II SA/Sz 208/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie T.W. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym skargę na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego podziałem geodezyjnym. Wezwany do uiszczenia wpisu w wysokości [...] zł złożył na formularzu PPF wniosek o udzielenie pomocy prawnej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą z której aktualnie nie uzyskuje żadnych dochodów, natomiast posiada z tego tytułu zobowiązania kredytowe w łącznej wysokości [...] tys. zł miesięcznie, które spłaca dzięki pomocy rodziny. Wnioskodawca posiada zobowiązanie alimentacyjne wobec byłej żony w wysokości [...] zł miesięcznie. T.W. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z konkubiną oraz [...] dzieci. Posiadany majątek stanowi nieruchomość rolna o powierzchni [...]ha oraz [...] działki budowlane, skarżący nie posiada domu ani mieszkania ani żadnych przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3 000euro. Miesięczny dochód czteroosobowej rodziny wynosi [...]zł i na kwotę tę składa się wynagrodzenie konkubiny z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł netto oraz alimenty na jej dziecko w wysokości [...] zł. Mając na uwadze, że złożony formularz PPF zawierał braki formalne tj. brak określenia zakresu wnioskowanego prawa pomocy oraz własnoręcznego podpisu, wezwaniem z dnia 2 kwietnia 2013 r. na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej P.p.s.a. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do usunięcia ww. braków formalnych złożonego wniosku w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Równocześnie na podstawie art. 255 P.p.s.a. wnioskodawca został wezwany do przedłożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy : - wyciągów lub wykazów z posiadanych przez wszystkich dorosłych członków rodziny kont bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia czyją własność stanowi dom położony w [...] w którym skarżący zamieszkuje wraz z rodziną oraz przedłożenia decyzji w sprawie podatku od ww. nieruchomości za rok 2012 i 2013, - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu ( np. gaz, prąd, woda) oraz innych niezbędnych wydatków w okresie ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia czyją własność stanowi lokal będący siedzibą prowadzonej działalności gospodarczej położony: [...] oraz przedłożenia decyzji w sprawie podatku od ww. nieruchomości za rok 2012 i 2013, - zaświadczenia z zakładu pracy konkubiny A.W. podającego wysokość uzyskiwanego wynagrodzenia w okresie ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia dot. wysokości pomocy materialnej uzyskiwanej od członków rodziny, - dowodów potwierdzających posiadane przez skarżącego zobowiązania kredytowe ( np. umowy kredytowe, harmonogram spłat rat kredytów), - kserokopii wyroku zasądzającego alimenty na rzecz byłej żony oraz dowodów potwierdzających ich płatność przez T.W. w okresie ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wysokość dochodów uzyskiwanych przez skarżącego z prac dorywczych w okresie ostatnich trzech miesięcy, - wykazu posiadanego sprzętu budowlanego oferowanego na wynajem, - oświadczenia w jakim celu dokonano podziału nieruchomości, czy sprzedaży poszczególnych działek, czy budowy osiedla domów jednorodzinnych. W sytuacji sprzedaży poszczególnych działek złożenia oświadczenia, czy została już sprzedana jakaś działka, jeżeli tak to przedłożenie kserokopii aktu notarialnego, w przypadku budowy osiedla oświadczenia dot. wysokości planowanego dochodu z inwestycji oraz z jakich środków skarżący zamierza ją realizować, - kserokopii księgi przychodów i rozchodów z prowadzonej działalności gospodarczej za okres ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w zakreślonym terminie uzupełnił braki formalne formularza PPF, odnośnie części wezwania dotyczącego nadesłania ww. dokumentów i oświadczeń pełnomocnik skarżącego wniósł o przedłużenie terminu do jego wykonania do 14 dni. W odpowiedzi na powyższe referendarz sądowy poinformował, że termin złożenia dokumentów wymienionych w wezwaniu z dnia 2 kwietnia 2013 r. zostaje przedłużony o 10 dni, liczone od daty doręczenia niniejszego pisma. W tak zakreślonym terminie skarżący nadesłał następujące kserokopie: harmonogram spłat rat kredytu gotówkowego udzielonego przez Bank w kwocie [...] zł na okres [...] lat z wysokością raty [...] zł, harmonogram spłat rat kredytu udzielonego przez Bank zawartego w dniu [...] r. na zakup pojazdu samochodowego w wysokości [...] zł na okres [...] lat wysokość raty [...] zł, umowę kredytu zawartego w dniu [...] r. z Bank na zakup pojazdu marki [...] oraz pokrycia wydatków P. ( [...] tys. zł) w łącznej kwocie [...] na okres [...] lat, wysokość raty [...] zł. Dodatkowo skarżący przesłał wyciągi z konta osobistego w Banku za okres od [...], kserokopię księgi przychodów i rozchodów – sumy 2013 rok, z której z zestawienia dochodu rocznego wynika, iż przychód wyniósł [...] zł, wartość spisu z natury na początek roku podatkowego – [...] zł, przychód – [...] zł, dochód – [...] zł. wyciąg z własnego konta bankowego w [...] obejmującego okres od [...] r. Dodatkowo wnioskodawca oświadczył, że dom położony w [...] jest jego wyłączną własnością obciążoną hipoteką, lokal będący siedzibą działalności gospodarczej wynajmowany jest od Z.W. na zasadzie grzecznościowego użyczenia, w ciągu ostatniego kwartału skarżący uzyskał pomoc od ojca w kwocie [...] tys. zł oraz, że posiadane nieruchomości podzielone zostały w celu wybudowania osiedla domów jednorodzinnych, planowany dochód z tej inwestycji to ok. [...] mln zł w okresie [...] lat, inwestycja ma być realizowana ze środków własnych. Pozostałych dokumentów wymienionych w wezwaniu mimo przedłużenia terminu, skarżący nie przedłożył. Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, zważył: Instytucja prawa pomocy uregulowana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) zwana dalej P.p.s.a. w zakres której wchodzi wnioskowane przez skarżącego zwolnienie od kosztów sądowych jest wyjątkiem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, że to strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy na podst. art. 246 P.p.s.a. obowiązana jest wykazać swoją trudną sytuację materialną (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FZ 345/08). Stosownie do regulacji art. 245 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie zaś z przepisem art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca nie dopełnił ww. obowiązku. Skarżący nie wykazał bowiem, że konieczność poniesienia przez niego wpisu sądowego od skargi (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłaby spowodować uszczerbek dla jego koniecznego utrzymania. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno ono być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Skarżący twierdzi, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, jego działalność gospodarcza nie przynosi zysków tylko generuje straty i cała czteroosobowa rodzina musi utrzymać się z kwoty [...] zł oraz pomocy rodziny. Tymczasem z przesłanych dokumentów (chociaż nie wszystkich wymienionych w wezwaniu) oraz złożonego oświadczenia wynika całkiem odmienna sytuacja. I tak T.W. w formularzu PPF twierdził, że nie posiada żadnych nieruchomości, tymczasem w oświadczeniu złożonym na wezwanie referendarza sądowego oświadczył, że dom położony w [...] stanowi jego własność. W roku [...]r. zaciągnął [...]kredyty na zakup samochodów jeden w wysokości [...]tys. zł i drugi w wysokości [...] tys. zł. na okres [...] lat oraz kredyt gotówkowy w kwocie [...] zł. Powyższe wskazuje, że miał zdolność kredytową. Osoba uboga, spełniająca przesłanki do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie byłaby w stanie zaciągać takich kredytów, a tym bardziej ich spłacać. Mimo tego, że skarżący jak sam oświadcza znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, to ponosi jednak określone koszty, które mają charakter wydatków wręcz luksusowych. Z przesłanych wyciągów z konta bankowego wynika, ze skarżący w [...] r., (a więc kiedy już miał świadomość ciążącego na nim przyszłego obowiązku uiszczenia kosztów sądowych), przebywał na wczasach w [...]. W [...] (po otrzymaniu wezwania w przedmiocie uiszczenia wpisu sądowego) skarżący na grę w [...]on line wpłacił łącznie kwotę [...]zł, w sklepie [...] dokonał zakupu na kwotę [...] zł, w hotelu [...] uiścił kwotę [...] zł. W [...] również dokonywał wpłat na grę on line. Miesięczne koszty samego zakupu paliwa wahają się w granicach [...] zł. Skarżący bezzasadnie uważa, że ważniejszym wydatkiem w przeciwieństwie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi jest opłacanie wczasów, posiłków w restauracji, gier on line, wczasów, czy zakupów sprzętu elektronicznego. Obniżenie standardu życia w danym miesiącu nie może być utożsamiane z uszczerbkiem w sowim utrzymaniu. Z przesłanych wyciągów wynika również, iż skarżący obraca dużymi kwotami pieniędzy (co potwierdzają również opisane wydatki) i tak w [...] r. na jego konto wpłynęła łącznie kwota [...] zł, w [...] zł, a w [...] tys. zł. T.W. oświadczył również, że w ostatnim kwartale uzyskał pomoc od ojca w wysokości [...] tys. zł. Jest to relatywnie wysoka kwota, wskazująca na to, że może on oczekiwać pomocy ze strony najbliższych. Pomimo tak akcentowanych przez skarżącego problemów finansowych nie oświadczył on, ani tym bardziej nie wykazał, aby posiadał jakiekolwiek zaległości w regulowaniu stosownych opłat, czy rat kredytów. Należy również mieć na uwadze, że skarżący posiada nieruchomość o powierzchni [...]ha oraz planuje budowę osiedla domów jednorodzinnych z której również uzyska dochód. Jak wynika z ofert sprzedaży nowo wybudowanych domów w [...] umieszczanych na stronach internetowych biur nieruchomości bądź deweloperów cena domu wraz z działką waha się w granicach [...] tys. zł. Dodatkowo mimo deklarowanych trudności finansowych skarżący oświadczył, że ww. inwestycję będzie realizował ze środków własnych. W ocenie rozpoznającego wniosek w świetle opisanej sytuacji dochodowej skarżącego i jego stanu majątkowego trudno zaliczyć wnioskodawcę do kategorii osób ubogich, którym brak jakichkolwiek środków finansowych, umożliwiających dostęp do sądu. Z całą pewnością T.W. nie można zaliczyć do osób, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.