II SA/Sz 197/24
WyrokWSA w Szczecinie2024-07-18
Skład orzekający: Wiesław Drabik, Katarzyna Sokołowska, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność odwołania w sytuacji, gdy strona kwestionowała brak ustalenia rzeczywistego oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko i swoje prawa, mimo że jej nieruchomość znajdowała się w odległości 1200 m od terenu inwestycji?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność odwołania, ponieważ nieruchomość skarżącego, znajdująca się w odległości 1200 m od planowanej inwestycji, nie mieści się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia zdefiniowanym w art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Brak spełnienia kryterium odległościowego wyklucza posiadanie statusu strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań.Stan faktyczny
Skarżący złożył odwołanie od decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania, uznając, że skarżący nie posiada statusu strony, ponieważ jego nieruchomość znajduje się w odległości 1200 m od terenu inwestycji, co wyklucza oddziaływanie przedsięwzięcia. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, twierdząc, że organ nie ustalił rzeczywistego oddziaływania inwestycji, w tym akustycznego i na stosunki wodne, a także pominął jego udział w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 14 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę.
1. Decyzją z dnia 8 grudnia 2023 r., znak. PR.6220.10.2021.PRI wydaną z upoważnienia Wójta Gminy U. ustalono środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obiektu usług turystycznych z usługami towarzyszącymi wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną infrastrukturą techniczną realizowanego na działce nr [...] obręb [...] U. przy ul. [...] w U. .
2. Odwołanie od ww. decyzji złożył M. L. (dalej przywoływany jako: "Skarżący"), zaskarżając rozstrzygnięcie w całości i zarzucając mu naruszenie:
art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej przywoływanej jako: "k.p.a.") w związku z art. 28 k.p.a. poprzez uniemożliwienie działania jako strony w postępowaniu,
art. 7 k.p.a. w związku z art. 75 k.p.a. - poprzez brak podjęcia działań dowodowych niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy oraz określenia rzeczywistego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia i braku określenia neutralizacji jego skutków;
art. 77 ust.1 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań dowodowych weryfikujących możliwości realizacji zamierzeń inwestora, a przez to zaniechanie weryfikacji faktycznej możliwości realizacji przedsięwzięcia według założeń przyjętych w wielokrotnie zmienionym raporcie oddziaływania na środowisko.
W uzasadnieniu Skarżący wskazał, iż zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. wynika z uniemożliwienia udziału w postępowaniu, gdyż pismem z dnia 29 listopada 2023 r. wystąpił do Wójta Gminy U. o nadanie statusu strony postępowania administracyjnego (dokument wpłynął do organu 1 grudnia 2023 r.). W następstwie powyższego Zastępca Wójta Gminy U. poinformowała wnioskodawcę, iż postępowanie zostało zakończone oraz uzupełniająco wskazano, iż nie zostało wykazane posiadanie nieruchomości w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia.
3. Organ I instancji działając na podstawie art. 133 k.p.a., pismem z dnia 16 stycznia 2024 r., znak PR.6220.10.2021.PRI przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy do Kolegium jednocześnie informując, iż odwołanie wpłynęło po terminie.
4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie w dniu 14 lutego 2024 r., działając na podstawie:
- art. 134 k.p.a.,
- art. 74 ust. 3a pkt 1-3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1029 ze zm., dalej przywoływana jako: "u.i.o.ś."),
- art. 1 ust. 1 i ust. 2, art. 2 i art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 570),
stwierdziło niedopuszczalność odwołania.
Organ podkreślił, że w pierwszej fazie postępowania istotne jest ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne, a zatem, czy w ogóle dotyczy aktu zaskarżalnego tego rodzaju środkiem odwoławczym, czy pochodzi od strony postępowania oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu.
Zdaniem Organu odwoławczego, w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zakończonym decyzją z dnia 8 grudnia 2023 r., znak PR.6220.10.2021.PRI Skarżącemu przymiot strony nie przysługiwał i nie przysługuje. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym winien wynikać z norm prawa materialnego, zatem przymiot ten w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przysługuje w oparciu o kryterium występowanie interesu prawnego albo obowiązku prawnego.
Organ ustalił, że działka nr [...] stanowiąca współwłasność Skarżącego położona jest w odległości ok. 1200 m od działki inwestycyjnej [...], (co przekracza regulacje art. 74 ust. 3a pkt 1-12 krotnie), odległość i dokumenty zgromadzone w sprawie wskazują, iż nie zostaną przekroczone standardy jakości środowiska na działce wnioskodawcy (art. 74 ust.3a pkt 2) w związku z realizacją inwestycji. Działka nr [...] nie znajduje się także w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które to oddziaływanie mogłoby mieć wpływ na ograniczenia zagospodarowania nieruchomości zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
Końcowo Organ odwoławczy zauważył, że stanowisko Organu I instancji jakoby odwołanie wpłynęło z uchybieniem terminu jest niepoprawne w kontekście zgromadzonych akt administracyjnych, tj. obwieszczenia Wójta Gminy U. z dnia 8 grudnia 2023 r., znak PR.6220.10.2021.PRI wydanego na podstawie art. 49 k.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 u.i.o.ś. Obwieszczenie zgodnie z zapisem zostało udostępnione w terminie od 11 grudnia 2023 r. do 27 grudnia 2023 r. W myśl art. 49 § 2 k.p.a. zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne ogłoszenie lub publiczne udostępnienie w Biuletynie Informacji Publicznej. Zatem dopiero od dokonania zawiadomienia (zrównanego w skutkach prawnych z doręczeniem decyzji stronie) liczy się 14-dniowy termin na wniesienie odwołania określony w art. 129 § 2 k.p.a.
5. Niezadowolony z rozstrzygnięcia, Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając postanowieniu:
1) naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a pkt 2) i 3) u.i.o.ś., poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania,
2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. - poprzez brak podjęcia działań dowodowych niezbędnych w postępowaniu odwoławczym do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że Organ nie ustalił w sposób wykluczający wątpliwości oddziaływania akustycznego inwestycji. W tym zakresie Organ oparł się jedynie stanowisku inwestora i załączonych przez niego dokumentach. SKO podtrzymało w tym zakresie stanowisko Organu I instancji, choć zostało ono wydane, zdaniem Skarżącego bez wymaganej prawem wiedzy specjalnej z zakresu akustyki (uzasadnienie decyzji Wójta Gminy U. , str. 5, akapit 1). Zaskarżona decyzja dotyczy inwestycji hotelowej, w ramach której powstanie 276 lokali mieszkalnych, uzupełnionych o zabudowę usługową. Całość inwestycji tak dużej skali będzie w oczywisty sposób generowała znaczące oddziaływanie akustyczne, którego Organ nie ustalił. Świadczy o tym chociażby okoliczność, iż w uzasadnieniu decyzji Organu I instancji postanowiono o potrzebie wykonania analizy porealizacyjnej. W ten sposób, jak podkreślił Skarżący, Organ wymóg ustalenia rzeczywistego oddziaływania inwestycji zastąpił przypuszczeniem, że obliczenia inwestora są właściwe. Z kolei na te obliczenia, których nikt nie zweryfikował, w swoim rozstrzygnięciu powołało się SKO odwołując się do dokumentacji inwestora. Skarżący uwypuklił, iż faktem powszechnie znanym nie wymagającym dowodu jest okoliczność, iż współczesne środki techniczno - budowlane oraz dostępne technologie już na etapie projektowania inwestycji pozwalają na precyzyjne określenie spodziewanego zakresu emisji dźwięku oraz rozkładu fal akustycznych, których siła i natężenie nie pokrywa się z miejscem emisji dźwięku. Pozwalają one również na ustalenie i zaprojektowanie rozwiązań, które likwidują oddziaływanie akustyczne na nieruchomości położone w pobliżu. Okoliczność tę Organ II instancji zupełnie pominął odwołując się do dokumentacji złożonej przez inwestora i wskazanej w niej zakresu oddziaływania inwestycji. Ponadto SKO, podobnie jak Organ I instancji, pozwoliło inwestorowi na pełną swobodę działania kosztem interesu prawnego właścicieli nieruchomości poddanych oddziaływaniu przyjmując możliwość następczego działania po ustaleniu przekroczenia norm środowiskowych po realizacji inwestycji jeśli okaże się, że jej realizacja nie spełnia wymagań określonych w przepisach prawa. Zdaniem Skarżącego w zaskarżonym postanowieniu dokonana została merytoryczna ocena poprawności przyjętego zakresu oddziaływania przedsięwzięcia, choć powinno to nastąpić w postępowaniu w I instancji z udziałem biegłych. Brak ustalenia wpływu inwestycji pod względem akustycznym oraz na stosunki gruntowo - wodne uzasadnia wniosek, iż z braku danych analiza oddziaływania analizowanego przedsięwzięcia nie została przygotowana prawidłowo, a przez to nie powinna stanowić podstawy oceny dopuszczalności odwołania.
W postępowaniu zakończonym decyzją Organu I instancji, zdaniem Skarżącego nie ustalono tak rzeczywistego oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia inwestora, jak również oddziaływania inwestycji dla środowiska gruntowo - wodnego. W tym drugim obszarze nieruchomość, której Skarżący jest współwłaścicielem również narażona jest na znaczące oddziaływanie. Jest ona położna na wniesieniu klifowym w bezpośrednim sąsiedztwie morskiej linii brzegowej. Wszelkie więc naruszenie stosunków wodnych, które nastąpi w tym obrębie geodezyjnym będzie znacząco oddziaływało na stosunki wodne nieruchomości położonej powyżej miejsca realizacji inwestycji inwestora. Dodatkowo Skarżący podkreślił, iż skutek ten nastąpi w obszarze chronionego krajobrazu "K. Parku Nadmorskiego".
Powyższe okoliczności, zdaniem Skarżącego wskazują, iż w niniejszym postępowaniu posiada on status strony, a pominięcie jego udziału przez Organ I instancji nastąpiło z obrazą art. 28 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a pkt 2) i 3) u.i.o.ś.
Pominięcie udziału Skarżącego jako strony w postępowaniu uniemożliwiło mu, jak podkreślił, złożenie wniosków dowodowych dotyczących koniecznej weryfikacji oddziaływania planowanej inwestycji. Niezbędne w tym zakresie czynności dowodowe zastąpione zostały przypuszczeniami organu, które inwestor ma zweryfikować dopiero po zrealizowaniu inwestycji. Powyższa okoliczność uzasadnia zarzuty odwołania oraz wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego postępowania.
Zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. wynika, jak podkreślił Skarżący, z braku podjęcia działań dowodowych niezbędnych w postępowaniu odwoławczym do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy oraz weryfikacji stanowiska wnioskodawcy pod względem oddziaływania akustycznego oraz wpływu na środowisko gruntowo - wodne. W zaskarżonym postanowieniu SKO przyjęło, iż dokumentacja wskazana przez inwestora wyklucza oddziaływanie jego przedsięwzięcia na nieruchomość, której Skarżący jest współwłaścicielem. W powyższy sposób Organ II instancji przystąpił do czynności dowodowych zmierzających do weryfikacji oddziaływania przedsięwzięcia na nieruchomość, której Skarżący jest współwłaścicielem. Zdaniem Skarżącego, stanowisko SKO uzasadnione byłoby tylko wtedy kiedy Organ I instancji ustaliłby zakres oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia oraz jego wpływu na środowisko gruntowo - wodne. Skoro Organ I instancji przyjął, iż nie ustalił tego rodzaju oddziaływania, to brak jest podstaw do przyjmowania przez SKO wniosku dowodowego, iż dokumentacja złożona przez inwestora pozwala na określenie takiego oddziaływania. Wątpliwości w tym zakresie SKO powinno rozstrzygnąć poprzez przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, które nie zostało przeprowadzone. Okoliczność ta uzasadnia zarzut naruszenia przez SKO art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a.
Założenia oddziaływania akustycznego dla tak znaczącej inwestycji powinny być zweryfikowane przez biegłego z zakresu akustyki pod kątem nie tylko skali emitowanego dźwięku, ale również rozkładu akustycznego fal dźwiękowych. Tylko w taki sposób prawidłowo określić można obszar oddziaływania akustycznego projektu inwestycji, będącej przedmiotem postępowania. Szereg nieruchomości położonych w pobliżu inwestycji będzie narażonych na wzmożone oddziaływanie akustyczne. Dotyczy to w szczególności gruntów położonych w obszarze obszaru chronionego krajobrazu "K. Park Nadmorski", na którego obszarze leży działka nr [...], której jestem współwłaścicielem. Jest ona narażona na wzmożone oddziaływanie akustyczne, które organ przy wydawaniu decyzji pominął. Powyższe skutkuje tym, iż przeprowadzona w postępowaniu w I instancji analiza inwestycji jest przeprowadzona wadliwie, a przez to nie może być podstawą określania zakresu stron postępowania.
Na okoliczność prowadzenia sprzedaży ofert lokali bez prawem wymaganej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz wysokie prawdopodobieństwo zakończenia jego realizacji rzeczowej przed zakończeniem postępowania Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów:
wydruk oferty sprzedaży lokali,
wydruku ze strony internetowej [...]
6. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
7. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej (postanowienia), względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.". Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w tak określonych granicach, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
8. Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie stwierdzające niedopuszczalność odwołanie.
Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.
Przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy organ odwoławczy ma obowiązek zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem bowiem skuteczności wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania.
Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był m.in. art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) - dalej k.p.a., zgodnie, z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Przywołany przepis nakłada na organ, do którego odwołanie zostało złożone, obowiązek ustalenia w postępowaniu wstępnym, tj. poprzedzającym merytoryczne rozpoznanie sprawy, kwestię dopuszczalności odwołania oraz zachowania terminu do jego wniesienia. Postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminowi nie ma charakteru merytorycznego, lecz jest rozstrzygnięciem dotyczącym istotnej kwestii procesowej a mianowicie, że odwołanie nie może zostać rozpoznane z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych bądź dlatego, że odwołanie nie zostało wniesione ustawowym terminie.
Zagadnienie niedopuszczalności odwołania rozpatruje się zwykle, wyróżniając jej przedmiotowe i podmiotowe przyczyny. Te pierwsze kojarzone są z brakiem przedmiotu zaskarżenia oraz wyłączenia przez przepisy prawa możliwości kwestionowania decyzji w administracyjnym toku instancji. Z sytuacją niedopuszczalności odwołania z tych powodów mamy do czynienia wówczas, gdy:
1) decyzja nie weszła do obrotu prawnego przez jej doręczenie lub ogłoszenie stronie w formie ustnej;
2) zaskarżony akt lub czynność organu administracji nie jest decyzją w rozumieniu Kodeksu;
3) wyczerpano już administracyjny tok instancji;
4) z mocy przepisu ustawowego wyłączono możliwość zaskarżenia decyzji w administracyjnym toku instancji, przewidując inny środek ochrony (np. wniesienie odwołania lub powództwa do sądu powszechnego bądź skargi do sądu administracyjnego, z pominięciem administracyjnego trybu weryfikacji zapadłego rozstrzygnięcia);
5) zaskarżono decyzję, w stosunku do której strona skutecznie zrzekła się prawa do wniesienia odwołania, przez co zyskała ona przymiot ostateczności i prawomocności.
Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje przypadki zaskarżenia decyzji przez podmiot, który nie ma legitymacji procesowej do skorzystania z tego środka lub wniesienia odwołania przez stronę pozbawioną zdolności do czynności prawnych. Nie zawsze ustalenie, czy dany podmiot dysponuje w sprawie interesem prawnym, następuje we wstępnym stadium postępowania przed organem odwoławczym. Zbadanie tej okoliczności wymaga niekiedy przeprowadzenia czynności merytorycznych, co może łączyć się z koniecznością wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego (art. 138 § 1 pkt 3). Przepis ten zakłada umorzenie postępowania odwoławczego w przypadku jego bezprzedmiotowości. Ogólnie, z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a., tj. podmiot, przedmiot lub podstawa prawna, która umożliwia załatwienie sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Przesłanką wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. jest bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego np. w sytuacji stwierdzenia przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Organ nie może dowolnie rozstrzygać kwestii o niedopuszczalności odwołania, bądź to w postanowieniu wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. bądź to w decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Organ musi ocenić czy zachodzą przesłanki do wydania postanowienia w oparciu o regulację zawartą w art. 134 k.p.a. czy też decyzji o której mowa w art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Te dwa rozstrzygnięcia są niekonkurencyjne.
W orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2622/19).
9. Przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji inwestycji wynika z art. 74 ust. 3a u.i.o.ś.
Zgodnie z normą wyrażoną w tym przepisie, stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się:
przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;
działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub
działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
Ustawodawca zdecydował się zatem na zdefiniowanie pojęcia obszar oddziaływania, który to należy zgodnie z przywołanymi w przepisie regułami wyznaczyć, aby ustalić strony postępowania. Co do zasady stroną postępowania w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji inwestycji ma być oprócz wnioskodawcy także podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, organ ustala na podstawie dokumentu, o którym mowa w ust. 1 pkt 6, lub innych dokumentów przedłożonych przez wnoszącego podanie, przy czym domniemywa się, że dane zawarte w tych dokumentach są prawdziwe. Prawo rzeczowe do nieruchomości ustalane jest w oparciu o załącznik dołączony do wniosku o ustalenie środowiskowych uwarunkowań złożony przez inwestora wypis z rejestru gruntów lub inny dokument, w postaci papierowej lub elektronicznej, wydane przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, pozwalający na ustalenie stron postępowania, zawierający co najmniej numer działki ewidencyjnej oraz, o ile zostały ujawnione: numer jej księgi wieczystej, imię i nazwisko albo nazwę oraz adres podmiotu ewidencyjnego, obejmujący przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmujący obszar, o którym mowa w ust. 3a zdanie drugie, z zastrzeżeniem ust. 1a.
Pojęcie obszaru oddziaływania ponownie zmienione zostało ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1712). Do tej pory pierwsze z kryterium ustalania przedmiotowego obszaru zakładało, że stanowią go działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie. Autorzy projektu podnosili, że literalna wykładnia obowiązującego dotychczas przepisu prowadziła do sytuacji, w której status strony przysługiwał wszystkim podmiotom posiadającym prawo rzeczowe do nieruchomości położonych nawet w znacznej odległości (nawet kilku czy kilkunastu kilometrów) od terenu planowanej inwestycji (np. gdy inwestycja jest realizowana jedynie na małym fragmencie rozległej działki), pomimo że w sprawie nie zachodzą pozostałe przesłanki do uznania takiej osoby za stronę postępowania. Celem uniknięcia takich sytuacji, przywołana ustawa jako podstawowe kryterium ustalania obszaru oddziaływania planowej inwestycji (następczo stron postępowania), wprowadziła warunek odległościowy.
10. Kwestię ustalenia przymiotu strony na etapie postępowania odwoławczego Kolegium zweryfikowało w organie I instancji. Skarżący, zgodnie z zapisami w ewidencji gruntów jest współwłaścicielem nieruchomości stanowiącej działkę ewid. nr [...] obręb ewid. [...] U. oraz właścicielem znajdującego się na tej działce lokalu (35 współwłaścicieli, zabudowa mieszkaniowo - apartamentowa). Działka ta położona jest w odległości około 1200 m (czyli znacznie przekraczającej 100 metrów wynikającej z art. 74 ust. 3a pkt 1 ustawy u.i.o.ś.) od przewidywanego obszaru, na którym będzie realizowana inwestycja, co wynika z map zawartych w systemie informacji przestrzennej urzędu Gminy U. . Słusznie zatem SKO uznało, że działka nr [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, nadto działka wnioskodawcy nie znajduje się w obszarze na którym w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska.
Zdaniem Sądu już samo nie wypełnienie parametru odległościowego w sposób tak oczywisty uzasadniało rozstrzygnięcie Organu.
I chociaż dalsza argumentacja Organu może sugerować pogłębioną analizę merytoryczną sprawy (kwestie interesu prawnego), która to z kolei uprawniałaby do wydania decyzji umarzającej postępowanie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., to z uwagi na powyższe ustalenia w kwestii odległości działki Skarżącego od planowanej inwestycji traktować należy jako dodatkowe, nie wpływające istotnie na wynik sprawy. Efektem ustaleń Organu jest przyjęcie, które Sąd podziela, że Skarżący utożsamia istnienie swojego interesu prawnego w postępowaniu jako następstwa, hipotetycznych oddziaływań akustycznych oraz potencjalnego wpływu stosunków wodnych na nieruchomość stanowiącą jego współwłasność jako konsekwencji realizacji inwestycji, zarzucając organowi pełną swobodę działania kosztem interesu prawnego właścicieli nieruchomości. Twierdzeń tych nie można podzielić, jak słusznie zauważył Organ, w kontekście zebranych akt administracyjnych uzgodnień i nałożonego decyzją obowiązku sporządzenia analizy porealizacyjnej, a także standardów wywiedzionych z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r., poz. 112), gdzie standardy jakości środowiska nie zostaną naruszone. Skarżący nie wskazał i nie udokumentował także w jaki sposób w związku z realizacją przedsięwzięcia działka, której jest współwłaścicielem doznałaby ograniczeń w jej aktualnym zagospodarowaniu i przeznaczeniu.
Samo posiadanie interesu faktycznego przez Skarżącego nie uprawnia do przyznania przymiotu strony w postępowaniu, bowiem przymiot strony w realiach tej sprawy winien wynikać z art. 74 ust. 3a u.i.o.ś..
W tym miejscu należy dodać, iż hipotetyczne oddziaływania wynikające z przepisów prawa cywilnego nie mają wpływu na ustalenie przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. Ustawa środowiskowa bowiem kreśli właściwe sobie przepisy materialnoprawne, które są wyłączną przesłanką ustalenia przymiotu strony w postępowaniu, przepisy te stanowią lex specialis wobec regulacji art. 28 k.p.a. Prawo cywilne jako odrębna i autonomiczna gałąź prawa wobec prawa publicznego- administracyjnego nie może mieć wpływu na ustalenie przymiotu strony w postępowaniu o środowiskowych uwarunkowaniach. Zaakcentować należy, iż uchwala składu VII Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2022 r. I OPS 1/22 wyjaśnia kwestie źródła interesu prawnego w postępowaniu cywilnym i administracyjnym poprzez wyłączenie przenikania się ich zakresów.
11. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi.
Wszystkie przytaczane orzeczenia dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło