II SA/Sz 245/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Paulina Grzegórzek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi T. Spółki z o.o. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...](2) w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zmiany sposobu użytkowania części obiektu oddala skargę. [...] r. Inwestor - Techniczna Obsługa Przedsiębiorstw I. sp. z o.o. z siedzibą w N., zgłosił do Prezydenta Miasta S. zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, tj. pomieszczeń niemieszkalnych - gospodarczych (suszarnie, pralnie, strychy) na pomieszczenia mieszkalne - [...] mieszkania, usytuowanego na działce nr [...] z obrębu [...] w S.. Decyzją z [...] nr [...]., Prezydent Miasta zgłosił sprzeciw w sprawie zmiany opisanego wyżej sposobu użytkowania. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, iż postanowieniem z [...] r. nałożono na inwestora obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w terminie do [...] r. poprzez: 1. wyjaśnienie i doprowadzenie do zgodności wniosku z załączoną ekspertyzą techniczną w zakresie warunków ochrony przeciwpożarowej budynku wykonaną przez mgr inż. N. K. oraz mgr inż. arch. M. F. wraz z postanowieniem Z. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w S., wyrażającą zgodę na zastosowanie rozwiązań zaproponowanych w ekspertyzie technicznej oraz ekspertyzą techniczną Nr [...], wraz z decyzją Z. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S., uzgadniającą wskazania ekspertyzy, które obejmują całość poddasza nieużytkowego a wniosek obejmuje część poddasza, 2. wyjaśnienie celu przedłożenia ekspertyzy technicznej nr [...] wraz z decyzją Z. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] r. uzgadniającej wskazania ekspertyzy na temat zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń gospodarczych na piątej kondygnacji nadziemnej budynku wielorodzinnego z przeznaczeniem na mieszkania z wymaganiami § 54 ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 poz. 1225), planowane odstępstwo nie dotyczy zmiany sposobu użytkowania w istniejącym budynku powstałym po dniu [...] 1995 r. (organ wydał pozwolenie na budowę decyzja Nr [...] z dnia [...] r., 3. odniesienie się do planu "Drzetowo - Grabowo - Parkowa" w Szczecinie uchwalonego przez Radę Miasta Szczecin Uchwałą Nr LIII/1482/23, z dnia 17 października 2023 r. (Dz.U.Woj.Zach. 2023.5541), § 4 pkt 4 ppkt 24 odnośnie miejsc postojowych. Dzielenie wniosku powoduje uniknięcie realizacji miejsc postojowych wymaganych miejscowym planem a przedłożone ekspertyzy sugerują realizację mieszkań na całości poddasza nieużytkowego, 4. wpisania we wniosku planowanego terminu rozpoczęcia robót budowlanych (30 dni od daty złożenia wniosku). Po przeanalizowaniu złożonych na podstawie powyższego postanowienia dokumentów i wyjaśnień inwestora organ stwierdził, że uzupełnienie jest niekompletne odnośnie punktów1, 2, 4. Wskutek powyższego uznano, że wnioskodawca nie wywiązał się z obowiązków wynikających z postanowienia z [...] r. co stanowi podstawę wniesienia sprzeciwu. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższego sprzeciwu, decyzją z [...] r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta. Organ odwoławczy po przywołaniu mających zastosowanie w sprawie przepisów Prawa budowalnego wyjaśnił, iż budynek którego dotyczy zgłoszenie został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] r., a następnie oddany do użytkowania na podstawie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tj. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] r. Budynek którego dotyczyło zgłoszenie jest podpiwniczony oraz liczy pięć kondygnacji nadziemnych: na pierwszej kondygnacji mieszczą się dwa lokale użytkowe, na kondygnacji 2, 3, 4 mieszczą się lokale mieszkalne (15 lokali mieszkalnych), zaś na 5 kondygnacji znajdują się pomieszczenia niemieszkalne - gospodarcze (przewidziane na suszarnie, pralnie, strychy). Budynek składa się z dwóch segmentów, każdy z własną klatką schodową, obsługującą wszystkie mieszkania. Przy czym przedmiotem zgłoszenia objęto adaptację istniejących pomieszczeń gospodarczych, dostępnych z klatki schodowej nr 2a, na 3 mieszkania o układzie identycznym jak na niższych kondygnacjach. Wskutek planowanej zmiany ogólna ilość mieszkań zwiększy się z 15 do 18 lokali mieszkalnych. Jak ustalono, wprowadzenie funkcji mieszkalnej w pomieszczeniach poddasza nie wymaga przebudowy w zakresie konstrukcji budynku i istniejących instalacji. Projektowane zmiany wymagają jedynie wykonania robót wykończeniowych podłóg i ścian oraz uzbrojenia instalacji sanitarnych w urządzenia sanitarne. Pomieszczenia poddasza posiadają instalacje elektryczne oraz sanitarne: wod-kan. i c.o. - właściwe dla funkcji mieszkalnej. Nadmieniono, że zgodnie z § 2 ust. 3a rozporządzenia w sprawie warunków technicznych przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków istniejących o powierzchni użytkowej przekraczającej 1000 m2 wymagania, o których mowa w § 1, z wyłączeniem wymagań charakterystyki energetycznej, mogą być spełnione w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań, o których mowa w ust. 2, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy. Przy czym stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków o powierzchni użytkowej nieprzekraczającej 1000 m2 - wymagania, o których mowa w § 1, mogą być spełnione w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy. Podkreślono, że rozporządzenie w sprawie warunków technicznych stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 135 ust. 10 oraz § 207 ust. 2 - § 1 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie zaś z § 54 ust. 1 rozporządzenia budynek mieszkalny wielorodzinny, w którym różnica poziomów posadzek pomiędzy pierwszą, a najwyższą kondygnacją nadziemną, niestanowiącą drugiego poziomu w mieszkaniu dwupoziomowym, przekracza 9,5 m należy wyposażyć w dźwig osobowy. Stosownie do przepisów § 55 ust. 3 i 4 rozporządzenia dopuszcza się niewyposażenie w dźwigi budynku mieszkalnego wielorodzinnego do piątej kondygnacji nadziemnej włącznie, jeżeli wszystkie pomieszczenia na ostatniej kondygnacji są częścią mieszkań dwupoziomowych. W istniejącym budynku mieszkalnym wielorodzinnym niewyposażonym w dźwigi, na którego budowę została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę przed dniem 1 kwietnia 1995 r., na poddaszu usytuowanym bezpośrednio nad 4. kondygnacją nadziemną, dopuszcza się zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń na mieszkania. Organ ustalił, iż wynikający z powyższych zasad obwiązek wyposażenia budynku w dźwig osobowy z uwagi na zmianę sposobu użytkowania części tego obiektu, nie był przedmiotem sporu. Natomiast sporne jest, czy odstępstwo od wymagań zawartych w § 54 ust. 1 rozporządzenia, tj. obowiązku wyposażenia budynku mieszkalnego wielorodzinnego w dźwig osobowy, może nastąpić na podstawie ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy budowlanego nr [...], opracowanej we wrześniu 2024 r. i uzgodnionej następnie z [...] Powiatowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w S. decyzją z [...] r., w której wskazano, że zaproponowane w przedłożonej ekspertyzie technicznej nr [...] rozwiązania zamienne umożliwiają uzgodnienie występującego odstępstwa od wymagań określonych § 54 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W ocenie organu odwoławczego wykładnia § 2 ust. 3a powyższego rozporządzenia, dopuszczającego spełnienie wymagań w sposób inny niż określony w rozporządzeniu stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy budowlanego, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, nie może być dokonywana w oderwaniu od zakresu "kompetencji" organów dokonujących uzgodnienia. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2318/18, odstępstwa uzyskane na podstawie § 2 rozporządzenia dotyczą wyłącznie odstępstw od wymogów związanych z ochroną przeciwpożarową, czy ochroną sanitarną. Odstępstwa od pozostałych wymogów wynikających z rozporządzenia mogą być zaś uzyskane, ale tylko na podstawie art. 9 Prawa budowlanego. Za taką interpretacją § 2 rozporządzenia przemawia fakt, że wymienione zostały w nim organy administracji zajmujące się jedynie pewnymi szczególnymi elementami procesu budowlanego, to jest ochroną pożarową, czy sanitarną, nie zaś całokształtem zagadnień związanych z zatwierdzeniem projektu budowlanego i udzieleniem pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 16 września 2016 r., sygn. akt II OSK 3098/14). Oznacza to, że zastosowanie § 2 ust. 3a rozporządzenia w zakresie warunków higienicznosanitarnych może w zasadzie dotyczyć tylko odstępstw w zakresie stricte przepisów higienicznosanitamych. Organ dostrzegł, że wprawdzie przepisy higienicznosanitarne nie zostały tak wyraźnie wyodrębnione jak przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, jednak za przepisy higienicznosanitarne należy uznać te, które dotyczą pomieszczeń higienicznosanitamych, jak łaźnie, sauny, natryski, łazienki, ustępy, umywalnie, szatnie, przebieralnie itp., a więc przepisów zawartych w Rozdziale 6, zatytułowanym "Pomieszczenia higienicznosanitarne" (Dział III — "Budynki i pomieszczenia"). Ponadto, co jest istotne przy wykładni § 2 rozporządzenia, ustawodawca w poszczególnych przepisach rozporządzenia wskazał na możliwość zastosowania "rozwiązania zamiennego - odstępstwa" od wymagań technicznych, czy to po uzyskaniu opinii państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego (§ 23 ust. 3 rozporządzenia), czy po uzyskaniu zgody państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego (§ 73 ust. 2 rozporządzenia), czy właśnie na podstawie ekspertyzy technicznej, przyjętej przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego (§ 36 ust. 6 rozporządzenia). Przyjęcie takich różnych rozwiązań w kontekście wymagań technicznych potwierdza taką wykładnie § 2 rozporządzenia, w świetle której nie jest możliwym odstępstwo od jakiegokolwiek przepisu rozporządzenia na podstawie ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy budowlanego, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym. W ocenie Wojewody § 54 ust. 1 rozporządzenia, nakładający obowiązek wyposażenia budynku mieszkalnego wielorodzinnego w dźwig osobowy, nie należy do kategorii przepisów higienicznosanitamych, a do ogólnych przepisów regulujących układ funkcjonalno-przestrzenny oraz rozwiązania techniczne w zakresie wyposażenia budynku. Omawiane przepisy rozporządzenia - § 54 i 55 rozporządzenia - nie przywidują również rozwiązań, wspomnianych powyżej, tj. możliwości zastosowania "rozwiązania zamiennego - odstępstwa" od wymagań technicznych, czy to po uzyskaniu opinii państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, czy po uzyskaniu zgody państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, czy właśnie na podstawie ekspertyzy technicznej, przyjętej przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. W konsekwencji organ I instancji prawidłowo, działając na podstawie art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, postanowieniem z dnia [...] r. zobowiązał inwestora do wyjaśnienia prawidłowości i celu zastosowania odstępstwa od przepisów § 54 rozporządzenia na podstawie przedłożonej ekspertyzy technicznej i decyzji ZWIS w S.. Ponadto, przy wykładni art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego należy również mieć na uwadze cel uregulowanego w tym przepisie postępowania. Celem postępowania wyjaśniającego, a takiemu celowi służy wydane postanowienie, nie jest znalezienie podstaw do "odmowy przyjęcia" zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania, ale takie procedowanie, aby w efekcie zmiana sposobu użytkowania została zrealizowana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wobec powyższego zarzuty dotyczące naruszenia art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego oraz zastosowania bądź niezastosowania § 2 ust. 3a, § 54 i § 55 rozporządzenia są nieuzasadnione. Natomiast organ odwoławczy przyznał rację odwołującemu, że podanie dnia rozpoczęcia robót budowlanych nie jest obowiązkowe, jeżeli w ocenie inwestora zmiana sposobu użytkowania objęta zgłoszeniem nie wymaga wykonania robót budowlanych. Pismem z [...] r. inwestor wniósł do sądu administracyjnego skargę na decyzję organu odwoławczego zarzucając kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie: - § 2 ust. 3a w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, oraz art. § 54 ust. 1 rozporządzenia poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania § 2 ust. 3a Rozporządzenia pozwalający na odstępstwo od stosowania § 54 ust. 1 rozporządzenia z uwagi na to, że przepis nakładający obowiązek wyposażenia budynku mieszkalnego wielorodzinnego w dźwig osobowy, nie należy do kategorii przepisów higienicznosanitarnych, w sytuacji gdy § 54 ust. 1 rozporządzenia nakładający obowiązek wyposażenia budynku mieszkalnego wielorodzinnego w dźwig osobowy należy do kategorii przepisów higienicznosanitarnych będących w zakresie kompetencji do uzgodnienia z Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym, a w konsekwencji jest możliwe wprowadzenie odstępstwa od stosowania przepisu § 54 ust. 1 rozporządzenia na podstawie § 2 ust. 3a rozporządzenia poprzez uzyskanie ekspertyzy technicznej uzgodnionej z [...] Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w S.; - § 54 ust. 1 rozporządzenia poprzez uznanie, że w związku z wnioskowaną zmianą sposobu użytkowania budynku, którego dotyczy wniosek, budynek powinien być wyposażony w dźwig osobowy z uwagi na liczbę posiadanych kondygnacji oraz zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń gospodarczych na piątej kondygnacji nadziemnej budynku z przeznaczeniem na mieszkania, a w konsekwencji nie jest możliwa wnioskowana zmiana sposobu użytkowania bez wyposażenia budynku w dźwig osobowy, w sytuacji gdy inwestor przedstawił ekspertyzę techniczną wraz z decyzją Z. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. uzgadniającą wskazania ekspertyzy na temat zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń gospodarczych na piątej kondygnacji nadziemnej budynku wielorodzinnego z przeznaczeniem na mieszkania z wymaganiami § 54 ust 1 rozporządzenia, a w konsekwencji na podstawie § 2 ust. 3a w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia wnioskowana zmiana sposobu użytkowania spełniała warunki rozporządzenia, z uwagi na zaproponowane rozwiązanie zastępcze pozwalające na odstępstwo od wymagań określonych w § 54 ust. 1 rozporządzenia, zawarte w ekspertyzie technicznej uzgodnionej z właściwym organem, tj. [...] Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w S. i organ nie powinien na tej podstawie wnosić sprzeciwu do wnioskowanej zmiany sposobu użytkowania budynku; - § 2 ust. 3a w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia oraz § 54 ust. 1 rozporządzania w związku z art. 3 pkt 2 lit. a oraz art. 3 pkt 3 oraz art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 416) poprzez stwierdzenie, że [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. nie był kompetentny do uzgodnienia ekspertyzy technicznej dotyczącej rozwiązania zamiennego z wymaganiami § 54 ust 1 Rozporządzenia, w sytuacji gdy na podstawie ustawowych zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. uprawniony jest do uzgadniania dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczących budowy oraz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych oraz do uczestniczenia w dopuszczeniu do użytku obiektów budowlanych, a w konsekwencji organ ten był właściwy do uzgodnienia ekspertyzy technicznej wprowadzającej rozwiązanie zamienne do warunków z § 54 ust. 1 Rozporządzenia; - art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm.) poprzez ich niezasadne zastosowanie przez organ II instancji oraz utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy prawidłowe rozstrzygnięcie organu II instancji powinno polegać na uchyleniu w całości decyzji organu I instancji. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji ewentualnie o stwierdzenie nieważności powyższych rozstrzygnięć. W uzasadnieniu powyższej skargi wskazano w szczególności, iż celem zamontowania dźwigu osobowego w budynku wielorodzinnym, o którym mowa w § 54 ust. 1 rozporządzenia, jest ułatwienie użytkowania budynku. Winda nie jest elementem konstrukcyjnym budynku, stanowi jedynie wyposażenie budynku, ułatwiające osobom użytkującym budynek przemieszczanie się między kondygnacjami budynku z pominięciem schodów, które wymagają wysiłku fizycznego. Budynek wielokondygnacyjny posiadający schody może spełniać swoje funkcje bez windy, która nie stanowi samodzielnej funkcji konstrukcyjnej, a jedynie usprawnia korzystanie z tego budynku. Usprawnienie korzystania z budynku w tym przypadku jest podyktowane względami zdrowotnymi osób korzystających z budynku, tj. mniejszym wysiłkiem fizycznym jak również możliwością korzystania z wyższych kondygnacji budynku przez osoby niepełnosprawne w łatwiejszy sposób. Zagadnienie to wpisuje się w kompetencje Państwowej Inspekcji Sanitarnej dotyczące uzgodnień w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych. Organ bezpodstawnie zawęża kompetencje Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego do uzgadniania odstępstw w zakresie Działu III, Rozdziału 6 "Pomieszczenia higienicznosanitarne" rozporządzenia. Kompetencje do uzgodnienia odstępstw powinny wynikać z kompetencji przyznanej organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej, co wynika z art. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zatem w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Inspektor Sanitarny mógł uzgodnić przepisy dotyczące wyposażenia budynku w windę, gdyż posiada kompetencje do uzgadniania dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczących budowy oraz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych oraz uczestniczy w dopuszczeniu do użytku obiektów budowlanych. Dodatkowo organ II instancji argumentuje, że nie jest możliwe stosowanie odstępstw od jakiegokolwiek przepisu rozporządzenia, gdyż ustawodawca w poszczególnych przepisach rozporządzenia wskazał na możliwość zastosowania "rozwiązania zamiennego - odstępstwa" podając przykładowo § 23 ust. 3, § 73 ust. 2 oraz § 36 ust. 6 Rozporządzenia. Przywołane przez organ II instancji przepisy Rozporządzenia wprowadzają możliwość zastosowania innych parametrów lub danych w ramach obowiązującego rozwiązania technicznego ustalonego w Rozporządzaniu, np. odległość miejsc do gromadzenia odpadów lub odległości zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe i kompostowników od budynków. Natomiast § 2 ust. 3a Rozporządzenia wprowadza możliwość zastąpienia danego rozwiązania technicznego innym rozwiązaniem na podstawie sporządzonej ekspertyzy technicznej, która musi zostać uzgodniona z odpowiednim organem. Zatem błędne jest stwierdzenie organu II instancji, że poszczególne przepisy Rozporządzenia wskazują na ograniczenie kompetencji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego do uzgadniania odstępstw do zakresu Działu III, Rozdziału 6 "Pomieszczenia higienicznosanitarne" rozporządzenia, gdyż co do pozostałych przepisów Rozporządzania tylko w poszczególnych przypadkach ustawodawca przewidział możliwości zastosowania "rozwiązania zamiennego - odstępstwa", w sytuacji gdy w poszczególnych przepisach wskazano na zmianę parametrów danego rozwiązania technicznego, a możliwość odstąpienia i zastosowanie odmiennego -zastępczego rozwiązania technicznego wynika niezależnie z § 2 ust. 3a w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia. Zdaniem inwestora spełnił on wymagania wskazane w § 2 ust. 3a rozporządzenia, gdyż uzyskał ekspertyzę techniczną uzgodnioną z [...] Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w S., na podstawie której zostało wprowadzone rozwiązanie zastępcze przy odstąpieniu od zastosowania § 54 ust. 1 rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie wywodząc, że zarzuty inwestora nie znajdują oparcia w ustalonym stanie faktycznym i prawnym. Swoje stanowiska strony podtrzymały na rozprawie w dniu 22 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. – zwanej dalej: "p.p.s.a."). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody z [...] r. na mocy której, utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z [...] r. wnoszącą sprzeciw w sprawie zmiany sposobu użytkowania części poddasza niemieszkalnego - gospodarczego (suszarnie, pralnie, strychy) na funkcję mieszkalną. Przedmiotowa zmiana sposobu użytkowania dotyczyła budynku wielorodzinnego z lokalami użytkowymi na parterze i miała objąć część pomieszczeń niemieszkalnych - gospodarczych (przewidzianych pierwotnie na suszarnie, pralnie, strych), zlokalizowanych na V kondygnacji budynku (tj. na najwyższej kondygnacji naziemnej, poddaszu). Zgłoszeniem objęto adaptację istniejących pomieszczeń gospodarczych, dostępnych z klatki schodowej nr 2a, na 3 mieszkania. W sprawie nie jest sporne, iż z uwagi na różnicę poziomów posadzek pomiędzy pierwszą a najwyższą kondygnacją nadziemną przekraczającą 9,5 m - co do zasady - budynek objęty zgłoszeniem powinien być wyposażony w dźwig osobowy. Zgłoszenie nie dotyczyło też żadnego przypadków, dla których wyraźnie przewidziano w rozporządzeniu możliwość niewyposażenia budynku w dźwig osobowy tj. określonego w § 55 ust. 3 rozporządzenia (5. kondygnacja nadziemna w której wszystkie pomieszczenia na ostatniej kondygnacji są częścią mieszkań dwupoziomowych) oraz § 55 ust. 4 rozporządzenia (budynek mieszkalny wielorodzinny niewyposażony w dźwigi, na którego budowę została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę przed dniem 1 kwietnia 1995 r.). W rozpatrywanej sprawie istota sporu pomiędzy inwestorem a organem odwoławczym sprowadza się do tego, czy odstępstwo od wymagań zawartych w § 54 ust. 1 rozporządzenia, tj. obowiązku wyposażenia budynku mieszkalnego wielorodzinnego w dźwig osobowy, mogło nastąpić na podstawie ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy budowlanego uzgodnionej z właściwym państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym. Stosowną ekspertyzą zgodnie z wnioskiem inwestora miała być ekspertyza techniczna nr 35/2024, opracowana we wrześniu 2024 r., a uzgodniona następnie z [...] Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w S. decyzją z [...] r., znak: [...]. W przedmiotowej decyzji wojewódzkiego inspektora sanitarnego wskazano, że zaproponowane w przedłożonej ekspertyzie technicznej nr 35/2024 rozwiązania zamienne umożliwiają uzgodnienie występującego odstępstwa od wymagań określonych § 54 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z § 2 ust. 3a rozporządzenia: przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków istniejących o powierzchni użytkowej przekraczającej 1000 m2 wymagania, o których mowa w § 1, z wyłączeniem wymagań charakterystyki energetycznej, mogą być spełnione w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań, o których mowa w ust. 2, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy. W myśl § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków o powierzchni użytkowej przekraczającej 1000 m2, o których mowa w art. 5 ust. 7 pkt 1-4 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - wymagania, o których mowa w § 1, mogą być spełnione w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo - rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy. W tym miejscu warto dostrzec, iż inwestor wskazując na uzgodnienie przez Z. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. ekspertyzy technicznej nr 35/2024, dotyczącej projektu zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń gospodarczych na piątej kondygnacji nadziemnej budynku wielorodzinnego nr 2 i 2a przy ul. [...] w S., wraz ze zgłoszeniem przedłożył ekspertyzę techniczną z października 2024 r. - dotyczącą zmiany sposobu użytkowania na cele mieszkaniowe pomieszczeń gospodarczych na poddaszu budynku wielorodzinnego dostępnych z klatki schodowej nr 2a. Nie była to zatem niewątpliwie ekspertyza, której dotyczyła decyzja wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Wskazuje na to zarówno data jej sporządzenia jak i zakres obejmujący inną liczbę zgłaszanych pomieszczeń (planowanych mieszkań). Już samo powyższe czyniło zasadnym nałożenie przez organ administracji architektoniczno – budowlanej postanowieniem z dnia [...] r. - obowiązku uzupełnienia zgłoszenia. Zgodnie bowiem z art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego, na inwestorze ciąży obowiązek przedłożenia wraz ze zgłoszeniem, określonych przepisem prawa dokumentów. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia organ zobligowany jest do wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji, na podstawie art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego. Przechodząc do oceny innych zarzutów skargi, w ocenie Sądu organ odwoławczy trafnie przyjął w toku orzekania, iż odstępstwa możliwe do uzyskana na podstawie § 2 rozporządzenia dotyczą wyłącznie odstępstw od wymogów związanych z ochroną przeciwpożarową względnie ochroną sanitarną. Odstępstwa od pozostałych wymogów wynikających z rozporządzenia mogą być zaś uzyskane tylko na podstawie art. 9 Prawa budowlanego. Zgodzić należy się w szczególności z tezą, iż wykładnia § 2 ust. 3a rozporządzenia, dopuszczającego spełnienie wymagań w sposób inny niż określony w rozporządzeniu stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy budowlanego, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, nie może być dokonywana w oderwaniu od zakresu "kompetencji" organów dokonujących uzgodnienia. Zastosowanie § 2 ust. 3a rozporządzenia w zakresie warunków higienicznosanitarnych może w zasadzie dotyczyć tylko odstępstw w zakresie stricte przepisów higienicznosanitarnych. Podstawowe zasady dotyczące odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych zawarto w art. 9 Prawa budowalnego. W szczególności w ust. 1 przywołanego wyżej przepisu ustawodawca określił przesłanki, które muszą zostać spełnione, aby możliwe było odstąpienie od przepisów techniczno-budowlanych. Po pierwsze, przypadek, w którym ma dojść do odstępstwa, musi być szczególnie uzasadniony. Po drugie, w odniesieniu do każdego obiektu budowlanego odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia. Dodatkowo w przypadku obiektów użyteczności publicznej, czy mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego, odstępstwa nie mogą wprowadzać ograniczeń dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Po trzecie, odstępstwa nie powinny powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska. Użycie w ostatnim przypadku sformułowania "nie może powodować" wskazuje, że w pewnych sytuacjach możliwe jest zaakceptowanie odstąpienia od przepisów techniczno-budowlanych, które pociągnie za sobą pewne pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych oraz stanu środowiska. Ograniczeniu niepożądanych skutków odstąpienia służyć ma spełnienie określonych warunków zamiennych (art. 9 ust. 4 Prawa budowalnego) od czego zależy udzielenie zgody na określone odstępstwo. Jednocześnie art. 9 ust. 2 Prawa budowalnego stanowi, iż zgody na odstępstwo, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, udziela albo odmawia udzielenia organ administracji architektoniczno-budowlanej, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Skoro ustawodawca przepisami rangi ustawowej określił kompetencję organów administracji architektoniczno-budowlanej w przedmiocie zgody na odstępstwa, to nie do zaakceptowania byłaby taka interpretacja powyższego przepisu, która na mocy przepisów rozporządzenia a więc aktu wykonawczego (tutaj: § 2 ust. 3a rozporządzenia) pozbawiałaby organ administracji architektoniczno-budowlanej możliwości weryfikacji dopuszczalności odstępstw mających następować na podstawie ekspertyzy technicznej uzgodnionej z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym. W świetle powyższego organ administracji architektoniczno-budowlanej był uprawniony do stwierdzenia, iż § 54 ust. 1 rozporządzenia, nakładający obowiązek wyposażenia budynku mieszkalnego wielorodzinnego w dźwig osobowy, nie należy do kategorii przepisów higienicznosanitarnych, a do ogólnych przepisów regulujących układ funkcjonalno - przestrzenny oraz rozwiązania techniczne w zakresie wyposażenia budynku. Organ był też uprawniony do uznania, że § 54 i § 55 rozporządzenia nie przywidują możliwości zastosowania "rozwiązania zamiennego - odstępstwa" poprzez zastosowanie w miejsce dźwigu osobowego samobieżnego pojazdu akumulatorowego do transportu osób niepełnosprawnych po schodach (schodołaza) na podstawie ekspertyzy technicznej zaakceptowanej przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Dla interpretacji powyższych przepisów nie ma znaczenia brzmienie przywołanych w skardze przepisów art. 3 pkt 2 lit. a, art. 3 pkt 3 oraz art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zgodnie z art. 3 pkt 2 lit. a i art. 3 pkt 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do zakresu działania inspekcji w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego należy w szczególności: uzgadnianie dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczących budowy oraz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych (art. 3 pkt 2 lit. a ustawy); uczestniczenie w dopuszczeniu do użytku obiektów budowlanych (art. 3 pkt 3 ustawy). Stosownie zaś do art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 wykonują następujące organy: państwowy wojewódzki inspektor sanitarny, jako organ rządowej administracji zespolonej w województwie. Przywołane powyżej unormowania wskazują tylko ogólnie na uprawnienia Państwowej Inspekcji Sanitarnej i tylko w zakresie uzgadniania dokumentacji projektowej, bądź uczestniczenia w procesie dopuszczenia do użytku obiektów budowlanych, a zatem mają charakter przepisów kompetencyjnych. Przepisy te nie odnoszą się do przepisów rozporządzenia, czy poprzez odpowiednie odesłanie, czy odpowiednie stosowanie. Warto też nadmienić, iż urządzenie "zamienne" zaproponowane przez inwestora (tj. schodołaz) może umożliwić dostęp osobie niepełnosprawnej do mieszkania położonego na wyższej kondygnacji. Jednakże charakter takiego urządzenia sprawia, że możliwe jest korzystanie z urządzenia wyłącznie przez jedną osobę. Przy czym korzystanie ze schodołaza jest niewątpliwie uciążliwe dla pozostałych mieszkańców klatki schodowej ograniczając jej przepustowość, powodując jej dodatkowe zużycie i dodatkowy hałas. W ocenie Sądu dźwigi osobowe zostały wskazane przez prawodawcę jako wyposażenie budynków wyższych niż czteropiętrowe nie tylko jako wsparcie dla osób niepełnosprawnych, lecz jako wsparcie mieszkańców w transporcie ciężkich i nieporęcznych przedmiotów, wsparcie osób o czasowo ograniczonych możliwościach ruchowych czy osób przewożących dzieci w wózkach. Niewątpliwie prawodawca dostrzegł łatwe do przewidzenia skutki starzenia się społeczeństwa, czego skutkiem było określenie zasady dostępu do wyższych kondygnacji budynków wielorodzinnych za pomocą dźwigów osobowych oraz wyraźne określenie w § 55 ust. 3 i ust 4 rozporządzenia wyjątków od przedmiotowej zasady. W realiach rozpatrywanej sprawie możliwe jest wykorzystanie do celów mieszkalnych pomieszczeń znajdujących się na piątej kondygnacji bez zainstalowania dźwigu osobowego, jeżeli wszystkie pomieszczenia na ostatniej kondygnacji będą częścią mieszkań dwupoziomowych (§ 55 ust. 3 rozporządzenia). Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym wojewoda jest organem administracji architektoniczno - budowlanej wyższego stopnia w stosunku do starosty oraz organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót budowlanych. Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 138 § 1 k.p.a., albowiem w sprawie zaistniały przesłanki do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. Tym bardzie nie zasługiwało na uwzględnienie żądanie stwi3rdzania nieważności skarżonej decyzji. Wobec powyższego, Sąd nie dopatrzywszy się podstaw do uchylenia skarżonej decyzji, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Cytowane powyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl