II SA/Sz 268/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 maja 2012r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie Barbary Rzuchowskiej sprawy ze skargi R. M. i I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie rejestracji pojazdu I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...]r. znak [...] II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Starosta [...] decyzją z dnia [...] numer [...], wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i 8, art. 150 i art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", w związku z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r.- Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 25, poz. 202 ze zm.), po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem nr [...] z dnia [...] w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], numerze [...], należącego do I. i R. M.: 1. uchylił swoją decyzję znak [...] w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] (numer [...]), 2. unieważnił dokumenty: - tablice rejestracyjne o numerze [...], - dowód rejestracyjny seria i numer [...], - znak legalizacyjny o numerze: [...], - nalepkę kontrolną o numerze: [...], - kartę pojazdu o numerze: [...]. 3. odmówił rejestracji pojazdu marki [...] o nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu [...] I. i R. M. złożyli wniosek o przerejestrowanie wyżej wymienionego pojazdu. Do wniosku załączono: dowód rejestracyjny seria nr [...], kartę pojazdu [...], fakturę VAT marża nr [...] z dnia [...], umowę komisu nr [...] z dnia [...] oraz tablice rejestracyjne o numerze [...]. Na podstawie powyższych dokumentów, decyzją nr [...] z dnia [...], Starosta zarejestrował przedmiotowy pojazd wydając dowód rejestracyjny nr [...] oraz tablice rejestracyjne [...]. W dniu [...] do Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego wpłynęła decyzja Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] uchylająca decyzję Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] i odmawiająca rejestracji pojazdu. Starosta postanowieniem z dnia [...] wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i numerze [...] należącego do I. i R. M., zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 ustawy K.p.a. Na podstawie otrzymanej opinii nr [...] wydanej przez Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Wojewódzkiej Policji ustalono, że nr VIN pojazdu [...] nie jest numerem pierwotnym i został przerobiony, a tabliczka znamionowa została podrobiona. Pierwotny numer VIN tego pojazdu to [...]. Biorąc pod uwagę opinię Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Wojewódzkiej Policji organ stwierdził, że dokumenty przedłożone do rejestracji pojazdu dotyczyły pojazdu marki [...] o numerze VIN [...]. Fizycznie zarejestrowano pojazd o pierwotnym numerze VIN [...]. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.- wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zgodnie z regulacją zawartą w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007r. Nr 186, poz. 1322 ze zm.) podstawę rejestracji stanowi udokumentowanie własności zgodnej ze stanem rzeczywistym w oparciu o dokumenty, które nie budzą wątpliwości co do swojej rzetelności, bądź autentyczności. Organ zaznaczył, że pole numerowe nadwozia zostało przerobione i dopuszczenie do ruchu przedmiotowego pojazdu byłoby sprzeczne z art. 66 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), który stanowi, że pojazd uczestniczący w ruchu powinien posiadać nadane przez producenta cechy identyfikacyjne. Od powyższej decyzji odwołanie złożył I.M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] numer [...], po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium przedstawiło stan sprawy i stwierdziło, że zasady rejestracji pojazdów samochodowych i dopuszczenia ich do ruchu określają przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym. Stosownie do postanowień art. 73 tej ustawy, rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela, a do zarejestrowania niezbędne jest przedstawienie odpowiednich dokumentów (art. 72 ust. 1 ustawy). Takimi dokumentami są m.in. karta pojazdu, jeżeli była wydana oraz dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Kolegium stwierdziło, że jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] R. i I. M. złożyli do organu I instancji wniosek o rejestrację pojazdu marki [...] numer VIN [...], przedkładając m.in. kartę pojazdu seria i numer [...] oraz dowód rejestracyjny seria i numer [...], wydane na Z.K. przez Prezydenta Miasta. Decyzją z dnia [...], znak: [...] organ I instancji zarejestrował przedmiotowy pojazd na rzecz R. i I. M., wydając jednocześnie dowód rejestracyjny seria i numer [...], tablice rejestracyjne numer [...] zalegalizowane znakiem legalizacyjnym numer [...] oraz nalepkę kontrolną i kartę pojazdu seria i numer [...]. W dniu [...] do organu I instancji wpłynęła decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...], który uchylił własną decyzję w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] na rzecz Z.K. i odmówił zarejestrowania pojazdu. Stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Uchylona decyzja, a konkretnie dokumenty wydane w jej następstwie, tj. karta pojazdu seria i numer [...] i dowód rejestracyjny seria i numer [...], stanowiły podstawę rejestracji przedmiotowego pojazdu przez organ I instancji na rzecz R. i I. M. w dniu [...]. Ponadto, stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. W toku postępowania organ I instancji ustalił, iż cechy identyfikacyjne przedmiotowego pojazdu nie odpowiadają fabrycznemu wykonaniu. Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy opinii nr [...] wydanej przez Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Wojewódzkiej Policji numer VIN [...] pojazdu [...] nie jest jego numerem pierwotnym i został przerobiony. Pierwotny numer tego pojazdu to [...]. Ponadto tabliczka znamionowa przedmiotowego pojazdu została podrobiona. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż dokumenty przedłożone w dniu [...] w celu rejestracji pojazdu dotyczyły pojazdu marki [...] o numerze VIN [...], natomiast numer VIN pojazdu zarejestrowanego to [...]. Stosownie do postanowień art. 151 § l pkt 2 K.p.a. organ administracji, po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 i 8 K.p.a. oraz, że decyzja w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu jest wadliwa i dlatego należało ją uchylić. Powyższa decyzja została zaskarżona przez R.M. i I.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, bądź o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia stwierdzając, że decyzja jest nieuzasadniona. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu [...] Prokurator Prokuratury Apelacyjnej wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji, bowiem zostały wydane z naruszeniem art.151 § 2 w zw. z art.146 § 1 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. , poz.270). Będąca przedmiotem kontroli sądowej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja Starosty zapadły w wyniku uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania jakim jest wznowienie postępowania. Jako podstawę wznowienia postępowania w obu decyzjach wskazano art. 145 § 1 pkt 5 i 8 K.p.a. Stosownie do tych przepisów w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję (art.145 § 1 pkt 5), a także wznawia się postępowanie gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione (art.145 § 1 pkt 8). Organy przyjęły, że podstawę do uznania wystąpienia wyżej wymienionych przesłanek wznowienia stanowiły fakty przerobienia numeru VIN i podrobienia tabliczki znamionowej pojazdu [...] o numerze rej. [...], a także fakt, że ostateczną decyzją z dnia [...] numer [...] Prezydent Miasta [...] uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] numer [...] i odmówił rejestracji pojazdu, a decyzja ta stanowiła jedną z podstaw zarejestrowania przez Starostę [...] przedmiotowego pojazdu. W wyniku powyższego Starosta [...] uchylił swoją decyzję z dnia [...] o numerze [...] w sprawie rejestracji pojazdu [...] o numerze rej. [...], należącego do R.M. i I. M. i odmówił jego rejestracji (decyzją z dnia [...]), a organ odwoławczy utrzymał tą decyzję w mocy. Jednak, zgodnie z art.146 § 1 K.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Przepis ten zawiera przesłankę negatywną do uchylenia (w trybie nadzwyczajnym) decyzji w postaci terminów pięcio- i dziesięcioletniego. Upływ tych terminów stanowi negatywną przesłankę do uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym. Nie ogranicza wprawdzie dopuszczalności wznowienia, lecz ogranicza możliwość organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu co do istoty. Po upływie okresu przedawnienia, organ administracji publicznej traci kompetencję do merytorycznego orzekania w sprawie, a więc uprawnienie do uchylenia decyzji (patrz: wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1444/09 LEX 745022 ). Organy nie zbadały kwestii możliwości uchylenia decyzji o zarejestrowaniu przedmiotowego pojazdu. Tymczasem, decyzja z dnia [...] o numerze [...] została doręczona stronom w dniu [...] (kserokopia w aktach administracyjnych organu II instancji), czyli w dniu jej wydania, a tym samym termin określony w art.146 § 1 K.p.a., umożliwiający uchylenie tej decyzji w wyniku wznowienia postępowania, minął z dniem [...]