II SA/Sz 216/19

WyrokWSA w Szczecinie2019-05-10

Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego i umorzyło postępowanie, gdy decyzja organu pierwszej instancji była dotknięta wadą nieważności z powodu naruszenia zasady res iudicata?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego i umorzyło postępowanie, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji była dotknięta wadą nieważności z powodu naruszenia zasady res iudicata (ponowne wydanie decyzji w sprawie już rozstrzygniętej ostateczną decyzją) oraz rażącego naruszenia art. 151 k.p.a. Organ odwoławczy nie mógł stwierdzić nieważności decyzji, ale prawidłowo ją uchylił i umorzył postępowanie, porządkując tym samym sytuację prawną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) uchylającej decyzję Wójta Gminy W. odmawiającą ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego (budowa stacji bazowej telefonii komórkowej) i umarzającej postępowanie. Wójt pierwotnie wydał decyzję ustalającą lokalizację, która stała się ostateczna. Następnie, w wyniku wniosku o wznowienie postępowania, Wójt uchylił pierwotną decyzję i odmówił ustalenia lokalizacji, powołując się na negatywny wpływ inwestycji na środowisko i ład przestrzenny. SKO uchyliło decyzję Wójta i umorzyło postępowanie, uznając, że decyzja Wójta była dotknięta wadą nieważności z powodu naruszenia zasady res iudicata. Skarżący R. K. zaskarżył decyzję SKO, zarzucając m.in. błędne zastosowanie przepisów o umorzeniu postępowania i wadliwe przeprowadzenie postępowania wznowieniowego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2019 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, w wyniku wznowienia postępowania, w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 - dalej jako "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółki z o.o. z siedzibą w [...] od wydanej w dniu [...] przez Wójta Gminy W. decyzji nr [...], odmawiającej ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora [...], na działce nr [...] w obrębie [...] [...], gmina W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie przed organem pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcie organu odwoławczego zapadło w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia [...] (zmienioną w dniu [...].) Wójt Gminy W., realizując wniosek inwestora [...] Spółki z o.o., ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora [...], na działce nr [...] w obrębie [...] [...], gmina W.. Decyzja ta stała się ostateczna. Postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy W. na wniosek S. K., w oparciu o art. 149 i art. 150 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją, a postanowieniem z dnia [...] połączył do wspólnego rozpoznania wniosek o wznowienie postępowania złożony przez R. K. (który do wniosku dołączył listę z podpisami 270 osób) i postanowił przeprowadzić jedno postępowanie. W dniu [...] Wójt Gminy W., powołując się na art. 154 § 1 i § 2 k.p.a., decyzją nr [...] uchylił z urzędu ww. decyzję z dnia [...]. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jednocześnie kolejną decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy W., wskazując w podstawie prawnej na art. 151 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art 59, art. 60 ust. 1 i art. 61 ust. 1 pkt 2-5 i ust. 4 w zw. z art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1730 ze zm. - dalej jako "u.p.z.p."), odmówił ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora [...], na działce nr [...] w obrębie geodezyjnym [...] [...], gmina W.. W motywach rozstrzygnięcia organ powołując się na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] wywiódł, że realizacja inwestycji wpłynie na pogorszenie jakości siedlisk, utratę lęgowisk i zmniejszenie populacji wielu gatunków ptaków. Nadto stwierdził, że przedmiotowa inwestycja kłóci się z ładem przestrzennym oraz narusza interes publiczny lokalnej społeczności. W odwołaniu od powyższej decyzji o nr [...], Spółka podniosła zarzut rażącego naruszenia prawa wskazując, że Wójt nie był uprawniony do wydania decyzji o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego na podstawie nieprawomocnej decyzji z dnia [...] w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] Zwróciła także uwagę na przepis art. 53 ust. 8 u.p.z.p. i związany z nim brak możliwości uchylenia decyzji lokalizacyjnej. Nadto zaznaczyła, iż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S. nie nałożył na inwestora obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania na obszary Natura 2000 dla planowanego przedsięwzięcia. Spółka za nieuprawioną uznała również pozostałą argumentację powołaną przez Wójta. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w wymienionej na wstępie decyzji (tj. z dnia [...]. nr [...]) wyjaśniło, że rozstrzygając sprawę z odwołania Spółki od decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] nr [...] uchyliło tę decyzję i umorzyło postępowanie. Zatem w obrocie prawnym nadal istnieje ostateczna decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora [...], na działce nr [...] w obrębie [...] [...]. Zgodnie z art.138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie w pierwszej instancji, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Zdaniem Kolegium, zastosowanie tego przepisu zasadne jest m.in. gdy decyzja organu pierwszej instancji dotyczy sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już decyzją ostateczną. W obrocie prawnym nie mogą bowiem funkcjonować dwa rozstrzygnięcia ostateczne, wydane w tej samej sprawie. W myśl art. 156 §1 pkt 3 k.p.a., tego typu sytuacja stanowi o przesłance nieważności drugiej w kolejności z wydanych decyzji. Jednakże, w razie gdyby ta druga z decyzji nie była jeszcze ostateczna, to należy uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie przed organem pierwszej instancji na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji może bowiem dotyczyć wyłącznie decyzji ostatecznych, a zatem dopuszczalność umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji dotyczącego sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną jest uzasadniona tym, że w postępowaniu odwoławczym nie stwierdza się nieważności decyzji nawet wówczas, gdy istnieje przyczyna, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. R. K. zaskarżył opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie od organu kosztów postępowania zarzucając jej naruszenie: - art. 138 § 1 pkt 2 in fine w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. przez błędne zastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie Wójta Gminy W. nie było i nie stało się bezprzedmiotowe, gdyż istnieje stan faktyczny podlegający uregulowaniu przez organ administracji państwowej na wniosek strony i zaistniały przesłanki wznowienia postępowania, - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez brak zastosowania, a więc przez brak uchylenia decyzji Wójta Gminy W. z uwagi na brak uchylenia swojej wcześniejszej decyzji, tj. decyzji ostatecznej z dnia [...] a także decyzji z dnia [...] i brak orzeczenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze co do istoty sprawy w oparciu o akta sprawy, a więc o uchyleniu ww. decyzji lokalizacyjnych z uwagi na błędnie ustalony stan faktyczny i o odmowie lokalizacji inwestycji celu publicznego, - art. 136 k.p.a. poprzez brak poczynienia ustaleń przez organ II instancji w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, w tym niepowołania biegłych co do okoliczności, czy planowana budowa stacji telefonii komórkowej kwalifikuje się do przedsięwzięć oddziaływujących znacząco na środowisko lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w tym ustalenia odległości miejsc dostępnych dla ludności od lokalizacji planowanej inwestycji jak i szkodliwości dla terenów sąsiednich, - art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. w zw. art. 53 ust. 1 w zw. z art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z art. 80 k.p.a. przez brak zastosowania pomimo, że o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, a w sprawie nie mogły uczestniczyć wszystkie osoby mające w tym interes prawny, a także z uwagi na fakt, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał, a więc możliwość zmiany nachylenia anteny, brak oceny przez organy, czy planowana inwestycja jest szkodliwa dla terenów, w tym zamieszkujących tam ludzi, czy też takiego zagrożenia nie ma, brak jakiegokolwiek dowodu z opinii w tym zakresie, brak ustalenia odległości miejsc dostępnych dla ludności od lokalizacji planowanej inwestycji, brak kwalifikacji przedsięwzięcia pod kątem ewentualnej możliwości zakwalifikowania zamierzonej inwestycji do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco jak i mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, brak analizy wymaganej przepisami warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, czy stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, - art. 53 ust. 8 u.p.z.p. z uwagi na błędne jego zastosowanie i uznanie, iż decyzja ostateczna z dnia [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, zmieniona decyzją z dnia [...]., nie może być już uchylona, podczas gdy wznowienie postępowania w związku z tą decyzją nastąpiło w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co nie uniemożliwia uchylenia tej decyzji, - art. 72 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 1 lub 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez brak uzyskania decyzji środowiskowych uwarunkowaniach przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji nie zgodził się z jej zarzutami, domagając się oddalenia skargi. Na rozprawie w dniu 10 maja 2019 r. pełnomocnik Spółki także wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że decyzji o lokalizacji celu publicznego zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie uchyla się po upływie 12 miesięcy od dnia jej wydania, a taka okoliczność występuje w tej sprawie. Ponadto wskazał na stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dotyczące zlokalizowania stacji bazowej na terenie obszaru Natura 2000, z którego wynika, że na obszarze tym inwestycja może być zrealizowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu mającym wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badanie zaskarżonej decyzji według powyższych zasad wykazało brak podstaw do uwzględnienia skargi. Przedmiotem niniejszej kontroli jest wydana w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. uchylająca decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] nr [...] i umarzająca postępowanie przed organem pierwszej instancji, którą to decyzją organ pierwszej instancji, powołując się na przepisy art. 151 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., odmówił ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora [...], na działce nr [...] w obrębie [...] [...], gmina W.. Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że w okolicznościach niniejszej sprawy decyzja organu I instancji była dotknięta wadą nieważności, choć z nieco innych względów niż wskazało SKO, które w swym rozstrzygnięciu nie wyeksponowano istotnych błędów w postępowaniu organu I instancji związanych ze wznowieniem postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji przedmiotowej inwestycji. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że w art. 16 k.p.a. ustawodawca ustanowił ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Zgodnie z tym przepisem uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w k.p.a. lub ustawach szczególnych. Oznacza to, że decyzje administracyjne, które są ostateczne i funkcjonują w obrocie prawnym podlegają domniemaniu legalności. Funkcję gwarancyjną względem wskazanej wyżej zasady ogólnej, pełni art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Wydanie decyzji w sprawie załatwionej wcześniej już decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji powoduje zatem, iż późniejsza decyzja obarczona będzie wadą nieważności. W konsekwencji w postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest ponowne rozpatrywanie spraw, które już wcześniej zostały rozstrzygnięte decyzją ostateczną i decyzja ta nie została uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany. Sprawa administracyjna musi więc mieć charakter "otwarty" w tym sensie, że nie może występować sytuacja powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Innymi słowy brak jest prawnych możliwości ponownego rozpoznania danej sprawy, jeżeli w danej sprawie wydana już została decyzja ostateczna i nie została ona skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Jak wynika z akt administracyjnych, decyzją z dnia [...]. (zmienioną w dniu [...].) Wójt Gminy W. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora [...], na działce nr [...] w obrębie [...] [...], gmina W.. Wprawdzie postępowanie zakończone tą decyzją, postanowieniem Wójta Gminy W. z dnia [...] r. zostało wznowione, a decyzja została uchylona przez organ pierwszej instancji w dniu [...] r., (decyzja nr [...]) jednakże nie nastąpiło to w trybie wznowienia, lecz – jak wskazał organ – na podstawie art. 154 k.p.a. do czego w tym wypadku nie było żadnych odstaw. Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a., po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania organ zobowiązany był przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy. Po przeprowadzeniu tego postępowania organ – zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. winien był wydać decyzję, w której: 1. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub 145b k.p.a. albo: 2. uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Przepis art. 151 § 1 k.p.a. zatem jednoznacznie wskazuje rodzaje rozstrzygnięć jakie może wydać organ administracji publicznej po wszczęciu postępowania wznowieniowego. Rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji jest jednym z najistotniejszych elementów każdej decyzji, dlatego niedopuszczalne jest wydanie decyzji o sentencji nie przewidzianej przepisami prawa, w tym niepełnej. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji w następstwie wznowienia postępowania wydał decyzję, mocą której odmówił ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Tymczasem w katalogu rozstrzygnięć zawartym w art. 151 1 k.p.a. nie dopuszczano możliwości orzeczenia tylko o istocie sprawy. Pomijając kwestię, że organ pierwszej instancji w podstawie prawnej decyzji przywołał art. 151 § 2 k.p.a., który w ogóle wyklucza orzekanie o meritum sprawy, to choć taka możliwość przewidziana została w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., jednakże wówczas decyzja powinna zawierać dwa rozstrzygnięcia: pierwsze usuwające z obrotu prawnego decyzję dotychczasową oraz drugie załatwiające sprawę merytorycznie na nowo. W orzecznictwie przyjmuje się, że podjęcie na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzji, w której nie uchyla się dotychczasowej decyzji i orzeka wyłącznie o istocie sprawy stanowi rażące naruszenie tego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2018 r. sygn. akt I GSK 3357/2018, LEX nr 2604602). W postępowaniu wznowieniowym winna być zatem wydana jedna ze wskazanych w art. 151 § 1 k.p.a. decyzji. Decyzja nr [...] nie została jednak wydana w trybie wznowieniowym (w jej podstawie prawnej wskazano art. 154 k.p.a.) i nie zawiera analizy przyczyn wznowienia. A ponieważ nie zachodziły również przesłanki zastosowania art. 154 k.p.a. organ odwoławczy rozpoznając od niej odwołanie zasadnie stwierdził, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, wobec czego po rozpatrzeniu wniesionego przez inwestora odwołania decyzją SKO z dnia [...] r. nr [...] została ona wyeliminowana z obrotu prawnego, jednocześnie organ odwoławczy umorzył postępowanie związane z wydaniem tej decyzji. Rozstrzygnięcie to nie zostało zaskarżone do Sądu i skutkowało "odżyciem" decyzji ostatecznej z dnia [...] r. (zmienioną) ustalającej lokalizację dla przedmiotowej inwestycji z wszelkimi tego konsekwencjami prawnymi. Tym samym w obrocie prawnym pozostały dwa rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji odmiennie normujące tą samą kwestie, tj. decyzja z dnia [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak i późniejsza, wydana z powołaniem się na art. 151 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. decyzja z dnia [...] r. o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, przy czym w treści tej ostatniej decyzji brak było stwierdzenia o uchyleniu wcześniejszej decyzji, a nadto zauważyć należy, iż przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., na którą powołał się organ I instancji, w tej sprawie nie zachodziła, albowiem wskazana w decyzji przesłanka, tj. postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony z dnia [...] r. nie jest dokumentem (dowodem) spełniającym warunek ww. przepisu tzn. istniejącym w dniu wydania decyzji z dnia [...] r., który nie był znany organowi. Uznać zatem należy, że skoro organ pierwszej instancji wydał kolejną decyzję rozstrzygającą o istocie tej samej sprawy, tj. lokalizacji inwestycji i celu publicznego bez skutecznego uchylenia pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie, to niewątpliwie doszło do naruszenia res iudicata i ponownego wydania decyzji w sprawie rozstrzygniętej już decyzją ostateczną. Z tych względów należy zgodzić się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jako dotycząca sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, obarczona jest wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Przedmiotowa decyzja organu pierwszej instancji w rażący sposób narusza też art. 151 k.p.a., co stanowi kolejną przesłankę stwierdzenia jej nieważności - z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie zasługują też na uznanie pozostałe zarzuty skargi o istnieniu podstaw do uchylenia w trybie wznowienia postępowania (z powodu przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) ostatecznej decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] (zmienionej decyzją z dnia [...].), ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego i orzeczenia o istocie sprawy. Przeciwstawia się temu bowiem art. 53 ust. 8 u.p.z.p. stwierdzający, że nie uchyla się decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jeżeli upłynęło 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia. Powyższe unormowanie ogranicza możliwość uchylenia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w przypadku wznowienia postępowania, które nastąpiło z powodu niewzięcia przez stronę udziału w postępowaniu bez własnej winy. W niniejszej sprawie, zarówno postanowienie o wznowieniu postępowania jak i wnioski inicjujące to postępowanie oparto m.in. na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a zatem upływ 12-miesięcznego terminu liczonego od dnia doręczenia pełnomocnikowi inwestora decyzji, spowodował brak możliwości wyeliminowana decyzji lokalizacyjnej z obrotu prawnego we wznowionym w oparciu o ww. przesłankę postępowaniu. Inwestor, tak w odwołaniu jak i na rozprawie, słusznie podnosił powyższą okoliczność jako przeszkodę dla wzruszenia ostatecznej decyzjiz dnia [...]. Upływ bowiem 12-miesięcznego terminu do ponownej oceny decyzji lokalizacyjnej inwestycji celu publicznego i jej uchylenia w wyniku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. sanuje rozstrzygnięcie w sprawie, uniemożliwiając jego wzruszenie (por. wyrok NSA z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1711/08, Lex 846660). Powyższego stanowiska w żaden sposób nie podważa fakt, że wznowione postępowanie prowadzone było także z uwzględnieniem wskazanej przez Skarżącego przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. według którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody stanowią podstawę wznowienia postępowania, jeżeli spełniają łącznie następujące cechy: są nowe, są istotne dla sprawy, istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi, który wydał decyzję. W kontekście powyższego podnieść należy, że powołanie się przez organ pierwszej instancji na wydanie po wznowieniu postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] nie może być uznane za przesłankę, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., skoro postanowienie to nie istniało w dniu wydania decyzji, co do której skarżący żądał wznowienia postępowania. Również pozostała argumentacja organu pierwszej instancji podana w ww. decyzji, jak i zawarta we wniosku skarżącego o wznowienie postępowania, nie spełnia warunku z art. 145 § 5 pkt 5 k.p.a. W szczególności przekonanie skarżącego, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej powinna być zaliczona do przedsięwzięcia znacząco oddziaływującego na środowisko i o tym jakoby organ błędnie ustalił, że moc pojedynczej anteny wynosi mniej niż 2000W, nie stanowi o nowej okoliczności faktycznej istniejącej w dniu wydania decyzji, nieznanej organowi, który wydał decyzję. Tylko pozytywne ustalenie wystąpienia przesłanki wznowieniowej, otwiera organowi drogę do ewentualnego uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Natomiast negatywne ustalenia w tym zakresie, czyli mówiąc inaczej - stwierdzenie braku wystąpienia ustawowej przesłanki wznowienia postępowania, zamyka organowi drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 czerwca 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 391/2018, Lex nr 2521423). W konsekwencji zatem argumentacja skargi i zarzuty podniesione co do zasadności ustalenia lokalizacji planowanego przedsięwzięcia, jako dotyczące istoty sprawy, pozostają bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Trafne są też wywody Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące braku możliwości stwierdzenia nieważności decyzji w procedurze odwoławczej. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami judykatury organ odwoławczy nie może orzekać na podstawie art. 156 k.p.a. kiedy strona wnosi odwołanie od decyzji obarczonej wadą nieważności. Wniosek tego rodzaju powinien zostać rozpatrzony w ramach postępowania odwoławczego oraz załatwiony w ramach uprawnień wynikających z art. 138 k.p.a., który nie przewiduje możliwości stwierdzenia nieważności decyzji, a wyłącznie uchylenie wadliwej decyzji. Przedstawione rozważania prowadzą do wniosku, że w realiach badanej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przy braku prawnej możliwości stwierdzenia nieważności wadliwego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, orzekając o uchyleniu tej decyzji i umorzeniu postępowania prowadzonego z wniosku o wznowienie, nie dopuściło się naruszenia prawa w sposób określony w art. 145 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego niewątpliwie porządkuje sytuację w sprawie, jaka powstała wskutek nieprawidłowych działań podejmowanych przez organ pierwszej instancji w trybie wznowienia postępowania. W tej sytuacji zgłoszone w skardze żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Końcowo zauważyć należy, iż wznawiając postępowanie organ I instancji wskazał, że skarżący, składając wniosek o wznowienie postępowania, uczynił to również w imieniu 270 innych osób, których listę z podpisami przedłożył. Z powyższej listy znajdującej się w aktach sprawy nie wynika jednak, by osoby te udzielały skarżącemu pełnomocnictwa do ich reprezentowania w postępowaniu, zatem organ zasadnie nie uwzględnił ich w wydanym rozstrzygnięciu. W tym stanie rzeczy, wobec trafności zawartego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło