II SA/Sz 225/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 13 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Ż. reprezentowanego przez opiekuna prawnego M. Ż. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 września 2017 r. oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia 25 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę S. Ż., reprezentowanego przez opiekuna prawnego M. Ż., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. Na rozprawie sądowej obecny był pełnomocnik skarżącego będący radcą prawnym, wyznaczony dla strony na zasadzie prawa pomocy postanowieniem Sądu z dnia 12 kwietnia 2017 r. W dniu 4 października 2017 r. (data stempla pocztowego), skarżący, reprezentowany przez ww. profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 25 września 2017 r., składając jednocześnie wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego orzeczenia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego podniósł, że był obecny podczas ogłoszenia wyroku i po jego ogłoszeniu przesłał opiekunowi prawnemu skarżącego – M. Ż. (która, wg pełnomocnika, jak wynikało z uprzednich ustaleń telefonicznych, posiadała wiedzę o terminie do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, sposobie jego obliczenia oraz skutkach zaniechania tej czynności i nie wyraziła wcześniejszej dyspozycji w tym zakresie), informację o wyniku postępowania za pomocą wiadomości SMS. Pełnomocnik stwierdził, że brak odpowiedzi na ww. informację, w świetle wcześniejszych ustaleń telefonicznych, został potraktowany przez pełnomocnika, jako wyraz braku woli składania wniosku o uzasadnienie wyroku. Jak stwierdził pełnomocnik, jego założenie dotyczące otrzymania przez opiekuna prawnego skarżącego ww. informacji, a co za tym idzie braku woli złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, okazało się błędne. Wyjaśnił, że w dniu 3 października 2017 r. opiekun prawny skarżącego w rozmowie telefonicznej oświadczyła, że nie otrzymała wcześniej informacji o wyniku postępowania sądowego, przesłanej za pomocą wiadomości SMS. Opiekun prawny skarżącego wówczas poinformował, że wolą strony jest złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku. Pełnomocnik podkreślił, że opiekun prawny skarżącego jest osobą starszą, co w znacznej mierze utrudnia korzystanie z nowoczesnych urządzeń komunikacyjnych, a co za tym idzie nie sposób przypisać stronie winy w związku z obiektywnym brakiem świadomości rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Orzeczenie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Sąd stwierdził, że powołany wniosek spełnia wymagania formalne, przewidziane w art. 87 § 1-2 i § 4 p.p.s.a., gdyż zawiera uzasadnienie, wraz z wnioskiem strona dopełniła czynności, której nie dokonała w terminie, a ponadto w terminie siedmiodniowym od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (liczonym od dnia 3 października 2017 r.), złożyła w dniu 4 października 2017 r. wniosek o przywrócenie terminu, co umożliwia merytoryczną ocenę żądania tego wniosku. Należy podkreślić, że wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które uprawdopodobniają jego zasadność. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o własne interesy. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, sąd musi mieć na uwadze działania pełnomocnika. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu (również przy ocenie formalnych aspektów wniosku) należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt II GZ 523/14, opubl. w Lex nr 1530539). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona (jej pełnomocnik) dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się między innymi stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe, czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Chodzi więc o okoliczności od strony (jej pełnomocnika) całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę (jej pełnomocnika) działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Kierując się ww. wywodami, Sąd stwierdza, że w realiach niniejszej sprawy pełnomocnik ponosi ryzyko wyboru środków, za pomocą których zdecydował się na prowadzenie korespondencji ze stroną (jej opiekunem prawnym), wiedząc przy tym w jakim wieku jest opiekun prawny strony. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek takiej organizacji pracy, aby uniemożliwić powstanie zaniedbań w związku ze świadczoną pomocą prawną, dotyczy to także obowiązku dbania o właściwą komunikację z mocodawcą. Pełnomocnik winien, kierując się logiką i doświadczeniem zawodowym związanym z prowadzeniem spraw sądowych czynić przewidywania co do przebiegu czynności procesowych. Brak porozumienia pomiędzy pełnomocnikiem a mocodawcą odnośnie konieczności podejmowania czynności procesowych podobnie jak brak możliwości kontaktu z mocodawcą, nie jest okolicznością usprawiedliwiającą i stanowiącą o braku winy w uchybieniu terminu. Jak podkreśla się w orzecznictwie przedmiotu, okoliczności związane z realizacją stosunku wewnętrznego pełnomocnictwa, to jest relacje między mocodawcą i pełnomocnikiem, pozostają bez wpływu na bieg terminów procesowych (por. postanowienia NSA: z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt I OZ 858/13, opubl. w Lex nr 1397217; z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt I FZ 218/10, opubl. w Lex nr 643227). W świetle powyższego, Sąd uznał, iż skarżący nie wykazał okoliczności uprawdopodabniających, że do uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, doszło w sposób przez niego (jego pełnomocnika) niezawiniony. Przedmiotowy wniosek nie zasługiwał tym samym na uwzględnienie. Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 1 – 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.