. W świetle powyższego, sąd uznał, że decyzja wydana przez organ I instancji uchylająca decyzję w sprawie rejestracji pojazdu [...] o numerze rej. [...], należącego do R.M. i I.M. i odmawiająca rejestracji tego pojazdu wydana została z naruszeniem art.146 § 1 K.p.a., czego organ odwoławczy nie zauważył, czym również naruszył wskazany przepis. Dodać należy, że zgodnie z treścią art. 151 § 2 K.p.a. w przypadku, gdy w wyniku wznowienia nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności z powodu, których nie uchylił decyzji. Równocześnie sąd zwraca uwagę, że za utrwalony w orzecznictwie administracyjnym uznać należy pogląd, iż rejestracja pojazdu następuje w drodze rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w formie decyzji administracyjnej. Natomiast wydanie dowodu rejestracyjnego i tablic jest jedynie czynnością materialno - techniczną o charakterze następczym w stosunku do rejestracji ( vide: uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 24 września 2001 r., OPS 6/01, Jur 2001, nr 12, s. 34; uchwała składu 5 sędziów NSA z dnia 15 listopada 1999 r., OPK 25/99, ONSA 2000, nr 2, poz. 55). Art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz.908 ze zm. ) stanowi bowiem o dwóch rodzajach czynności organu rejestracyjnego, tj. o dokonaniu rejestracji oraz o wydaniu dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych. Jak wielokrotnie podkreślano w orzeczeniach NSA, wydanie dowodu rejestracyjnego, karty pojazdu, tablic rejestracyjnych, znaku legalizacyjnego, nalepki kontrolnej jest tylko czynnością materialno-techniczną. Sama ta czynność bowiem nie wyznacza sytuacji prawnej jednostki, gdyż zawsze musi być ona poprzedzona rozstrzygnięciem przez dany organ, czy w konkretnej sytuacji osoba ubiegająca się o rejestrację danego pojazdu spełnia wszystkie określone wymagania ustawowe. Takie działania organu autorytatywnie konkretyzują sytuację prawną podmiotu i noszą wszelkie znamiona procesu wydawania decyzji. Wydanie dowodu rejestracyjnego i tablic może nastąpić tylko w razie pozytywnego załatwienia wniosku strony o zarejestrowanie pojazdu, co następuje o tyle jednocześnie, aby decyzja o zarejestrowaniu poprzedziła materialno-techniczną czynność wydania dowodu rejestracyjnego i tablic. Pogląd taki znajduje także potwierdzenie w art. 71 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z przepisów tych bowiem wynika, że co do zasady, tylko pojazdy zarejestrowane są dopuszczane do ruchu, a dokumentem to stwierdzającym jest właśnie dowód rejestracyjny. Dowód rejestracyjny jest zatem zewnętrznym przejawem oświadczenia woli organu administracyjnego rozstrzygającego sprawę rejestracji pojazdu, potwierdzającym wydanie decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, a jednocześnie jest dokumentem potwierdzającym dopuszczenie zarejestrowanego pojazdu do ruchu. Nie jest on jednak decyzją administracyjną (patrz uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 24 września 2001 r., OPS 6/01 dostępna w internecie). W świetle powyższego, weryfikacja w trybach nadzwyczajnych postępowania administracyjnego (art. 145, 156 K.p.a.) może dotyczyć tylko decyzji administracyjnych wydanych w oparciu o przepisy K.p.a. i prawa materialnego (chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej). Poddanie zatem takiej procedurze weryfikacyjnej dokumentu urzędowego, jakim jest dowód rejestracyjny, karta pojazdu, tablice rejestracyjne i inne oznaczenia legalizacyjne sprawia, że decyzje "o unieważnieniu" tych dokumentów są wydane bez podstawy prawnej (patrz: wyrok NSA z dnia 15 marca 2006 r., sygn. akt I OSK 608/05, wyrok WSA w Kielcach z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Ke 626/06 dostępne w internecie). Uwzględniając przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji, sąd odstąpił od merytorycznego badania sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organy winny uwzględnić ocenę prawną przedstawioną przez sąd. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art.152 ww. ustawy.