II SA/Sz 258/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w następującym składzie : Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w 25 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. O. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: przywrócić termin do uzupełnienia braku formalnego skargi. J.O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody Z. z dnia 30 czerwca 2015 r. uchylającą decyzję organu I instancji i przekazującą do ponownego rozpatrzenia sprawę w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę i nadbudowę budynku garażowego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w obrębie ewidencyjnym R. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II, wezwaniem z dnia 10 września 2015 r. zobowiązano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi poprzez nadesłanie trzech odpisów podpisanej skargi wraz z załącznikami lub jej uwierzytelnionych fotokopii, celem doręczenia uczestnikom postępowania. Odrębnym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 500 zł. Powyższe wezwania skarżący odebrał w dniu 14 września 2015 r. W zakreślonym terminie J.O. uiścił wymagany wpis od skargi, natomiast nie przesłał odpisów skargi wraz załącznikami we wskazanej przez Sąd liczbie. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 września 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1036/15, odrzucił skargę J.O. na decyzję Wojewody z dnia 30 czerwca 2015 r. W dniu 4 listopada 2015 r. skarżący wniósł skargę kasacyjną od ww. postanowienia (dołączając do niej odpis skargi z dnia 28 lipca 2015 r.), w której zawarł wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi i podał okoliczności usprawiedliwiające nieprawidłowe wykonanie wezwania z dnia 10 września 2015 r. W dniu 9 listopada 2015 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego zażalenia. W uzasadnieniu podał, że wskazanym byłoby w piśmie o dopełnienie warunków formalnych wyszczególnienie wszystkich uczestników (stron postępowania). Jednocześnie wyjaśnił okoliczności, w których doszło do tego, że zamiast trzech egzemplarzy odpisów skargi wysłał dwa. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2015 r. Sąd przywrócił skarżącemu termin do wniesienia zażalenia z uwagi na okoliczność błędnego pouczenia go o przysługującym mu środku zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi. W dniu 9 listopada 2015 r. skarżący wniósł też wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego jego skargi w postaci złożenia odpisu skargi. Skarżący tak jak w zażaleniu, powołując się na swój wiek [...] lat, wyjaśnił, że pomylił się i zamiast trzech odpisów skargi spakował do koperty dwa odpisy, a następnie zapomniał uzupełnić przesyłkę o dodatkowy egzemplarz skargi i żona oddała do wysłania kopertę tylko z dwoma odpisami. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyniku rozpoznania zażalenia skarżącego, postanowieniem z dnia 24 lutego 2016 r. sygn. akt II OZ 191/16 uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2015 r. o odrzuceniu skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać, iż każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadziło do sytuacji pozostawienia go bez rozpoznania bądź odrzucenia, albowiem podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny, tzn. taki którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu. Odmienna interpretacja jest zbyt rygorystyczna. W rozpoznawanej sprawie zobowiązano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez nadesłanie trzech odpisów podpisanej skargi wraz z załącznikami lub jej uwierzytelnionych fotokopii, oraz uiszczenia wpisu od skargi. W zakreślonym terminie skarżący uiścił wymagany wpis od skargi, natomiast pomimo wezwania do nadesłania trzech odpisów skargi wraz załącznikami, przesłał jedynie dwa odpisy skargi wraz z załącznikami. Niewątpliwe zatem skarżący nie wypełnił prawidłowo zobowiązania Sądu, czego w zażaleniu nie kwestionuje. Jak wynika z akt, w sprawie biorą udział Z.B., J.B. oraz żona skarżącego – G.O., którym formalnie powinno się doręczyć odpisy skargi. Wobec nadesłania dwóch odpisów skargi nie było przeszkód, aby doręczyć je uczestnikom Z.B. i J.B. Natomiast brak odpisu przeznaczonego dla żony skarżącego nie powinien być potraktowany jako przeszkoda do nadania sprawie dalszego biegu. Zdaniem Sądu II instancji, w okolicznościach konkretnej sprawy niewłaściwe wykonanie zarządzenia w przedmiocie braków formalnych skargi nie powinno w sposób definitywny prowadzić do jej odrzucenia, lecz Sąd Wojewódzki powinien wykorzystać środki procesowe umożliwiające merytoryczne rozpoznanie sprawy. Podkreślić należy, że prawo do sądu powinno przysługiwać każdej osobie i w takim zakresie, w jakim chce z tego prawa skorzystać, a procedura powinna mu umożliwiać skorzystanie z tego prawa. Formalizm postępowania może stanowić barierę w dostępie do sądu, a zapewnieniu rzetelności postępowania służy zachowanie właściwej proporcji przy stosowaniu rygorów procesowych. Dodatkowo zaznaczyć należy, że w zaskarżonym postanowieniu Sąd Wojewódzki nie przedstawił swojego stanowiska odnośnie ilości stron niniejszego postępowania i w jakim celu strona skarżąca została wezwana do nadesłania trzech odpisów skargi. Jak słusznie podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów, z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, aby uczynić zadość wymogom rzetelnej procedury obowiązkiem sądu, przed odrzuceniem skargi, jest dokładne zwrócenie uwagi komu ma być doręczony odpis skargi, w jakim celu zażądano odpisu bądź odpisów skargi, czy żądana ilość odpisów odpowiada ilości uczestniczących w postępowaniu osób. W zaistniałej sytuacji wskazane więc było udzielenie skarżącemu i jego żonie stosownej informacji dotyczącej brakującego odpisu bądź ponowienie wezwania w tym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał również, że o uchyleniu zaskarżonego postanowienia zadecydowało również to, że Sąd Wojewódzki nie rozpoznał wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi, co z kolei otwierało drogę do zastosowania art. 195 § 3 p.p.s.a., a więc umorzenia postępowania zażaleniowego. Zgodnie z pierwszym pouczeniem Sądu Wojewódzkiego skarżący złożył od przedmiotowego postanowienia skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi. Wniosek ten ponowiony został w odrębnym piśmie procesowym z dnia 9 listopada 2015 r. Tymczasem Sąd Wojewódzki podjął czynności związane z ponownym doręczeniem postanowienia o odrzuceniu skargi, następnie przywrócił termin do złożenia zażalenia, ale pominął wcześniej złożony wniosek o przywrócenie terminu do złożenia brakującego odpisu skargi. Zdaniem NSA, w przedstawionym stanie sprawy zachodziły przesłanki do uwzględnienia tego wniosku, co czyniłoby bezprzedmiotowym rozpoznawanie zażalenia. Sąd Wojewódzki powinien podejmować takie czynności procesowe, które upraszczają i przyspieszają prowadzenie postępowania zgodnie z wymogami zawartymi w art. 7 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Przedmiotem rozpoznania Sądu stał się wniosek skarżącego J.O. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci jednego odpisu skargi. Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o odrzuceniu skargi wskazując, że uchybienie formalne w postaci nieprzedłożenia w terminie jednego odpisu skargi w okolicznościach wniesienia dwóch odpisów tego pisma (zamiast trzech) i opłaceniu skargi w terminie nie stanowi istotnej przeszkody w nadaniu skardze biegu i nie powinno skutkować odrzuceniem skargi. Uzasadniając postanowienie Sąd II instancji wskazał na konieczność rozpoznania ww. wniosku o przywrócenie terminu i przedstawił argumenty przemawiające, zdaniem tego Sądu, za uwzględnieniem żądania skarżącego o przywrócenie mu terminu do uzupełnienia braku formalnego jego skargi na decyzję Wojewody Z. Podkreślić należy, że zgodnie art. 190 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej jako "p.p.s.a.", Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że rozpoznając ponownie sprawę wojewódzki sąd administracyjny nie może formułować nowych ocen prawnych dotyczących ponownie rozpoznawanej kwestii, sprzecznych z wyrażonym poglądem w orzeczeniu kasacyjnym Naczelnego Sądu Administracyjnego. W myśl art. 197 § 2 p.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2, czyli stosuje się również art. 190. Mając na uwadze rozstrzygnięcie II OZ 191/16 i przedstawioną w nim ocenę prawną przesłanki braku winy strony w uchybieniu terminowi oraz argumenty uzasadniające, w tej konkretnej sprawie, przywrócenie skarżącemu terminu do usunięcia braku formalnego skargi, a także okoliczności sprawy, Sąd w tym składzie postanowił przywrócić skarżącemu termin do wniesienia jednego odpisu skargi. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Sąd stwierdził, że wszystkie warunki do przywrócenia terminu skarżącemu, o których mowa w podanych przepisach, zostały spełnione w tej sprawie. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak na wstępie.