II SA/Sz 209/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienie zażalenia I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata J. C. kwotę [...] ([...]), obejmującą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu. E. S. w dniu [...] r. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, dotyczącego lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia r., wydanym na podstawie art. 61a i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku E. S. z dnia [...] r. o ustalenie prawa do dodatku mieszkaniowego dotyczącego lokalu przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że z pisma, które otrzymał z Zarządu Budynków Mieszkalnych w dniu [...] r. wynikało, że umowa najmu lokalu mieszkalnego, którego dotyczy wniosek o przyznanie dodatku, została wypowiedziana ze względu na zaległości czynszowe, ze skutkiem na [...] r. Organ podał również, że E. S., w związku z jej wnioskiem z dnia [...] r., decyzją z dnia [...] r. odmówiono przyznania dodatku mieszkaniowego dotyczącego ww. lokalu. Ze względu na to, że wniosek z dnia [...] r. dotyczy tej samej sprawy, która została zakończona decyzją z dnia [...] r., organ na podstawie art. 61a K.p.a. odmówił wszczęcia postępowania. Na powyższe postanowienie E. S. w dniu [...] r. wniosła zażalenie, domagając się wydania decyzji w związku z wnioskiem złożonym w dniu [...]r. i ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego. Podnosiła, że posiada tytuł prawny do lokalu przy ul. [...]w [...] i spełnia kryteria do otrzymania świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] , na podstawie art. 134 w związku z art. 144 i 141 § 2 K.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że zażalenie zostało wniesione po upływie 7 dniowego terminu do jego wniesienia, albowiem E. S. postanowienie Prezydenta Miasta zostało dręczone w dniu [...] r., natomiast zażalenie zostało wniesione przez stronę w dniu [...] r. w sytuacji, gdy termin do termin do jego wniesienia upływał w dniu [...] r. E. S. nie zgadzając się z postanowieniem Kolegium, wniosła skargę na postanowienie tego organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się: "uchylenia decyzji i przywrócenia terminu do złożenia zażalenia". Wniosła nadto o: "uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu I instancji z powodu wskazanego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej, która zgłosiła udział w postępowaniu na rozprawie w dniu [...] r., w piśmie procesowym z dnia [...] r. wniosła o oddalenie skargi, podzielając argumenty Kolegium zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 141 § 2 K.p.a., zażalenie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał postanowienie, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie. Oznacza to, że termin do dokonania czynności procesowej jaką jest wniesienie zażalenia jest terminem ustawowym i wiąże zarówno stronę, jak i organ. Uchybienie więc terminu do wniesienia zażalenia powoduje bezskuteczność tego środka i o ile strona nie złoży wniosku o przywrócenie terminu, organ odwoławczy obowiązany jest wydać na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W rozpoznawanej sprawie postanowienie organu I instancji- Prezydenta Miasta z dnia [...] r., zawierające prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego, zostało doręczone stronie w dniu [...] r., a zatem termin do wniesienia zażalenia upływał z dniem [...] r., który nie był dniem wolnym od pracy. Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych sprawy wynika, że E. S. zażalenie na postanowienie z dnia [...] r. wniosła osobiście do organu w dniu [...] r. Trafnie zatem Kolegium uznało, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu do wniesienia zażalenia, czemu dało wyraz w postanowieniu z dnia [...] r., opierając swoje rozstrzygnięcie na przepisie art. 134 K.p.a. w związku z art. 144 tej ustawy. Przepisy te stanowią, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (art. 134), natomiast w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań (art. 144). Skoro skarżąca ani w zażaleniu, ani w innym piśmie procesowym do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w oparciu o art. 58 § 1 K.p.a., istniała usprawiedliwiona podstawa do wydania przez organ odwoławczy postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Złożenie takiego wniosku dopiero w skardze do Sądu w istocie pozostaje bez wpływu na zaskarżone postanowienie. Kontrola sądowa dokonana w granicach rozpoznawanej sprawy sprowadza się bowiem do oceny zgodności z prawem postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu. Podkreślić również należy, że w niniejszej sprawie przedmiot rozpoznania stanowiło wyłącznie zagadnienie procesowe - uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego. Z tych względów Sąd, chociaż nie jest związany granicami skargi, nie mógł – tak jak by tego oczekiwała skarżąca – odnieść się do zagadnień o charakterze merytorycznym, tj. kwestii dodatku mieszkaniowego. Należy bowiem odróżnić określenie "granice skargi" - za które sąd pierwszej instancji zawsze jest uprawniony i zobowiązany wyjść - od określenia "granice sprawy", których sąd przekroczyć nie może (vide: wyrok NSA z dnia 10.04.2014 r. II FSK 1068/12 - dostępny w Internecie- http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy również zaznaczyć, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej zawartym we wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, E. S. nie została zwolniona od kosztów sądowych w niniejszej sprawie przez Sąd w ramach rozpoznawania wniosku o prawo pomocy (wniosku takiego nawet nie złożyła), lecz zwolnienie to ma charakter ustawowy i wynika z przepisu art. 239 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." Reasumując, sformułowane przez skarżącą zarzuty nie mogły doprowadzić do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia i w tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę. W kwestii wynagrodzenia dla pełnomocnika skarżącej, ustanowionego na zasadzie prawa pomocy, Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy.