II SA/Sz 256/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder /spr./ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oddala skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia II SA/Sz 621/06 z dnia 31 października 2006 r. uchylił decyzję Wojewody z dnia 7 kwietnia 2006 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania J. W. zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził naruszenie przez organy orzekające w sprawie art. 7 i 77 Kpa oraz art. 107 § 1 i 3 tej ustawy, albowiem nie wyjaśniono stronie , które okresy uprawniające do emerytury podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do świadczenia przedemerytalnego, których nie zalicza się do okresów składkowych lub nieskładkowych i na jakiej podstawie prawnej. Wojewoda został zobowiązany do dokonania analizy materiału dowodowego oraz zgłoszonych przez J. W. zarzutów oraz oceny, czy strona spełnia wymogi wynikające z art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do otrzymania świadczenia przedemerytalnego. Wojewoda decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 10 ust. 4 pkt 2 i art. 150b ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 ze zmianami) w związku z art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 Nr 6, poz. 56 ze zm) oraz art. 138§ 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] r. o odmowie przyznania J. W. świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że ponownie rozpatrzył odwołanie strony, zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz wziął pod uwagę wytyczne Sądu. Wskazał również, że w oparciu o treść art. 150b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w związku z art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu dokonał oceny, czy J. W. spełniała wymogi określone w ustawie w okresie pomiędzy [...] r. Wojewoda na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że J. W. posiadała status osoby bezrobotnej, albowiem była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy od dnia [...] r. , ukończyła w dniu [...] r. 50 lat, natomiast na podstawie przedłożonych świadectw pracy udokumentowany został 10-letni okres zatrudnienia w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej ( [...] dni). J. W. zamieszkiwała nadto we wsi [...] w gminie [...] zaliczonej – zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001 r. do gmin zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Na podstawie akt sprawy organ stwierdził, że J. W. nie legitymowała się 20 letnim okresem uprawniającym do emerytury. Organ odwoławczy ustalił, na podstawie art. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. Nr 39, poz. 353 ze zm.), iż przy ustalaniu prawa do emerytury i obliczaniu jej wysokości uwzględnia się okresy składkowe i nieskładkowe o których mowa w tej ustawie. Zgodnie z art. 6 powołanej ustawy, do okresów składkowych zalicza się okres ubezpieczenia i na tej podstawie J. W. zaliczono zatrudnienie od [...] r. do [...] r. w Kombinacie Państwowych Gospodarstw Rolnych w [...], tj. [...] dni oraz zatrudnienie od [...] r. do [...] r. w Gminnym Ośrodku Kultury w [...], tj. [...]. Do okresów składkowych wliczono również okres pobierania przez J. W. zasiłku dla bezrobotnych w okresie od [...] r. do dnia [...] r., tj. 1 rok. Łączny okres składkowy wyniósł zatem [...] dni. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przy ustalaniu prawa do emerytury oraz obliczaniu jej wysokości, okresy nieskładkowe uwzględnia się w wymiarze nieprzekraczającym jednej trzeciej udowodnionych okresów składkowych. W myśl art. 7 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, do okresów nieskładkowych zaliczany jest jedynie okres pobierania renty chorobowej po ustaniu zatrudnienia w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie lub po ustaniu ubezpieczenia społecznego z innego tytułu. Wojewoda stwierdził, że renta pobierana przez J. W. w okresie od [...] r. do dnia [...] r. z tytułu niezdolności do pracy, w świetle przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie zalicza się do okresów nieskładkowych, o których mowa w art. 7 pkt 2 tej ustawy i nie jest tożsama z rentą chorobową, J. W. nie zgadzając się z decyzją Wojewody pismem z dnia [...] r., które wpłynęło do organu w dniu 8 marca 2006 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że stanowisko organów jest błędne, albowiem rentę inwalidzką, którą jej przyznano na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin należy utożsamić z rentą chorobową wymienioną w art. 7 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczenia Społecznego. W 1999 r. renta inwalidzka w związku ze zmianą ustawy została nazwana rentą z tytułu niezdolności do pracy i była nazywana przez ustawodawcę również rentą chorobową. W ocenie skarżącej zmiana nazwy świadczenia nie zmieniła podstaw, u których leży jego przyznanie- jest ono uzależnione od stanu niezdolności do pracy. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Wojewody z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzje Starosty z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania J. W. świadczenia przedemerytalnego. Decyzja ta została wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w związku z wydanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 621/06. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda uznał się za związanego oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w powołanym orzeczeniu Sądu, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127 z późn. zm.). Sąd podziela to stanowisko. Zgodnie z przywołanym wyżej art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W rozpatrywanej sprawie ocena prawna stanowiła "wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą" (za: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", pod red. T. Wosia, Wyd. Prawnicze, Warszawa 2005, str. 472); wątpliwości nie budziła też tożsamość sprawy, organu i sądu. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Naruszenie przez organy administracyjne postanowień powołanego wyżej przepisu powoduje konieczność - w razie złożenia na tej podstawie skargi - uchylenie zaskarżonej decyzji, zaś niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu administracyjnego jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2006 r. Wojewoda po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego zebranego w sprawie i ocenie zgłoszonych przez J. W. zarzutów, miał ustalić, czy skarżąca spełnia wymogi określone w art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz dokładnie wyjaśnić, które okresy uprawniające do emerytury podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do świadczenia przedemerytalnego, których się nie zalicza do okresów składkowych lub nieskładkowych i na jakiej podstawie. J. W. zarzucała natomiast, że Wojewoda błędnie rozstrzygnął kwestię, czy skarżąca spełniła warunki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego oraz dokonał niewłaściwej interpretacji pojęcia renta chorobowa wymienionego w art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z ubezpieczenia społecznego (Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zmianami). W ocenie skarżącej pojecie to jest tożsame z rentą inwalidzką oraz rentą z tytułu niezdolności do pracy. Wojewoda uwzględniając wytyczne Sądu, rozpoznając i rozstrzygając ponownie sprawę na podstawie art. 150b ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) w związku z art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) stwierdził, że skarżąca w okresie od 1 stycznia 2002 r. do dnia 31 lipca 2004 r. posiadała status osoby bezrobotnej oraz bezspornie spełniała trzy spośród czterech wymogów, które ustawodawca ustanowił dla byłych pracowników państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej ubiegających się o świadczenia przedemerytalne. Sąd tych ustaleń nie zakwestionował, a nadto podzielił pogląd organu odnoszący się do nie spełnienia przez J. W. wymogu dotyczącego posiadania okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego dla kobiet co najmniej 20 lat. Według ustaleń organu, zatrudnienie skarżącej w Kombinacie Państwowych Gospodarstw Rolnych w [...], w Gminnym Ośrodku Kultury w [...] oraz okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, zaliczane do okresu składkowego, w przypadku skarżącej wyniosło łącznie [...] dni. Uzupełnienie okresu składkowego okresem nieskładkowym stało się niemożliwe, albowiem jedyny okres, który strona wskazała jako nieskładkowy tym okresem w istocie nie był. Nie uwzględniono bowiem jako okresu nieskładkowego okresu pobierania przez skarżącą renty z tytułu niezdolności do pracy w okresie od [...] r. do dnia [...] r., albowiem renta z tytułu niezdolności do pracy ( uprzednio renta inwalidzka), nie jest wbrew twierdzeniom skarżącej -pojęciem tożsamym z rentą chorobową, o której mowa w art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. Nr 39, poz. 353 ze zm.). Renta z tytułu niezdolności do pracy często popularnie nazywana jest przez osoby uprawnione do tego świadczenia "rentą chorobową", jednakże w ujęciu prawnym zestawienie tych dwóch pojęć jako tożsamych jest nieuprawnione. Renta chorobowa wymieniona w art. 7 pkt 2 powołanej wyżej ustawy dotyczy świadczenia, które wprowadzono do systemu świadczeń ubezpieczeniowych od dnia 1 stycznia 1975 r. na mocy dodania art. 29a i art. 29b do ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 3, poz. 6 ze zm.). Ustawę znowelizowano na podstawie art. 56 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. Nr 47, poz. 280). Od dnia 1 stycznia 1983 r. w miejsce renty chorobowej ( ustawa z dnia 23 stycznia 1968 r. utraciła moc), wprowadzono świadczenie rehabilitacyjne w ramach ubezpieczenia chorobowego. Okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy z punktu widzenia prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego jest w zasadzie prawnie obojętny, chyba, ze przepisy prawa wiążą określone skutki z tym okresem ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego Gdańsku z dnia 19 listopada 1998 r. sygn. akt IIIAUa 1009/98- OSA z 2002 r. Nr 2, poz. 9). W odniesieniu do przepisów regulujących prawo do świadczenia przedemerytalnego, okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy pozostaje bez wpływu na prawo do tego świadczenia. Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.