II SA/Sz 208/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędzia NSA Elżbieta Makowska Protokolant Michał Iwanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2008r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych oraz zmianę sposobu użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej M. D. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2006 r., II SA/Sz 287/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpatrzeniu skargi M. D. stwierdził nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia E. F. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych wraz ze zmianą sposobu użytkowania części strychu z przeznaczeniem na cele mieszkalne w budynku przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że w dniu 26 lipca 2005 r. E. F. złożył wniosek o pozwolenie na budowę - adaptację części strychu na pomieszczenie mieszkalne. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił E. F. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych wraz ze zmianą sposobu użytkowania, części strychu z przeznaczeniem na cele mieszkalne w budynku przy ul. [...] w K. Od decyzji tej odwołanie złożyła M. D. Decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie prowadzone przed organem I instancji opierało się m.in. na zasadzie równego traktowania wszystkich stron biorących udział w tym postępowaniu, zgodnie zaś z zasadą ogólną dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 77 k.p.a.) organ ten w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył z urzędu cały materiał dowodowy dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Ustosunkowując się zaś do zarzutów odwołania wskazał, że samo twierdzenie skarżącej o możliwości wystąpienia zagrożenia podczas realizacji przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, nie mogło stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem inwestor jest zobowiązany realizować je zgodnie ze sztuką budowlaną i pod nadzorem kierownika budowy posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane. Na powyższą decyzję w dniu 17 lutego 2006 r. M. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, art. 10 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. Wojewoda Z. wniósł o oddalenie skargi. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji podkreślił, że podstawą do udzielenia pozwolenia stanowiło między innymi znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, na cele budowlane, z którego wynikało, że Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości ul. [...] w K., podjęła w dniu 13 września 2004r. stosowną uchwałę nr [...] wyrażającą zgodę na zmianę przeznaczenia części nieruchomości wspólnej (pomieszczenia strychowego) położonej przy ul. [...] w K. na dodatkową powierzchnię do lokalu nr 6 oraz na przebudowę części wspólnych nieruchomości. Z akt sprawy nie wynikało, aby ta uchwała została zaskarżona do sądu w trybie art. 25 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 80, poz. 903). Sąd podkreślił, że zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (art. 21 ust. 1 ustawy) z uwzględnieniem art. 22 oraz innych przepisów ustawy o własności lokali, ograniczających tę regułę. Fakt, że decyzja o pozwoleniu na przebudowę strychu w budynku wielorodzinnym dotyka swymi skutkami praw wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej, nie może być jedyną okolicznością świadczącą o tym, że wszyscy członkowie wspólnoty mają przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Sytuacje bowiem, w których jednocześnie w postępowaniu administracyjnym mają przymiot strony zarząd wspólnoty mieszkaniowej i poszczególni właściciele lokali, należy uznać za wyjątkowe, wynikające z okoliczności danej sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarżąca – właścicielka lokalu nr 7 w budynku przy ul. [...] w K. nie była zatem stroną przedmiotowego postępowania, a organ odwoławczy nie był uprawniony do rozpatrywania złożonego przez nią odwołania. Od powyższego wyroku M. D. wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2007 r., II OSK 1648/06, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 czerwca 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu NSA uznając zasadność zarzutów skargi kasacyjnej wskazał, że z przepisów ustawy o własności lokali, a w szczególności z art. 21 i 22 tej ustawy, wynika, że nie we wszystkich sytuacjach za członków Wspólnoty Mieszkaniowej działa wyłącznie Wspólnota, a w szczególności jej zarząd. Jeśli zatem członek Wspólnoty wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, to istnieje podstawa, aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której może wystąpić także Wspólnota. W ocenie NSA skarżąca wskazała, że realizacja planowanej adaptacji części strychu spowodować może nie tylko ograniczenie jej ustawowych uprawnień do korzystania z tej części wspólnej nieruchomości przy ul. [...] w K., ale również spowodować może utrudnienia w korzystaniu z jej lokalu poprzez nasilenie hałasu w związku ze zwiększeniem się powierzchni sąsiedniego lokalu oraz może powodować zagrożenie dla osób przebywających w jej lokalu. Z powyższego wynika, iż M. D. jako członek Wspólnoty Mieszkaniowej, właściciel lokalu nr 7 i współwłaściciel części wspólnych nieruchomości samodzielnie skarżyła kwestionowane rozstrzygnięcie organów administracji publicznej reprezentując w sprawie swój własny interes prawny, chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego. Nie stał temu na przeszkodzie fakt, że Wspólnota wyraziła w uchwale zgodę na adaptację części strychu przez E. F. Są to dwa odrębne niekonkurencyjne tryby postępowania. Skarżąca zatem, zasadnie wywodziła swój interes prawny z prawa do niezakłóconego korzystania z przysługującej jej własności, którego nie można było nie uznać za interes dający jej status strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny dokonuje kontroli działalności administracji publicznej na podstawie kryterium legalności, oceniając zgodność zaskarżonego aktu z przepisami prawa. Zaznaczyć należy, iż przedmiotową sprawę Sąd rozpatruje ponownie w związku z uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 grudnia 2007 r., II OSK 1648/06, poprzednio wydanego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 czerwca 2006 r., II SA/Sz 287/06 i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. W myśl art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W świetle powyższego przeprowadzona powtórnie kontrola zaskarżonego aktu doprowadziła do uznania, że został on wydany w sposób niezgodny z prawem. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji przyjęły, że podstawą do udzielenia pozwolenia stanowiło m. in. znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, na cele budowlane. Z oświadczenia niniejszego wynikało, że Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości ul. [...] w K. w dniu 13 września 2004 r. podjęła uchwałę nr [...] wyrażającą zgodę na zmianę przeznaczenia części nieruchomości wspólnej (pomieszczenia strychowego) położonej przy ul. [...] w K. na dodatkową powierzchnię do lokalu nr 6 oraz na przebudowę części wspólnych nieruchomości. Okoliczność, iż skarżąca nie zaskarżyła powyższej uchwały do sądu w myśl art. 25 ustawy o własności lokali, pozwoliło zdaniem organów sądzić, iż nie podważała zgodności tejże uchwały z przepisami prawa. W kwestii natomiast wyrażonych przez skarżącą obaw, co do stanu zagrożenia podczas wykonywania prac budowlanych, organ II instancji podniósł, iż skarżąca mylnie łączyła działania mieszczące się we właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej oraz organów nadzoru budowlanego. W ocenie Sądu, skarżąca wykazując, w zakresie podniesionych zarzutów odnoszących się do zagrożenia przenikania do jej mieszkania hałasu w efekcie użytkowania adaptowanych części wspólnych budynku, swój indywidualny i własny interes chroniony konkretnymi przepisami prawa materialnego, dowiodła iż przysługiwał jej status strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Uzyskaniu tego statusu nie stał przy tym na przeszkodzie fakt, że Wspólnota wyraziła w uchwale zgodę na adaptację części strychu przez E. F. Procedura udzielenia zgody na adaptację, a możność uczestnictwa, w tym także kwestionowania rozstrzygnięć wydawanych w toku postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowią bowiem odrębne i niekonkurencyjne tryby postępowania. W zakresie podniesionych przepisów prawa materialnego dających podstawę ochrony interesu skarżącej wskazać można regulacje rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.), w tym w szczególności § 323 ust. 1 oraz § 326 ust. 1 tego rozporządzenia, które znajdują zastosowanie także do adaptacji pomieszczeń w istniejących już budynkach. Zgodnie z powołanymi przepisami, budynek i urządzenia z nim związane powinny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby poziom hałasu, na który będą narażeni użytkownicy lub ludzie znajdujący się w ich sąsiedztwie, nie stanowił zagrożenia dla ich zdrowia, a także umożliwiał im pracę, odpoczynek i sen w zadowalających warunkach. Ponadto poziom hałasu oraz drgań przenikających do pomieszczeń w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej, z wyłączeniem budynków, dla których jest konieczne spełnienie szczególnych wymagań ochrony przed hałasem, nie może przekraczać wartości dopuszczalnych, określonych w Polskich Normach dotyczących ochrony przed hałasem pomieszczeń w budynkach oraz oceny wpływu drgań na ludzi w budynkach. Z unormowań tych wynika, że zapewnienie przestrzegania norm dotyczących zabezpieczenia użytkowników budynków przed hałasem, którego poziom stanowiłby dla nich zagrożenie stanowi wymóg prawny już na etapie projektowania budynku lub urządzenia, a nie tylko w fazie realizacji prac budowlanych. Czuwanie nad przestrzeganiem powyższego obowiązku mieści się zatem także we właściwości organów architektoniczno-budowlanych. W konsekwencji organ II instancji powinien był merytorycznie odnieść się do przedstawionych przez skarżącą w odwołaniu zarzutów dotyczących istnienia potencjalnych zagrożeń, czego zaniechał. Reasumując powyższe stwierdzić należy, że organ II instancji orzekł z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również z naruszeniem przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 7 i 77 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego przy ponownym jej rozstrzyganiu rzeczą organu orzekającego będzie uwzględnienie powyższych zapatrywań prawnych sądu, co do wykładni unormowań regulujących warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak również odniesienie się do podniesionych w odwołaniu zarzutów skarżącej i w razie konieczności, przeprowadzenie w tym zakresie niezbędnego postępowania wyjaśniającego. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 190 P.p.s.a., należało orzec jak w pkt I sentencji. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku (pkt II) oparte zostało o przepis art. 152 P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt III), sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.