II SA/Sz 223/04

WyrokWSA w Szczecinie2005-05-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska, Sędzia NSA Henryk Dolecki, Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariuszowi pożarnictwa, który uzyskał status strażaka PSP wyłącznie dla celów emerytalnych, nigdy nie będąc mianowanym na stanowisko służbowe, przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że funkcjonariuszowi, który uzyskał status strażaka PSP jedynie dla celów emerytalnych i nigdy nie był mianowany na stanowisko służbowe w Państwowej Straży Pożarnej, nie przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Prawo do takiego równoważnika, zgodnie z przepisami, przysługuje strażakowi pozostającemu w służbie lub funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, co nie miało miejsca w przypadku skarżącego.
Stan faktyczny
Skarżący, Z. K., domagał się przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Organy Państwowej Straży Pożarnej odmówiły przyznania świadczenia, argumentując, że skarżący nigdy nie był mianowany na stanowisko służbowe w PSP i uzyskał status strażaka jedynie dla celów emerytalnych. Skarżący nie zgodził się z tym stanowiskiem, twierdząc, że spełniał wszystkie uprawnienia emerytalne strażaka i powinien otrzymywać świadczenia ustawowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk (spr.) Protokolant :st. sek. sąd Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2005 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont mieszkania o d d a l a skargę Decyzją nr [...] z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 129 ust. 8 i 10 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230 ze zm.) oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214 ze zm.), Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej , po rozpatrzeniu odwołania Z. K. od decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r., odmawiającej przyznania ww. równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego [...] r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że Komendant Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w swojej decyzji podał, że podstawą odmowy przyznania Z. K. równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego był fakt, że skarżący, odchodząc na emeryturę, nie posiadał uprawnień strażackich, bowiem przepis art. 129 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej umożliwił mu uzyskanie wyłącznie uprawnienia do emerytury. Ponadto, organ pierwszej instancji podkreślił, że prawo wynikające z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin przysługuje wyłącznie funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, podczas gdy skarżący nie został zwolniony ze służby, gdyż nigdy nie był mianowany na stanowiska służbowe w Państwowej Straży Pożarnej. Na potwierdzenie powyższego organ pierwszej instancji powołał się na stanowisko Rządowego Centrum Legislacji, wyrażone w piśmie z dnia 16 maja 2000 r. skierowanym do Zastępcy Głównego Komendanta Straży Pożarnej, w którym podano, że "funkcjonariuszom zwolnionym ze służby, uprawnionym do policyjnej emerytury lub renty, przysługują wszelkie uprawnienia przewidziane w rozdziale 8 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby, a dotyczące mieszkań strażaków w służbie państwowej". Skarżący odwołał się od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i przyznanie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za [...] r. Jego zdaniem, Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej , wydając ww. decyzję pozbawił go uprawnienia do jednego z ustawowych świadczeń emerytalnych (świadczenia za remont mieszkania). Według odwołującego się stanowisko Rządowego Centrum Legislacji, zacytowane w decyzji Komendanta Powiatowego PSP jest podstawą do kontynuacji wypłacania równoważnika za remont mieszkania. Jednocześnie skarżący zaznaczył, iż przechodząc na emeryturę spełniał wszystkie uprawnienia emerytalne strażaka PSP, które określa art. 129 ww. ustawy, a powoływanie się przez organ pierwszej instancji na art. 129 ust. 7 pkt 2 jest, w jego ocenie, błędne. W dalszym ciągu uzasadnienia omawianej decyzji wskazano, że po przeanalizowaniu całości akt sprawy oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy, wskazując jednocześnie, że art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin przyznaje funkcjonariuszom zwolnionym ze służby, uprawnionym do policyjnej emerytury i renty, prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio Ministra Spraw Wewnętrznych lub Ministra Sprawiedliwości albo podległych im w dniu zwolnienia ze służby. Zatem, jak wyjaśnił organ odwoławczy, dyspozycja art. 29 ust. 1 ww. ustawy emerytalnej stanowi przesłankę do odmowy przyznania Z. K. równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego albowiem decyzją nr [...] z dnia [...] r. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej stwierdził zakończenie z dniem [...] r. okresu zatrudnienia odwołującego się, które jedynie dla celów emerytalnych traktowane jest jako służba w PSP. Ponadto, jak podkreślono w uzasadnieniu ww. decyzji, Z. K. uzyskał status strażaka PSP, jednakże nigdy nie był mianowany na stanowisko służbowe w PSP, a po uzyskaniu statusu strażaka PSP pracował jedynie w jednostkach ochrony przeciwpożarowej. Tak więc, wobec faktu, że skarżący uzyskał status strażaka PSP wyłącznie do celów emerytalnych, nigdy nie pracował w Państwowej Straży Pożarnej ani nie był strażakiem w rozumieniu ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej uznał rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji za zasadne i utrzymał je w mocy. Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu odwoławczego, skarżący złożył skargę, wnosząc o uchylenie ww. decyzji ostatecznej. Zdaniem skarżącego, posiada on prawo do otrzymywania równoważnika albowiem był strażakiem PSP i powinien otrzymywać ustawowe świadczenia według art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym (...) tak, jak inni strażacy. Ponadto, skarżący podkreślił, że, jego zdaniem przytoczona w decyzji organu pierwszej instancji opinia Rządowego Centrum Legislacji jest niejasna i nie stanowi właściwego uzasadnienia odmowy przyznania mu równoważnika. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd dokonuje kontroli zgodności ostatecznych decyzji administracyjnych z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. W rozdziale 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88, poz. 400) określono min. uprawnienia strażaka, które związane są z użytkowaniem lokalu mieszkalnego, tj. równoważnik pieniężny za remont. Konkretyzację zasady wyrażonej w art. 77 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, zgodnie z którą strażakowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodzin oraz ich uprawnień wynikających z odrębnych przepisów, zawierają przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu (Dz. U. Nr 15, poz. 67). Według § 1 tego rozporządzenia równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przyznaje się strażakowi, który zajmuje lokal na podstawie jednego z tytułów prawnych określonych w tym przepisie. Zarówno z ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, jak i wydanego na jej podstawie rozporządzenia, wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że przedmiotowy równoważnik może otrzymać tylko strażak pozostający w służbie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2003 r. – sygn. akt III RN 69/02 – opubl. OSNP 2004/9/147.) Zgodnie natomiast z postanowieniami art. 129 cyt. ustawy dotychczasowi funkcjonariusze pożarnictwa stają się strażakami Państwowej Straży Pożarnej, jeżeli w ciągu jednego miesiąca od dnia wejścia w życie ww. ustawy wyrażą na to pisemną zgodę (ust. 1). Strażacy niepowołani lub niemianowani na stanowiska służbowe w Państwowej Straży Pożarnej do dnia [...] r., do których należy też skarżący, tracą status strażaka Państwowej Straży Pożarnej z upływem tego terminu. Okres zatrudnienia strażaków, których wymieniono w ust. 1, w jednostkach ochrony przeciwpożarowej lub na stanowiskach, na których wykonywali czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej od dnia [...] r. nie powołanych lub nie mianowanych na stanowiska służbowe w Państwowej Straży Pożarnej, do zakończenia tego okresu, nie dłużej jednak niż do [...] r., traktuje się jako służbę w Państwowej Straży Pożarnej wyłącznie w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (art. 129 ust. 7 pkt 2). Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej stwierdza zakończenie okresu zatrudnienia strażaków, nie powołanych ani nie mianowanych na stanowiska służbowe w Państwowej Straży Pożarnej, traktowanego jako służba w Państwowej Straży Pożarnej (art. 129 ust. 8). Decyzję o zakończeniu okresu zatrudnienia, traktuje się dla celów emerytalnych jak decyzję o zwolnieniu ze służby w Państwowej Straży Pożarnej (art. 129 ust. 9). Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U Nr 53, poz. 214), funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby a uprawnionemu do policyjnej emerytury lub renty, przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Odpowiednie stosowanie w przypadku lokali przysługujących strażakom pozostającym na emeryturze przepisów dotyczących lokali mieszkalnych dla strażaków pozostających w służbie stałej wskazuje, że przepisy te mogą być stosowane w takim wypadku nie wprost, a z uwzględnieniem odmienności jakie powoduje przejście strażaka na zaopatrzenie emerytalne. Nie wszystkie zatem uprawnienia związane z lokalem mieszkalnym jakie przysługują strażakom w służbie stałej będą przysługiwały strażakom pozostającym na emeryturze. Niemniej w niniejszej sprawie nie ma potrzeby rozstrzygać tej kwestii bowiem Z. K. nie odbywał służby i nie został z niej zwolniony na podstawie wskazanego powyżej art. 29 ust. 1. Decyzją nr [...] wydaną [...] r. na podstawie art. 154 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 129 ust. 8 i 10 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej stwierdził zakończenie okresu zatrudnienia ww. z dniem [...] r., który traktuje się jedynie dla celów emerytalnych jako decyzję o zwolnieniu ze służby w Państwowej Straży Pożarnej Tak więc, wobec faktu, że skarżący nie odbywał służby w Państwowej Straży Pożarnej, a był jedynie funkcjonariuszem pożarnictwa zatrudnionym w jednostkach ochrony przeciwpożarowej, który uzyskał status strażaka PSP do celów emerytalnych, brak było podstaw prawnych do przyznania mu równoważnika za remont mieszkania na podstawie przepisów powołanych w skardze. Mając na uwadze powyższe, jednocześnie podkreślić należy, że dotychczasowa praktyka przyznawania przez organy Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont mieszkania, na którą powołuje się skarżący, nie może stanowić podstawy do uwzględnienia skargi. Nie znajdując, w tych warunkach, podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa materialnego, jak również podstaw do stwierdzenia, iż wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu co najmniej mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło