II SA/Sz 23/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-03-31
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek dla bezrobotnych wypłacony za okres, za który pracownikowi przywróconemu do pracy wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, jest świadczeniem nienależnie pobranym podlegającym zwrotowi w całości, czy tylko w części odpowiadającej okresowi, za który faktycznie przyznano wynagrodzenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zasiłek dla bezrobotnych wypłacony za okres, za który pracownikowi przywróconemu do pracy wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, podlega zwrotowi tylko w części odpowiadającej okresowi, za który faktycznie przyznano wynagrodzenie. Okres pozostawania bez pracy, za który nie przyznano wynagrodzenia, nie może być traktowany jako okres, za który wypłacono wynagrodzenie w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia. Organy administracji nieprawidłowo ustaliły okres, za który należało zwrócić zasiłek, naruszając tym samym przepisy postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych przez M. W. Po przywróceniu do pracy na mocy wyroku sądu, pracodawca wypłacił skarżącej jednomiesięczne wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Organy administracji uznały, że zasiłek wypłacony za ten okres jest nienależny i podlega zwrotowi w całości. Skarżąca kwestionowała zasadność zwrotu, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia oraz naruszenie przepisów procedury administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na nieprawidłowe ustalenie okresu, za który zasiłek podlega zwrotowi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Z. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty B. i zasądził od Wojewody Z. na rzecz skarżącej M. W. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty B. z dnia [...] r. [...], II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżącej M. W. kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [..] Starosta orzekł w przedmiocie zwrotu przez M. W. nienależnie pobranego świadczenia, tj. zasiłku dla bezrobotnych za okres, za który przyznano stronie wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, tj. za jeden miesiąc, w kwocie brutto [...] gr.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że strona zarejestrowała się w urzędzie pracy w dniu [..] jako osoba bezrobotna
z prawem do zasiłku od [...] W dniu [...]. do organu dostarczony został wyrok Sądu o sygn. akt [...], z którego wynika, że strona została przywrócona do pracy. Na tej podstawie Starosta orzekł o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem [..] z powodu podjęcia zatrudnienia. W dniu 8 czerwca 2012 r. strona przedłożyła pismo, potwierdzające wypłacenie jednomiesięcznego wynagrodzenia przysługującego jej za czas pozostawania bez pracy. W dniu 14 września 2014 r. do organu wpłynęło zawiadomienie z ZUS, z którego wynika, że od [...] r. strona nadal jest zgłoszona do ubezpieczeń społecznych jako osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę. W związku z powyższym Starosta uchylił decyzję w sprawie uznania strony za osobę bezrobotną od [...] z prawem do zasiłku od [...] r. i orzekł o odmowie uznania strony za osobę bezrobotną oraz odmówił jej prawa do zasiłku. Od ww. decyzji strona wniosła odwołanie. Wojewoda, decyzją z dnia [...] r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W dniu [...] r. Starosta zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych oraz w dniu [...] wydał decyzję o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych od [...] r. Od tej decyzji strona wniosła odwołanie. Wojewoda decyzją z dnia [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Następnie, od decyzji Wojewody strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 767/14 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.
W dalszej części uzasadnienia organ I instancji stwierdził, że w świetle obowiązujących przepisów strona jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie bowiem z przedłożonym przez stronę w dniu 8 czerwca 2012 r. pismem, strona potwierdziła, że wypłacono jej wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, tj. za 1 miesiąc. W związku z powyższym Starosta uwzględniając całość materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie orzekł jak w sentencji decyzji.
Od powyższej decyzji M.W. wniosła odwołanie, w którym wskazała, że ww. decyzja jest niezgodna z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz narusza przepisy procedury administracyjnej tj. art. 6, 7, 8, 11, 12, 35, 36, 77 a także 107 kpa. Zdaniem odwołującej się, roszczenie urzędu pracy uległo przedawnieniu, o czym stanowi art. 76 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia.
Decyzją z dnia [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), a ponadto na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2 oraz art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 149 ze zm.) zwanej dalej "ustawą o promocji zatrudnienia" - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał,
że przedmiotowa sprawa była już rozpatrywana w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wyrokiem z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 767/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego oraz Starosty wskazując, że "ponownie rozpatrując niniejszą sprawę organy, będąc związane przez Sąd wykładnią art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ustalą za jaki okres skarżąca otrzymała wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy i zestawiając go z okresem pobierania zasiłku dla bezrobotnych rozważą, czy istnieje podstawa do orzeczenia o obowiązku częściowego zwrotu pobranego zasiłku dla bezrobotnych, jako świadczenia nienależnego" (str. 9 ww. wyroku WSA).
Realizując powyższe zalecenia sądu, Starosta wydał kwestionowaną decyzję. Zdaniem Wojewody, zastosowanie przez organ I instancji art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia, jest zasadne.
Podstawą do orzeczenia o zwrocie przez stronę nienależnie pobranego świadczenia (zasiłku dla bezrobotnych) są przepisy prawa materialnego zawarte
w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z art. 76 ust. 1 cyt. wyżej ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do jego zwrotu, a za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne (art. 76 ust. 2 pkt 5) uważa się m.in. zasiłek wypłacony za okres, za który, w związku
z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. Na mocy wyroku Sądu Pracy (który nie wskazał konkretnego w odniesieniu do dnia i miesiąca okresu pozostawania strony bez pracy), co sama strona wskazała już w swoim piśmie z dnia
6 czerwca 2012 r., firma wypłaciła jej jednomiesięczne wynagrodzenie przysługujące jej za czas pozostawania bez pracy (Lp. 25 akt administracyjnych).
Przez pozostawanie bez pracy rozumie się niezatrudnienie u pozwanego pracodawcy, a zatem najbliższym miesiącem po ustaniu zatrudnienia w dniu
[...] i miesiącem, w którym nie była już zatrudniona, był [...]. W miesiącu tym, po dokonaniu rejestracji w dniu [...] r., stronie od dnia [...] r. przyznano zasiłek dla bezrobotnych w wysokości [...] zł, i realizacja pierwszej wypłaty ww. zasiłku miała miejsce w [...] (decyzja z dnia [...] Lp. 11 akt administracyjnych). Zasiłek za miesiąc [...] r. jest zatem tym okresem, za który wypłacono stronie wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy już po dniu [...] i podlega on zwrotowi w kwocie [...] zł.
W ocenie organu II instancji, wbrew temu co twierdzi strona w odwołaniu, okoliczność wskazana w art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia skutkuje zwrotem tylko i wyłącznie zasiłku wypłaconego bezrobotnemu za okres, za który,
w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono mu wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy i bez jednoczesnej potrzeby eliminowania z obrotu prawnego decyzji nadającej status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku dla bezrobotnych, gdy takie prawo po ustaniu zatrudnienia bezrobotny ten posiadał, co miało niewątpliwie miejsce w odniesieniu do sytuacji faktycznej strony po ustaniu zatrudnienia.
Odnośnie zarzutu przedawnienia roszczenia (art. 76 ust. 3 ustawy), organ odwoławczy stwierdził, że sprawę biegu przedawnienia roszczeń Powiatowego Urzędu Pracy o zwrot świadczenia nienależnie pobranego przez stronę należy wiązać z wszczęciem postępowania administracyjnego z dnia 27 marca 2014 r. (Lp.30 akt administracyjnych), w wyniku którego została wydana decyzja Starosty w dniu [...] orzekająca na podstawie art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. A zatem w dacie wszczęcia postępowania i następnie wydania decyzji w sprawie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku przez stronę, roszczenie Powiatowego Urzędu Pracy nie było przedawnione.
Zdaniem Wojewody, nieuprawnione są także zarzuty strony o naruszeniu przez Starostę przepisów procedury administracyjnej, gdyż jak wynika z akt administracyjnych strona o każdym etapie postępowania w sprawie zwrotu zasiłku była informowana i pisemnie powiadamiana o możliwości uczestnictwa w tym postępowaniu.
Pismem z dnia 18 grudnia 2015 r. M.W. złożyła skargę na wyżej opisaną decyzję Wojewody ego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie (jak również decyzji organu I instancji) oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zdaniem skarżącej, wbrew zaleceniom zawartym w wyroku Sądu z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 767/14, organy orzekające w sprawie nie ustaliły, za który miesiąc skarżącej faktycznie przyznano wynagrodzenie, w którym miesiącu skarżąca otrzymała oba świadczenia, tj. zasiłek dla bezrobotnych i wynagrodzenie oraz czy istnieje postawa do orzeczenia o obowiązku częściowego zwrotu pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto, według skarżącej, roszczenia Powiatowego Urzędu Pracy uległy przedawnieniu, ponieważ organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne i wydał decyzję po ponad 3 latach od momentu, kiedy skarżąca otrzymała ostatni zasiłek dla bezrobotnych. Jednocześnie, skarżąca podtrzymała zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 11, art. 12 § 1 i 2, art. 35 § 1 i 2, art. 36 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja nie jest zgodna z prawem.
Przedmiotem sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną obecnie do Sądu decyzja ostateczną jest zwrot nienależnie pobranego świadczenia.
Zgodnie z powołanym w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do jego zwrotu, przy czym ustawa definiując pojęcie nienależnie pobranego świadczenia w art. 76 ust. 2 pkt 5 wskazuje, że jest to między innymi zasiłek dla bezrobotnych wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę.
W świetle ustaleń faktycznych znajdujących oparcie w materiale dowodowym
i niekwestionowanych skargą za bezsporne w niniejszej sprawie uznać trzeba,
że pracodawca () z dniem [...] r. rozwiązał ze skarżąca stosunek pracy w związku z czym w dniu [...] M.W. zarejestrowała się w jako bezrobotna. Decyzją z dnia [...]. przyznano skarżącej zasiłek dla bezrobotnych od dnia [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie, a jego pierwsza wypłata nastąpiła [...] r. Jest również poza sporem, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego z dnia [..] r. pracodawca wypłacił skarżącej jednomiesięczne wynagrodzenie przysługujące jej za czas pozostawania bez pracy,
o czym strona osobiście powiadomiła P U P pismem z dnia [...] r. Skarżąca została przywrócona do pracy i w dniu [...] r. podjęła zatrudnienie. Spółka A. w związku z wyrokiem Sądu wypłaciła M. W. w dniu [...] r. jednomiesięczne wynagrodzenie w kwocie [...] zł.
Istota sporu miedzy skarżącą a orzekającymi w sprawie organami, w niniejszej sprawie dotyczy po pierwsze tego, czy w takim stanie faktycznym istnieją co do zasady podstawy do przyjęcia, że wystąpiła wskazana w art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przesłanka wyczerpująca definicję świadczenia nienależnie pobranego, a po drugie, kwoty w jakiej powinien nastąpić ewentualny zwrot zasiłku i po trzecie, tego czy w ogóle zachodzi podstawa do żądania zwrotu tego świadczenia z uwagi na określony w art. 76 ust. 3 ww. ustawy termin przedawnienia.
Rozstrzygnięcie tak sprecyzowanych kwestii spornych i zajęcie przez Sąd stanowiska co do oceny merytorycznego rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji okazało się jednak przedwczesne w aktualnym stanie sprawy, gdyż nie wszystkie istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności zostały w postepowaniu administracyjnym należycie wyjaśnione.
Podkreślenia wymaga, że sprawa po raz drugi jest przedmiotem kontroli sądowej. Pierwsza wydana w tej sprawie decyzja Wojewody
z dnia [...] i poprzedzająca ją decyzja Starosty z dnia [...] r. zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 767/14. Sąd w tym wyroku wywiódł, że "zgodnie z art. 47 Kodeksu pracy, pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej jednak niż za 2 miesiące, a gdy okres wypowiedzenia wynosił 3 miesiące – nie więcej niż za 1 miesiąc (...). Warto zwrócić przy tym uwagę na treść art. 51 Kodeksu pracy, w którym uregulowany został problem okresu pozostawania bez pracy pracownika, z którym wadliwie rozwiązano umowę o pracę, poprzez rozróżnienie części okresu, za który przyznano wynagrodzenie, od części za którą takiego wynagrodzenia nie przyznano ze względu na ograniczenie wynikające z art. 47 Kodeksu pracy. Okres za który przyznano wynagrodzenie jest traktowany tak jak okres pozostawania w zatrudnieniu, zaś okres za który wynagrodzenia nie przyznano nie może być traktowany jak przerwa w zatrudnieniu powodująca utratę uprawnień uzależnionych od nieprzerwanego zatrudnienia. W orzecznictwie zwraca się uwagę,
że pojęcie "okres pozostawania bez pracy", o którym mowa w art. 51 Kodeksu pracy, należy rozumieć jako okres nieświadczenia pracy u pracodawcy, który dokonał wypowiedzenia niezgodnie z prawem. Okres ten nie jest okresem zatrudnienia ani okresem uznanym za okres zatrudnienia, lecz jedynie okresem podlegającym wliczeniu do okresu zatrudnienia. W związku z tym pracownik przywrócony do pracy orzeczeniem sądu nie pozostaje w tym okresie w stosunku pracy. Orzeczenie o przywróceniu do pracy restytuuje stosunek pracy na przyszłość, tj. doprowadza ono do powstania stosunku pracy, jaki istniał przed zakwestionowanym rozwiązaniem umowy o pracę, nie unieważnia ono natomiast bezprawnego oświadczenia pracodawcy z mocą wsteczną od momentu, w jakim oświadczenie to zostało złożone (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt II PK 265/09). Art. 51 Kodeksu pracy wyraźnie w okresie pozostawania bez pracy rozróżnia tę część okresu, za który przyznano wynagrodzenie od tej części, za którą takiego wynagrodzenia nie przyznano ze względu na ograniczenia wynikające z art. 47 Kodeksu pracy. Powoływany wyżej przepis art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy stanowi o "zasiłku wypłaconym za okres, za który w związku z orzeczeniem sądu wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie (...)". W ocenie Sądu, mając na uwadze przytoczone przepisy Kodeksu pracy, art. 76 ust. 2 pkt 5 dotyczy tego okresu pozostawania bez pracy za który faktycznie przyznano wynagrodzenie, a nie całkowitego okresu pozostawania bez pracy, którego okres może być różny, obejmując również m.in. dni poprzedzające datę rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. (...) Analiza przesłanek, od których wystąpienia ustawodawca uzależnił uznanie świadczenia pieniężnego za nienależnie pobrane, wymienionych enumeratywnie w art. 76 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prowadzi do wniosku, że skutki takiego uznania wiąże się najczęściej z wprowadzeniem przez świadczeniobiorcę organu w błąd (zatajeniem pewnych istotnych informacji mających wpływ na prawo do świadczenia), niewywiązaniem się ze swych zobowiązań wobec instytucji rynku pracy, albo z wystąpieniem zdarzeń skutkujących otrzymaniem przez świadczeniobiorcę świadczeń z innego tytułu za okres pobierania świadczenia. Orzeczenie o uznaniu świadczeń za nienależnie pobrane
i zobowiązanie do ich zwrotu ma zatem charakter swoistej sankcji za nierzetelną postawę świadczeniobiorcy wobec instytucji świadczenie wypłacającej lub skompensowanie środków przyznanych stronie za ten sam okres, w którym pobierała ona świadczenie (zasiłek) i otrzymała świadczenie z innego tytułu (np. wynagrodzenie, odszkodowanie, stypendium emeryturę, świadczenie przedemerytalne, rentę z tytułu niezdolności do pracy, rentę szkoleniową, rodzinną, socjalną, zasiłek macierzyński, chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne). Spostrzeżenia te prowadzą do wniosku, że nie do zaakceptowania z punktu widzenia zasady racjonalności prawodawcy, poczucia sprawiedliwości i proporcjonalności jest taka wykładnia art. 76 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy, wedle której, zamiarem ustawodawcy było, aby osoba pobierająca zasiłek dla bezrobotnych, spełniająca w tym okresie wszystkie ku temu kryteria określone prawem, w wyniku otrzymania, na podstawie orzeczenia sądu, wynagrodzenia za czas pozostawiania bez pracy w wysokości ograniczonej od 1 do 3 miesięcy (bowiem strona w istocie pracy tej nie wykonywała u pracodawcy), miałaby zwrócić zasiłek za cały okres jego pobierania i to w wysokości łącznie wyższej niż orzeczone wynagrodzenie. (...) W realiach niniejszej sprawy, ażeby możliwym było orzeczenie wobec skarżącej obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku za cały okres posiadania statusu osoby bezrobotnej, organy obowiązane byłyby wykazać istnienie orzeczenia sądowego przyznającego skarżącej wynagrodzenie za "cały okres pozostawania bez pracy",
o którym mowa w zdaniu drugim art. 47 Kodeksu pracy. Zdaniem Sądu, okres pozostawania bez pracy, za który nie przyznano wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, nie może stanowić okresu za który wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, o którym mowa w art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W świetle powyższych rozważań zasadne jest stwierdzenie, że wydając zaskarżoną decyzję doszło do naruszenia art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez przyjęcie, że skarżąca otrzymała wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy (...). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy, będąc związane dokonaną przez Sąd wykładnią art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ustalą za jaki okres skarżąca otrzymała wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy i zestawiając je z okresem pobierania zasiłku dla bezrobotnych rozważą, czy istnieje podstawa do orzeczenia o obowiązku częściowego zwrotu pobranego zasiłku dla bezrobotnych, jako świadczenia nienależnego"
Wojewoda co prawda przytoczył fragment wyżej cytowanego uzasadnienia wyroku zawierający zalecenia Sądu co do dalszego postępowania organu, jednakże zaleceń tych w pełnym zakresie nie wyczerpał, podobnie jak i organ I instancji. Co prawda tym razem organy prawidłowo ustaliły, że nienależnie pobrany zasiłek dla bezrobotnych obejmuje jeden miesiąc, jednakże nie ustaliły jaki konkretnie był to miesiąc, co w realiach niniejszej sprawy ma znaczenie dla ustalenia wysokości nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych.
Skoro należało ustalić za jaki okres przyznano skarżącej wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, to należało w tej kwestii zwrócić się do źródła, czyli do pracodawcy, Tymczasem organ I instancji kwestie tych ustaleń pominął i orzekając arbitralnie zobowiązał stronę do zwrotu równowartości jednomiesięcznego zasiłku dla bezrobotnych. Wojewoda poszedł co prawda krok dalej i określił, że wypłacone wynagrodzenie dotyczy grudnia jako pierwszego w kolejności miesiąca po utracie przez stronę pracy, ale nie poparł tego żadnym dowodem przeprowadzonym w toku postępowania i nie wyjaśnił, na jakiej podstawie prawnej taki sposób rozwiązania problemu wyinterpretował. To zaś oznacza, że organy orzekające w sprawie naruszyły art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądowym wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Z tego względu stwierdzenie wskutek sądowej kontroli zgodności z prawem obecnie zaskarżonej decyzji, że organy orzekające w niniejszej sprawie tylko częściowo respektowały zasadę związania oceną prawną wyrażoną w wyżej wskazanym wyroku, na który powołały się w swoich decyzjach, w sytuacji gdy stan faktyczny i stan prawny sprawy nie uległy zmianie, prowadzić musi do uchylenia tych decyzji
Należy jeszcze raz wyjaśnić organom obu instancji, że w realiach niniejszej sprawy zalecenie ustalenia okresu za jaki zostało wypłacone wynagrodzenie obejmuje nie tylko wskazanie, że nastąpiło to za jeden miesiąc, ale niezbędne jest również ustalenie za jaki było to miesiąc. Przyjęcie, że nastąpiło to za [...]r. jest nie tylko dowolne, ale w zestawieniu z rozstrzygnięciem nakazującym zwrot zasiłku w kwocie brutto [...] zł razi niekonsekwencją organu, skoro wiadomo jest, że zasiłek wypłacony stronie za [...] r. nie obejmował pełnej miesięcznej kwoty zasiłku, gdyż przyznany był od [...], co trafnie podniosła skarżąca w skardze. Przypomnieć organom ponadto wypada, że z decyzji Starosty z dnia [...] r. wynika, iż przysługujący skarżącej zasiłek dla bezrobotnych przez okres pierwszych trzech miesięcy wynosił [...] zł brutto miesięcznie, a w kolejnych miesiącach wynosił., [...] zł miesięcznie. Ustalenie zatem za jaki konkretnie miesiąc pracodawca wypłacił wynagrodzenie za czas pozostawania skarżącej bez pracy, będzie miało znaczenie dla ustalenia wysokości pobranego w tym miesiącu przez skarżącą zasiłku dla bezrobotnych, co ma bezpośredni wpływ na ustalenie wysokości nienależnie pobranego zasiłku.
Brak ustalenia w tym zakresie stanowi naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wskazuje na zasadność podniesionego skargą zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Powyższe braki w gromadzeniu materiału dowodowego i jego ocenie organ usunie przy ponownym rozpatrzeniu sprawy po czym, w zależności od dokonanych ustaleń, podejmie rozstrzygnięcie z uwzględnieniem wskazanych wyżej zapatrywań Sądu.
Co do zarzutu przedawnienia roszczenia wyjaśnić trzeba na wstępie, że skarżąca pozostaje w błędzie uważając, że uchylenie decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy lub uchylenie decyzji ostatecznej przez sąd administracyjny kończy postępowania, a z chwilą przystąpienia przez organ do ponownego rozpatrzenia sprawy następuje wszczęcie innego postępowania. Wyjaśnić trzeba, że od zawiadomienia wszczęciu postępowania aż do wydania decyzji ostatecznej i prawomocnej toczy się jedno postępowanie administracyjne.
Niezależnie jednak od powyższego należy wskazać, ze zgodnie z art. 76 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia, roszczenia z tytułu zasiłków, stypendiów i innych świadczeń pieniężnych finansowanych z Funduszu Pracy ulegają przedawnieniu
z upływem 3 lat od dnia spełnienia warunków do ich nabycia przez uprawnioną osobę, a roszczenia powiatowego urzędu pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia ich wypłaty. W myśl natomiast art. 76 ust. 5, w zakresie nieuregulowanym w ust. 2-4 stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny dotyczące przerwania biegu terminu przedawnienia. Art. 123 § 1pkt 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że: "Bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia".
W przypadku roszczenia powiatowego urzędu pracy o zwrot nienależnie pobranego zasiłku, dla oceny kwestii przedawnienia roszczenia decydujące będą zatem dwie daty. Pierwsza, oznaczająca termin początkowy biegu przedawnienia zależna będzie od daty wypłaty zasiłku uznanego za nienależny. Drugą, istotną w tej materii datą będzie data wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku, gdyż z tą datą nastąpiło przerwanie biegu trzyletniego terminu przedawnienia określonego w art. 76 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia. Postępowanie administracyjne w przedmiocie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych zostało wszczęte, jak wynika to z pisemnego zawiadomienia o jego wszczęciu, zamieszczonego na k. 30 akt administracyjnych, w dniu [...]. Oznacza to, że licząc nawet od najwcześniej wypłaconego skarżącej zasiłku dla bezrobotnych, co nastąpiło w [...] wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie, które nastąpiło [...]. przerwało bieg omawianego terminu przedawnienia. Zasadnie zatem organ odwoławczy stwierdził w zaskarżonej decyzji, że ten zarzut skargi jest nietrafny.
Ze względu jednak na wyżej opisane naruszenie przepisów postępowania, należało orzec jak w pkt I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiocie kosztów postępowania ( zwrot kosztów dojazdu do Sądu) orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 tej samej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło