II SA/Sz 208/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych T. W. reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji ustalającą opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego jej podziałem geodezyjnym. Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że prowadzi działalność gospodarczą z której aktualnie nie uzyskuje żadnych dochodów, posiada natomiast z tego tytułu zobowiązania kredytowe w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie, które spłaca przy pomocy rodziny. Wnioskodawca oświadczył, że płaci byłej żonie alimenty w kwocie [...] zł miesięcznie. T. W. wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z konkubiną i trójką dzieci, posiada cztery działki budowlane i nieruchomość rolną o pow. [...] ha, nie ma natomiast domu ani mieszkania, żadnych przedmiotów wartościowych czy też oszczędności. Ponadto, że miesięczny dochód pięcioosobowej rodziny wynosi [...] zł brutto i składa się z wynagrodzenia za pracę konkubiny w wysokości [...] zł i otrzymywanych przez nią alimentów na dziecko w kwocie [...]zł. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 21 maja 2013 r. odmówił przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Od tego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw w ustawowym terminie, wobec czego postanowienie to utraciło moc na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 2 kwietnia 2013 r. do przedłożenia dowodów źródłowych skarżący przedłożył kserokopie następujących dokumentów: harmonogramu spłat kredytu gotówkowego udzielonego przez Bank w kwocie [...] zł na okres [...] lat, z wysokością raty [...] zł, harmonogramu spłat rat kredytu udzielonego przez [...] Bank zawartego w dniu [...] r. na zakup pojazdu samochodowego w wysokości [...] zł na okres [...] lat z wysokością raty [...] zł, umowy kredytu zawartego w dniu [...]r. z [...] Bank na zakup pojazdu marki [...] oraz pokrycia wydatków [...] ([...] zł) w łącznej kwocie [...] zł na okres [...] lat, z wysokością raty [...] zł. Dodatkowo skarżący przesłał wyciągi z konta w Banku za okres od [...] r. do [...] r., kserokopię podatkowej księgi przychodów i rozchodów – sumy [...] rok, z której wynika, iż za okres [...]r. osiągnął przychód w wysokości [...] zł, dochód za ten okres wyniósł [...] zł, a wartość spisu z natury na początek roku podatkowego wynosiła [...] zł. Wnioskodawca przedłożył też wyciąg z własnego konta bankowego w [...] obejmującego okres od [...] r. do [...] r. Dodatkowo oświadczył, że dom położony w [...] nr [...] jest jego wyłączną własnością obciążoną hipoteką, a lokal w którym ma siedzibę jego firma ([...]) jest wynajmowany jest od Z. W. na zasadzie grzecznościowego użyczenia, oraz, że w ciągu ostatniego kwartału skarżący uzyskał od ojca pomoc w kwocie [...] zł. Skarżący wyjaśnił, że posiadane nieruchomości podzielone zostały w celu wybudowania osiedla domów jednorodzinnych, planowany dochód z tej inwestycji to ok. [...] zł w okresie [...] lat, a inwestycja ma być realizowana ze środków własnych. Skarżący nie przedłożył m. in. dowodów dotyczących kosztów utrzymania domu, dotyczących wysokości dochodów konkubiny, dotyczących kwot dochodów uzyskiwanych przez niego z prac dorywczych, czy wykazu aktualnie prowadzonych inwestycji. Rozpoznając złożony wniosek należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że instytucja prawa pomocy uregulowana w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest wyjątkiem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.) i może mieć zastosowanie tylko w określonych przypadkach. Przy czym, zgodnie z art. 246 p.p.s.a., to strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest wykazać swoją trudną sytuację materialną (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FZ 345/08). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu oświadczenie wnioskodawcy dotyczące sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych nie jest pełne i nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego. We wniosku o przyznanie prawa pomocy T. W. podał, że jego pięcioosobowa rodzina utrzymuje się z kwoty [...] zł miesięcznie oraz pomocy rodziny, nie ma żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Tymczasem z wniosku i przedłożonych dowodów źródłowych wynika, że na same tylko alimenty i spłatę zaciągniętych kredytów, w tym na zakup dwóch samochodów w [...] r., skarżący wydaje miesięcznie [...] zł. A przecież niewątpliwie ponosi też inne wydatki, w tym koszty utrzymania domu i rodziny, których nie udokumentował. W formularzu PPF podał, że nie posiada domu ani mieszkania. Jednak w oświadczeniu złożonym na wezwanie referendarza sądowego oświadczył, że dom położony w [...] nr [...] stanowi jego własność. W roku [...] r. skarżący zaciągnął dwa kredyty na zakup samochodów w wysokości [...] zł i [...] zł. na okres [...] lat oraz kredyt gotówkowy w kwocie [...] zł. Oznacza to, że wnioskodawca miał i nadal ma zdolność kredytową. Osoba spełniająca przesłanki do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie byłaby w stanie zaciągać takich kredytów ani ich spłacać. Mimo deklarowanej trudnej sytuacji majątkowej skarżący ponosi wydatki, mające charakter wydatków wręcz luksusowych. Z przesłanych wyciągów z konta bankowego wynika, że skarżący w [...] r. (a więc po wniesieniu skargi), przebywał na wczasach w [...]. W [...] r. (po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego) skarżący na grę w pokera on line wpłacił łącznie kwotę [...] zł, w sklepie [...] dokonał zakupu na kwotę [...] zł, w hotelu [...] uiścił kwotę [...] zł. W [...]r. również dokonywał wpłat na grę on line. Miesięczne koszty zakupu samego tylko paliwa wynoszą ok. [...] zł. Z przesłanych wyciągów z kont bankowych wynika, że wnioskodawca obraca dużymi kwotami pieniędzy (co potwierdzają również opisane wydatki) i tak w [...] r. na jego konto wpłynęła łącznie kwota [...] zł, w [...] r. [...] zł, a w [...]r. [...] zł. Także oświadczenie o wysokości pomocy uzyskanej od ojca w ostatnim kwartale w kwocie [...] zł wskazuje na to, że może on liczyć na pomoc najbliższych. Mimo rzekomych problemów finansowych i ponoszenia wydatków nie znajdujących pokrycia w deklarowanych dochodach, wnioskodawca nie wykazał, by posiadał jakiekolwiek zaległości w regulowaniu zobowiązań. Należy także mieć na uwadze, że skarżący posiada nieruchomość o powierzchni [...] ha i planuje budowę osiedla domów jednorodzinnych z której również uzyska dochód, przy czym realizację tej inwestycji zamierza sfinansować ze środków własnych. W Sądzie wnioskodawca nie wykazał by spełniał warunki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżącego nie sposób zaliczyć do osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do sądu. Skarżący posiada dom i inne nieruchomości, a kwoty ponoszonych przez niego comiesięcznych wydatków świadczą o tym, że jest on w stanie ponieść konieczne koszty postępowania wywołane skargą w całości. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.