II SA/Sz 273/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędzia WSA Barbara Gebel Protokolant Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych o d d a l a skargę E. G. w dniu [...]r. złożyła wniosek o zmianę w trybie art. 154 kpa decyzji Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...]r. o uznaniu za osobę bezrobotną od dnia [...]r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku w ten sposób, że prawo do zasiłku przyznaje się od dnia [...]r. na okres 12 miesięcy. Wniosła też o uchylenie decyzji z dnia [...]r. o przyznaniu prawa do zasiłku od [...]r. oraz o naliczenie i wypłacenie zasiłku za okres od [...]r. z należnymi odsetkami. W uzasadnieniu wniosku E. G. wskazała, że za zmianą decyzji przemawia Jej słuszny interes, gdyż została pozbawiona świadczenia przysługującego z mocy prawa - art. 23 ust.2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Starosta decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 23 w związku z art. 27 i art. 6 pkt 6 lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tekst jednolity Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 ze zm./ oraz art. 155 kpa i art. 104 kpa 1/ odmówił zmiany decyzji nr [...] z dnia [...] r. w sprawie przyznania statusu osoby bezrobotnej i odmowie przyznania prawa do zasiłku 2/ odmówił uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] r. o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał , że zgodnie z art. 23 ust.1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy z zastrzeżeniem art. 27, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia. Stosownie do art. 27 ust.1 pkt 3 tej ustawy - prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy /stosunek służbowy/ za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron. Organ I instancji uznał, że wniosek E. G. z dnia [...]r. nie zasługuje na uwzględnienie. Wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnych nowych dokumentów ani nie wskazała nowych faktów, które mogłyby wpłynąć na zmianę decyzji. Zgodnie z przedstawionym w dniu rejestracji świadectwem pracy, zasiłek dla bezrobotnych E. G. przysługiwał po 90 dniach od dnia rejestracji, gdyż rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia - art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu pracy. W dniu [...]r. E. G. złożyła pisemne oświadczenie, że rozwiązanie umowy o pracą nastąpiło na Jej prośbę. W tych okolicznościach zasiłek dla bezrobotnych przysługiwał stosownie do art. 27 ust.1 pkt 3 ustawy, po upływie 90 dni od dnia zarejestrowania. Odwołanie od tej decyzji wniosła E. G. Skarżąca zarzuciła, że organ I instancji nie uwzględnił faktu, iż była zmuszona rozwiązać w ten sposób umowę o pracę, gdyż samotnie wychowuje [...] dzieci, miejsce pracy jest znacznie oddalone od miejsca zamieszkania i nie mogła wrócić do pracy. Pracodawca natomiast nie mógł rozwiązać umowy o pracę, gdyż była po urlopie wychowawczym. Decyzję o przyznaniu zasiłku po 90 dniach od zarejestrowania w urzędzie pracy uważa za krzywdzącą. Wojewoda decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 23 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 27 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. G. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy ustalił, że E. G/ zarejestrowała się w dniu [...]r. W dniu rejestracji przedłożyła świadectwo pracy z Firmy , z którego wynikało, że była zatrudniona od [...] r. w pełnym wymiarze czasu pracy (w tym w okresach od [...] r. oraz od [...] r. wykorzystała urlop wychowawczy); jako podstawę prawną ustania stosunku pracy wskazano art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu pracy, tj. oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia. W dniu rejestracji E. G. - uprzedzona o odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 § 1 Kk, oświadczyła, że umowa o pracę została rozwiązana na jej prośbę. W tych okolicznościach organ I instancji decyzją z dnia [...]r. stosownie do art. 27 ust.1 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, odmówił przyznania stronie prawa do zasiłku. Następnie organ I instancji decyzją z dnia [...]r. stosownie do art. 23 ust. 2 pkt 2 tej ustawy przyznał stronie prawo do zasiłku od dnia [...]r. Odnosząc się do wniosku strony o zmianę decyzji z dnia [...]r., organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji o braku podstaw do jego uwzględnienia i wskazał, że stosownie do art. 155 kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ odwoławczy uznał, że zmiana decyzji z dnia [...]r. w zakresie wnioskowanym przez stronę oraz uchylenie decyzji z dnia [...]r. byłoby niewątpliwie sprzeczne z przepisami art. 27 ust.1 pkt 3 i ust.2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, gdyż E. G. wypowiedziała umowę o pracę. E. G. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako wydanych z naruszeniem prawa. Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 23 ust.5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu miała prawo wyboru podstawy przyznania zasiłku tj. mogła uzyskać zasiłek na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 1 i 2a albo na podstawie art. 23 ust.2 pkt 2 ustawy. Zdaniem skarżącej, w tym drugim przypadku sposób rozwiązania stosunku pracy nie ma znaczenia i art. 27 ust.1 pkt 3 ustawy nie powinien mieć zastosowania. Skarżąca wskazała też, że po urlopie wychowawczym nie mogła wrócić na swoje stanowisko pracy, dlatego zgodziła się na rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron, a nie jak błędnie określił pracodawca na świadectwie pracy z art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu pracy. W ocenie skarżącej winna być zakwalifikowana jako osoba po urlopie wychowawczym a nie po zatrudnieniu, co skutkuje przyznaniem prawa do zasiłku po 7 dniach, czyli od [...]r. W dalszej części skargi skarżąca zarzuciła, że organy nie uwzględniły istotnej okoliczności, iż rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania. Skarżąca pracowała w firmie [...], ale stanowisko pracy znajdowało się w hali targowej w [...]. W tym czasie w [...] wynajmowała "na czarno pokój" po urodzeniu najmłodszych dzieci sytuacja się zmieniła i skarżąca nie mogła już dojeżdżać do pracy ok. [...] km tj. ze stałego miejsca zamieszkania w [...]. W tych okolicznościach, zdaniem skarżącej, oczywisty jest związek przyczynowo-skutkowy takiego a nie innego rozwiązania stosunku pracy, a słuszny interes strony przemawia za uwzględnieniem wniosku o zmianę krzywdzących decyzji . Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca dopiero w skardze podniosła zarzut wskazania przez pracodawcę niewłaściwej podstawy prawnej rozwiązania umowy o pracę, wcześniej nie kwestionowała zapisu w świadectwie pracy. Z akt sprawy nie wynika również, że występowała do pracodawcy z wnioskiem o sprostowanie świadectwa pracy, jak również nie występowała do sądu pracy z żądaniem sprostowania świadectwa w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jedną z zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 16 § 1 /zdanie 1/ zasada niewzruszalności ostatecznych decyzji administracyjnych, a zgodnie z art. 16 § 1 /zdanie 2/ tegoż kodeksu uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności oraz wzruszenie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach enumeratywnie wymienionych w kodeksie postępowania administracyjnego. Z wyjątkowego charakteru art. 16 § 1 kpa wynika, że przepisy kodeksu administracyjnego dające podstawę do wzruszenia decyzji ostatecznych, nie mogą być w żadnym przypadku interpretowane rozszerzająco. W tym miejscu wyjaśnić należy, że wśród przepisów umożliwiających weryfikację decyzji ostatecznej wyróżnić trzeba takie, które pozwalają na zmianę lub uchylenie decyzji niewadliwych albo dotkniętych wadami niekwalifikowanymi /art. 154 i art. 155 kpa/ oraz takie przepisy, które pozwalają na wzruszenie decyzji ostatecznej dotkniętej wadą kwalifikowaną /art. 145 § 1 i art. 156 § 1 kpa/. Wprawdzie skarżąca swój wniosek z dnia [...]r. oparła o przepis art. 154 kpa, zaś organy orzekające rozpatrzyły sprawę w trybie art. 155 kpa, jednakże brak jest podstaw do uznania, że doszło z tego powodu do istotnego naruszenia prawa. Zauważyć bowiem trzeba, że wniosek odnosił się do dwóch decyzji, z których jedna /z dnia [...]r./ przyznawała skarżącej pewne prawa, zaś wskutek wydania decyzji z dnia [...]r. w części odmawiającej przyznania prawa do zasiłku, skarżąca prawa nie nabyła. W tej sytuacji wniosek powinien być rozpatrzony zarówno w aspekcie art. 154 kpa jak i art, 155 kpa. Jednakże z uwagi na zbliżone przesłanki weryfikacji decyzji w obu tych trybach, uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Przedmiotem skargi jest decyzja wydana a w trybie nadzwyczajnym, to jest w trybie art. 155 kpa. Zgodnie z art. 155 kpa, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Należy wskazać, że postępowanie wszczęte i prowadzone na podstawie art. 155 kpa nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostateczną decyzją, lecz jego celem jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki podyktowane interesem społecznym lub słusznym interesem strony, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. W trybie art. 155 kpa mogą być zmieniane decyzje mające charakter uznaniowy lub decyzje przy wydaniu których organ ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem. Zauważyć trzeba, że większość przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tekst jednolity Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 ze zm./, nie zawiera tzw. "luzu decyzyjnego" i są to przepisy bezwzględnie obowiązujące /ius cogens/. Do takich przypadków zawierających normy bezwzględnie obowiązujące niewątpliwie należą przepisy art. 23 ust.1 pkt 2 i art. 27 ust.1 pkt 3 tej ustawy. Dlatego za zgodne z prawem uznać należy stanowisko organu odwoławczego, że nie jest dopuszczalna zmiana bądź uchylenie wskazanych we wniosku decyzji w trybie art. 155 kpa, czego domagała się skarżąca, bowiem uwzględnienie Jej wniosku nawet przy założeniu, że przemawiałby za tym słuszny interes strony, prowadziłoby do naruszenia przepisów prawa na podstawie, których decyzje te zostały wydane. Z tych wszystkich przyczyn nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm./ orzekł jak w sentencji.