II SA/Sz 211/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-10-31
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Barbara Gebel, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, której umowa najmu lokalu mieszkalnego została wypowiedziana z powodu zaległości czynszowych, a która nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, przysługuje dodatek mieszkaniowy, jeśli nie oczekuje na przydział lokalu zamiennego lub socjalnego?Ratio decidendi
Dodatek mieszkaniowy przysługuje m.in. osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego lub osobom zajmującym lokal bez tytułu prawnego, oczekującym na lokal zamienny lub socjalny. W przypadku utraty tytułu prawnego do lokalu (np. przez wypowiedzenie umowy najmu) i braku oczekiwania na lokal zamienny lub socjalny, nie są spełnione przesłanki do przyznania dodatku mieszkaniowego, nawet jeśli sytuacja materialna wnioskodawcy jest trudna. Postępowanie eksmisyjne samo w sobie nie tworzy prawa do dodatku mieszkaniowego, chyba że sąd w wyroku eksmisyjnym orzeknie prawo do lokalu socjalnego.Stan faktyczny
Skarżąca E. S. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, który został odrzucony przez organ I instancji z powodu braku tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, gdyż umowa najmu została wypowiedziana. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając niepełne zebranie materiału dowodowego i nieustalenie wszystkich okoliczności sprawy, twierdząc, że posiada tytuł prawny do lokalu i nie uchyla się od płacenia czynszu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 października 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie Barbary Rzuchowskiej sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adw. E. K. kwotę [...] złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starszy Inspektor Działu Dodatków Mieszkaniowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] r. odmówił przyznania E. S. dodatku mieszkaniowego. Uzasadnieniem był brak posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, jak również brak prawa do lokalu zamiennego lub socjalnego.
Dnia [...] r. E. S złożyła w MOPS odwołanie od powyższej decyzji. Wskazała, że posiada tytuł prawny do lokalu i spełnia kryteria.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r. nr[...] , utrzymało w mocy ww. decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. W myśl art. 2 tejże ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje:
- najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych;
- osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego;
- osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych;
- innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem;
- osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny, przy czym dodatek mieszkaniowy przysługuje na podstawie tylko jednego z wyżej wymienionych tytułów. Zgodnie z art. 3 ww. ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku.
Podstawowym warunkiem do przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego jest zatem posiadanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Zdaniem Kolegium, organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał weryfikacji ustawowych okoliczności warunkujących przyznanie dodatku mieszkaniowego i słusznie odmówił wnioskowanego dodatku.
Z akt sprawy wynika, że E. S. zamieszkuje w lokalu mieszkalnym położonym w [...] przy ul.[...] . Jest to lokal należący do zasobów miasta[...] . E. S. zajmowała powyższy lokal na podstawie umowy najmu, która jednakże w dniu [...] r. została wypowiedziana (z uwagi na zaległości w opłatach) ze skutkiem prawnym na dzień [...] r., co zostało potwierdzone przez Dyrektora Zarządu Budynków Mieszkalnych pismem z dnia [...] r. Z powyższego wynika zatem, że E. S. nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Pismem z dnia [...] r. E. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję Kolegium zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nieustalenie wszystkich okoliczności sprawy. Skarżąca oświadczyła, że posiada tytuł prawny do zajmowanego mieszkania przy ul. [...] i nie uchyla się od płacenia czynszu.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna.
Materialno – prawną podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.).
Istotne jest, że przepisy ww. ustawy dotyczące zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że muszą być ściśle stosowane bez możliwości odstępstw i to bez względu na szczególnie trudną, indywidualną sytuację osób starających się o dodatek.
Prawodawca w sposób bardzo ścisły określił zasady przyznawania i sposób obliczania dodatków mieszkaniowych, nie pozostawiając organowi administracji orzekającemu w tych sprawach możliwości działania w ramach uznania administracyjnego.
Niesporne jest, że podstawą prawną wydanych w sprawie decyzji stanowił przede wszystkim przepis art. 2 ust. 1 ww. ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym dodatek mieszkaniowy przysługuje :
1. najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych,
2. osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego,
3. osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych,
4. innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem,
5. osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny.
W niniejszej sprawie organy ustaliły, że skarżąca E. S. nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Jak ustalono skarżąca zajmowała lokal mieszkalny przy ul. [...]
Jest to lokal należący do zasobów mieszkaniowych miasta [...] , a E. S. zajmowała go na podstawie umowy najmu, która została wypowiedziana w dniu [...] r. ze skutkiem prawnym na dzień [...] r.
Powodem odmowy przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego był brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego.
W aktach sprawy brak też jest danych, aby skarżąca oczekiwała na przydział lokalu zamiennego lub socjalnego.
Z akt sprawy nie wynika natomiast i nie podnosi tego skarżąca ani jej pełnomocnik, by występowała do sądu powszechnego o uznanie dokonanego wypowiedzenia umowy najmu przedmiotowego lokalu za bezpodstawne lub bezskuteczne.
Jak wynika z akt administracyjnych w sprawie został skierowany pozew o eksmisję i zapłatę wobec skarżącej i w dniu [...] r. zapadł wyrok eksmisyjny, od którego skarżąca się odwołała.
Jednak jak już wcześniej podkreślono brak jest w aktach sprawy informacji o tym, aby E. S. oczekiwała na przysługujący jej lokal zamienny albo socjalny.
Pełnomocnik skarżącej oświadczyła na rozprawie, że nie zna treści wyroku i nie zdołała się dotychczas skontaktować ze skarżącą.
W ocenie Sądu to w interesie skarżącej leży przedstawienie ewentualnych dowodów na to, że oczekuje na lokal zamienny albo socjalny.
Organy przeprowadziły prawidłowe postępowanie w sprawie i ustaliły, że wobec nie spełnienia przesłanek z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych konieczna stała się odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego.
Postępowanie o eksmisje jest jednym ze skutków utraty tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, a jego zakończenie nie ma bezpośredniego wpływu na prawo do dodatku mieszkaniowego.
Jeżeli w wyroku eksmisyjnym Sąd ustalił, że skarżącej przysługuje prawo do lokalu socjalnego, dopiero wówczas zostanie spełniona przesłanka pozwalająca uzyskać prawo do dodatku mieszkaniowego.
Skarżąca składając wniosek nie była osobą oczekującą na przysługujący jej lokal socjalny (por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn.. akt I OSK 214/06).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wbrew zarzutom skarżącej zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a. skargę oddalił.
Sąd orzekł też o kosztach postępowania na podstawie art. 250 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło