II SA/Sz 208/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2016 r. sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącej D. W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z [...] r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu sprawy z odwołania D. W. od decyzji z dnia [...] r., wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajecie pasa drogowego – stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od wskazanej wyżej decyzji organu I instancji. Kolegium wskazało, że odbiór zaskarżonej decyzji pokwitowała własnoręcznym podpisem D. W. w dniu [....] r., zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] r. Wymieniona odwołanie od decyzji z dnia [...] r. wysłała listem poleconym w dniu 25 czerwca 2015 r., a zatem po terminie. Pismem z dnia 14 lipca 2015 r. D. W. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Podniosła, że korespondencję zawierającą decyzję odebrał jej mąż B. i przekazał skarżącej w dniu 13 czerwca 2015 r. z informacją, że odebrał ją dwa dni wcześniej. Dodała, że mąż skarżącej oraz skarżąca mieszkają pod różnymi adresami i "mają z mężem rozdzielność majątkową". Odwołanie wniosła na podstawie danych przekazanych jej przez męża, który odebrał korespondencję. Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] , wydanym na podstawie art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 59 § 2 w związku z art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 3 czerwca 2015 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że aby skutecznie wnieść prośbę o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, spełnione powinny być łącznie 3 przesłanki, a mianowicie: niezawinione przez stronę uchybienie terminu, dopełnienie czynności - a więc w przedmiotowej sprawie – wniesienie odwołania i złożenie prośby o przywrócenie terminu, w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia. Zdaniem Kolegium żadna z przytoczonych przesłanek w przedmiotowej sprawie nie została spełniona. Na zwrotce poświadczającej odbiór decyzji z dnia 3 czerwca 2015 r. widnieje podpis D. W., zaś doręczyciel zaznaczył, że decyzję odebrał adresat. Ponadto na każdej korespondencji strona wskazuje jako adres zamieszkania a tym samym adres dla korespondencji – S., ul. [...]. Kolegium zaznaczyło, że D. W. nie dopełniła też czynności, dla której określony był termin, tj. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie wniosła odwołania od decyzji organu I instancji z 3 czerwca 2015 r. Skarżąca uchybiła ponadto terminowi do wniesienia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania bowiem informację o wniesieniu odwołania z uchybieniem terminu wymieniona otrzymała w dniu 2 lipca 2015 r. zatem termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upłynął w dniu 9 lipca 2015 r. Tymczasem strona wniosła tę prośbę dopiero w dniu 14 lipca 2015 r. Odpis powyższego postanowienia wraz z pouczeniem o prawie do wniesienia na to rozstrzygniecie zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 7 dni od daty jego doręczenia – skarżąca odebrała w dniu 22 lipca 2015 r. W dniu 27 lipca 2015 r. D. W. złożyła zażalenie na opisane powyżej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 lipca 2015 r., podnosząc ponownie, że nie odebrała osobiście żadnej korespondencji. Wszystko zostało jej przekazane przez męża, który prawdopodobnie kwitował odbiór korespondencji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 2 w związku z art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu zażalenia D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r., znak: NR [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że nie znajduje podstaw do zmiany stanowiska w sprawie. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji wymierzającej grzywnę znajduje się podpis "D. W.", co czyni niezasadnymi twierdzenia dotyczące braku osobistego odbioru korespondencji. Zdaniem organu, ewentualne przyjęcie, że przedmiotową korespondencję odebrał mąż skarżącej nie miałoby znaczenia dla początku biegu terminu do wniesienia odwołania. Powyższe postanowienie D. W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na niezbadaniu wszystkich okoliczności wynikających z zażalenia strony oraz wcześniejszych pism, w szczególności tego, czy w istocie to skarżąca faktycznie odebrała korespondencję w sprawie i własnoręcznie pokwitowała jej odbiór. Skarżąca podniosła, że skoro nie odebrała osobiście korespondencji, to o uchybieniu terminu dowiedziała się dopiero z pisma organu, który tę okoliczność wskazał. W sprawie jest istotne, kto faktycznie odebrał przesyłkę, albowiem w sytuacji, gdy nie była to skarżąca lecz inna osoba, to istotne jest, czy a jeśli tak to kiedy przekazała informację o dokonaniu odbioru korespondencji skarżącej. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżone postanowienie jest niezgodne z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy orzekając w danej sprawie organ administracji nie naruszył norm prawa materialnego, jak również prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. Rozpoznając sprawę w tym zakresie sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż zostały powołane w skardze. Zgodnie z art. 58 K.p.a. przesłankami przywrócenia terminu są: uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, równoczesne dopełnienie czynności, której dokonania w terminie uchybiono. Z kolei w myśl art. 59 § 1 K.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Natomiast stosownie do treści art. 59 § 2 K.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Powyższy przepis w sposób odmienny reguluje zatem tryb rozpoznawania wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia (§ 2) oraz wniosków o przywrócenie terminu do dokonania pozostałych czynności w postępowaniu administracyjnym (§ 1). W tym ostatnim przypadku przepis ten wskazuje, że na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu służy stronie zażalenie. Natomiast użyte w art. 59 § 2 K.p.a. sformułowanie "postanawia ostatecznie" wskazuje, że od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) lub zażalenia, zażalenie nie przysługuje. Postanowienie takie, jako kończące postępowanie, podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Taka wykładnia art. 59 § 2 K.p.a. znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2006 r., sygn. akt II OSK 50/05, LEX nr 220815 oraz z dnia 28 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1543/00, LEX nr 82671). W zależności zatem od rodzaju czynności, której terminowi uchybiono, różna jest właściwość organów do rozpoznania takiego wniosku oraz różne są konsekwencje dotyczące środków zaskarżenia. Z akt sprawy wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, postanowieniem z dnia [...] r. utrzymało w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] r., odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Kolegium z dnia [...] r. wydane zostało bez podstawy prawnej, skoro organ ten rozpoznał środek zaskarżenia od postanowienia, od którego przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości wniesienia takiego środka. Postanowienie odmawiające przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia jest bowiem ostateczne, tj. zamyka postępowanie w sprawie. Dlatego postanowienie to wyczerpuje określone w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przesłanki skutkujące stwierdzeniem jego nieważności. Tym samym pouczenie zawarte w postanowieniu Kolegium z dnia 17 lipca 2015 r. dotyczące możliwości wystąpienia z zażaleniem do tego organu na przedmiotowe postanowienie należy uznać za błędne. Zaznaczyć przy tym trzeba, że stosownie do treści art. 112 K.p.a. błędne pouczenie co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Błąd w pouczeniu może w tej sytuacji stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi i o konieczności złożenia takiego wniosku wraz ze skargą na postanowienie Kolegium z dnia 17 lipca 2015 r. organ ten winien D. W. pouczyć. Organ winien również rozważyć, za zgodą skarżącej, czy złożone – na skutek wadliwego pouczenia - zażalenie na postanowienie Kolegium, w istocie nie jest skargą do sądu. W ramach zasady informowania stron organ winien pouczyć skarżącą w kwestii uzupełnienia wnoszonych przez nią pism w taki sposób, by jak już wyżej wskazano - nie poniosła ona szkody na skutek wadliwego działania organu przy rozpoznawaniu jej sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., orzekł jak w wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.