłonnej, w celu zachowania normatywnych odległości od granicy działki i studni wodnej na sąsiedniej działce. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. J. D. zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.),, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2012 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. D. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 81 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. D. wykonanie robót budowlanych polegających na: 1) zamontowaniu wentylacji wysokiej w odległości 2 metrów od granicy działki nr [...] oraz 2) przesunięciu studni chłonnej o 4 metry w kierunku bramy wjazdowej na działce nr [...] , w celu zachowania normatywnej odległości tj. 30 metrów od istniejącej na sąsiedniej działce nr [...] ręcznej pompy wodnej – w celu doprowadzenia robót budowlanych przy wykonanej przydomowej oczyszczalni ścieków na terenie działki o numerze geodezyjnym [...] w G. przy ul. [...] , w gminie S.– do stanu zgodnego z prawem – w terminie do dnia [...] r. Uzasadniając swoje stanowisko organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w związku ze stwierdzeniem wybudowania przez J. D. przydomowej oczyszczalni ścieków postanowieniem z dnia [...] r. (zmienionym następnie postanowieniem z dnia [...] r. w zakresie daty wykonania obowiązku określając go na dzień [...] r.) organ nałożył na J. D. obowiązek przedłożenia w urzędzie organu orzeczenia technicznego odnoszącego się do prawidłowości wykonania robót budowlanych w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno – budowlanymi. Wobec przedłożenia przez J. D. orzeczenia technicznego sporządzonego przez A. P. – legitymującego się uprawnieniami budowlanymi organ nałożył opisane w decyzji obowiązki oraz przytoczył wnioski zawarte w przedłożonej ocenie. Kwestionując powyższą decyzję J. D. wniósł od niej odwołanie podnosząc brak podstaw dla przyjęcia odległości [...] metrów od wzniesionego obiektu do istniejącej na sąsiedniej działce studni. Zdaniem odwołującego wykonana przez niego oczyszczalnia nie koliduje z jakimikolwiek zabudowaniami i urządzeniami na działce sąsiedniej nr [...]. Dodatkowo podkreślił, powołując się na oświadczenie właścicielki sąsiedniej działki – S. B., złożone w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r., że woda z przedmiotowej studnia nie jest używana jako pitna, a być może będzie wykorzystywana do celów gospodarczych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojej decyzji organ drugiej instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że w dniu [...] r. przeprowadzono oględziny nieruchomości inwestora (działki nr [...]) oraz pomierzono odległości nadziemnych części oczyszczalni celem sprawdzenia zachowania minimalnych odległości określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W konsekwencji stwierdzenia niezgodnych z powołanym rozporządzeniem odległości odpowietrzenia oczyszczalni od granicy działki (wymagane 2 metry) oraz studni wody od dołu chłonnego, pełniącego funkcję rozsączającą (wymagane 30 metrów), postanowieniem z dnia [...] r. nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia orzeczenia technicznego – uwzględniającego zakres robót koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia zbiornika przepływowego do stanu zgodnego z przepisami. Organ odwoławczy podkreślił, że wykonując powyższe zobowiązanie J. D. przedłożył dokumentację techniczną sporządzoną przez osobę uprawnioną, w oparciu o którą organ pierwszej instancji podjął prawidłowe rozstrzygnięcie. Nie zgadzając się z powyższą decyzją J. D. złożył na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w zakresie dotyczącym obowiązku określonego w punkcie 2 decyzji – czyli przesunięcia studni chłonnej. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zarzucił naruszenie: art. 107 § 1 w zw. z § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie sporządzenia uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji oraz art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego niezbędnego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, polegającego na nie wskazaniu, czy woda dostarczana przez ręczną pompę wody – studnię posadowioną na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], jest wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi, a także czy obiekt budowlany oznaczony jako silos – posadowiony na działce nr [...] w rzeczywistości pełniący funkcję szamba posadowiony jest w wyznaczonej przepisami prawa odległości od ręcznej pompy wody – studni, a ponadto czy istnieje odrębne źródło wody nadającej się do spożycia przez właścicielkę sąsiedniej nieruchomości – S. B., tj. instalacji wodnej doprowadzającej wodę do domu, w którym mieszka uczestniczka postępowania. Dodatkowo skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu przez organ, że pojęcie "wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi" oznacza wodę o parametrach pozwalających na spożywanie jej przez ludzi, a nie wodę wykorzystywaną w tym celu. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z § 31 ust. 1 pkt 4 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury poprzez przyjęcie że powołane przepisy mają zastosowanie do niniejszego stanu faktycznego (błąd subsumpcji). W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik uczestniczki postępowania S. B. ustosunkowując się do zarzutów skargi wniosła o jej oddalenie uznając za zasadny obowiązek przesunięcia studni chłonnej, mimo nie korzystania aktualnie ze studni znajdującej się na działce nr [...], ale zasadniczo możliwość czerpania z tego ujęcia wody pitnej winna istnieć. Ponadto wskazała, że określony w skardze "silos" faktycznie pełni funkcję szamba, które istniało już za czasów poprzednich właścicieli nieruchomości. Jednocześnie wskazano, że uczestniczka postępowania wodę pitną uzyskuje z systemu wodociągów gminnych. Zdaniem pełnomocnika działanie skarżącego ma na celu przedłużenie postępowania, a w konsekwencji dalsze narażanie właścicielki działki nr [...] na uciążliwości związane z niewłaściwie wykonaną i usytuowaną oczyszczalnią. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten narusza przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uwzględnienie skargi. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane bez wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy z naruszeniem art. 7, 77 i 80 kpa, ponieważ będąca podstawą rozstrzygnięć organów, przedłożona przez stronę opinia techniczna nie może stanowić podstawy ustalenia stanu faktycznego, bez dokonania oceny zawartych w tym dokumencie stwierdzeń (zob. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2006 r., II OSK 462/05, LEX nr 206487). Przedstawiona przez stronę opinia techniczna, tak jak każdy inny dowód w sprawie, podlega ocenie organu administracji na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 kpa). Brak oceny oznaczałby, że w istocie sprawę rozstrzygnęła osoba sporządzająca opinię, a nie organ administracji. Dokonanie w niniejszej sprawie takiej oceny miałoby istotne znaczenie i wyjaśniałoby podstawę wydania rozstrzygnięcia, ponieważ jak wynika z akt administracyjnych organ I instancji dokonał oględzin przydomowej oczyszczalni ścieków (k.5 akt administracyjnych) podczas których dokonał pomiarów położenia oczyszczalni i urządzeń z nią związanych względem granic działki nr [...] należącej do inwestora z działką nr [...] uczestniczki postępowania S. B. Z decyzji organów obu instancji nie sposób jednak ustalić toku rozumowania organów oraz braku połączenia wniosków wypływających, z oględzin oraz oceny technicznej z konkretnymi przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które stanowiło również podstawę prawną rozstrzygnięć organów, jednak organy te uzasadniając swoje stanowisko nie wskazały tych konkretnych przepisów. W tej sytuacji za uzasadniony należy uznać zarzut naruszenia prawa procesowego polegający na naruszeniu art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez brak prawnego uzasadnienia decyzji organu I instancji, w której powołano jedynie treść wniosków końcowych zawartych w przedłożonej przez stronę ocenie technicznej. Podobnie organ II instancji, przedstawił jedynie dotychczasowy przebieg postępowania oraz stwierdził, że nałożenie przez organ obowiązków było prawidłowe. W związku z tym należało stwierdzić, że organy nie dokonały samodzielnej oceny materiału dowodowego. Odnośnie wskazanej przez organ materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia należy stwierdzić, że w myśl przepisów procedury administracyjnej, uzasadnienie prawne decyzji zawierać ma wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Przytoczenie przepisów prawa polega na podaniu treści tych przepisów. W wyroku NSA z dnia 10 lipca 1985 r., SA/Kr 579/85, ONSA 1985, nr 2, poz. 14), stwierdzono, że: "Wymienienie przez organ w uzasadnieniu decyzji tylko numeracji artykułów (paragrafów, ustępów) przepisów prawnych przyjętych za jej podstawę prawną, nie spełnia warunku przytoczenia przepisów prawa, o jakim mówi art. 107 § 3 k.p.a.", natomiast wyjaśnienie podstawy prawnej polega na wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 23 lutego 1988 r., SA/Po 1317/87). Wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa polega nie tylko na obowiązku powołania podstawy prawnej w każdej decyzji i przytoczeniu obowiązującego prawa, ale także na wszechstronnym wyjaśnieniu podstawy prawnej i faktycznej decyzji, czyli na wytłumaczeniu, dlaczego właściwy organ orzekający zastosował określony przepis rozstrzygając sprawę. Powyższego wymogu nie spełnia uzasadnienie organu II instancji. Zwłaszcza, że w niniejszej sprawie inwestor wybudował przydomową oczyszczalnię ścieków w oparciu o zgłoszenie na podstawie art. 30 Prawa budowlanego, a właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. Rozpatrując ponownie sprawę organ winien uwzględnić powyższe uwagi, a następnie po rozstrzygnięciu sprawy, należycie uzasadnić swoje stanowisko. W związku z tym Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012, poz. 270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło