II SA/Sz 273/10
WyrokWSA w Szczecinie2010-07-13
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy zwolniony z czynnej służby wojskowej z powodu trwałej niezdolności do służby ma prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za okres dłuższy niż trzy lata poprzedzające rok zwolnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z art. 95 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej za urlop niewykorzystany w roku zwolnienia oraz za lata poprzednie, ale nie więcej niż za trzy lata wstecz od momentu zwolnienia. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że należy uwzględnić okres dłuższy niż trzy lata, uznając, że przepis ten nie pozostawia dowolności w interpretacji.Stan faktyczny
Skarżący, C.S., został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z powodu trwałej niezdolności do służby. Organ I instancji przyznał mu odprawę pieniężną, ekwiwalent za urlop wypoczynkowy i dodatkowe uposażenie roczne. Skarżący odwołał się od decyzji w części dotyczącej ekwiwalentu za urlop, twierdząc, że wyliczona ilość dni niewykorzystanego urlopu jest niezgodna ze stanem faktycznym i poniósł stratę finansową. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, ograniczając prawo do ekwiwalentu za urlop do trzech lat wstecz od momentu zwolnienia. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc zarzuty dotyczące błędnego wyliczenia dni urlopu i naruszenia przepisów Konstytucji RP oraz Kodeksu pracy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II Sz na rozprawie w dniu 1 lipca 2010r. sprawy ze skargi C. S. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie należności związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej oddala skargę
Zaskarżoną przez C.S. decyzją z dnia [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień w [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm), oraz art. art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, art. 95 pkt 1, 2 i 3 w zw. z art. 83 ust. 2, art. 97 i art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 141, poz. 892 z późn. zm.) przyznał C.Z. :
1. odprawę pieniężną w wysokości [...] % uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, w kwocie [...]zł;
2. ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy w ilości [...] dni - w kwocie [...] zł;
3. [...] dodatkowego uposażenia rocznego za [...] r., tj. w wysokości proporcjonalnej do liczby miesięcy kalendarzowych, za które żołnierzowi przysługuje uposażenie miesięczne w pełnej wysokości - w kwocie [...] zł.
Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji, C.S. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] r. na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień z dnia [...], wskutek orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej.
Skarżący pełnił nieprzerwanie czynną służbę wojskową przez okres [...] dni, co uprawniło, zgodnie z treścią art. 94 ust. 3 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, do przyznania odprawy w wysokości [...]% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego
w ostatnim dniu pełnienia służby w kwocie [...] zł.
Ponadto, na podstawie art. 95 pkt 2 wyżej powołanej ustawy, organ przyznał stronie ekwiwalent pieniężny w wysokości [...] zł za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, w roku zwolnienia ze służby, oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za 3 lata. Dodatkowo na podstawie art. 95 pkt 3 w zw. z art. 83 ust. 2 w/w ustawy, organ przyznał C.S. dodatkowe uposażenie roczne w wysokości [...]zł.
C.S. złożył odwołanie od powyższej decyzji w części dotyczącej wysokości przyznanego ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Według strony wyliczona przez organ ilość dni niewykorzystanego urlopu jest niezgodna ze stanem faktycznym i zgodnie z treścią decyzji wynosi [...] dni, a faktycznie winna wynosić [...] dni. Ze względu na "fałszywy zapis", strona twierdzi, że poniosła stratę finansową w wysokości [...] ostatniego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami charakterze stałym tj. kwotę [...] zł. W związku z powyższym C.S. wniósł o spowodowanie korekty w powyższej decyzji i wypłacenie mu kwoty za [...] dni niewykorzystanego urlopu.
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w związku z art. 95 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych po rozpatrzeniu odwołania C.S. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].
Uzasadniając podstawy podjętej decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 95 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, przysługuje ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż trzy lata.
Analizując posiadane dokumenty ewidencyjne organ II instancji przyznał rację C.S. odnośnie ilości wszystkich dni niewykorzystanego urlopu, gdyż faktyczna ilość dni na dzień zwolnienia urlopu przedstawiała się następująco:
1 [...],
Suma tych dni wynosiła sumarycznie [...] dni. Jednakże - jak zauważył organ
II instancji - przedmiotem decyzji z dnia [...]r. nie było ustalenie sumarycznej ilości niewykorzystanego urlopu, a ustalenie prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy.
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wyjaśnił, że uprawnienie do przedmiotowego ekwiwalentu żołnierz nabył z chwilą zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, które nastąpiło w [...]r. i w tym też roku nabył on prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, natomiast wspomnianymi latami poprzednimi są w tym przypadku [...] i tylko za ten okres przysługuje stronie przedmiotowy ekwiwalent pieniężny. Tym samym C.S. nie nabył prawa do ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy i dodatkowy urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku [...].
C.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego .
W uzasadnieniu skargi C.S. wskazał, że organ odwoławczy przyznał mu rację odnośnie ilości niewykorzystanych dni urlopu. Sumaryczna ilość niewykorzystanego urlopu wynosiła [...] dni, natomiast ekwiwalent wypłacono tylko za [...] dni. Skarżący powołał fakt nienagannie pełnionej służby oraz przebytą chorobę, która skutkowała orzeczeniem komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do pełnienia służby wojskowej, uznając skarżącego za inwalidę trzeciej grupy w związku ze służbą. W dokumentach sporządzonych przez organy wojskowe nie uwzględniono okresu [...] dni niewykorzystanego urlopu dodatkowego, zdaniem skarżącego, mogło w tej sytuacji dojść do naruszenia art. 271 Kodeksu karnego. Ponadto na poparcie swojej skargi C.S. powołał się na wynikającą z art. 24 Konstytucji RP ochronę prawa pracownika oraz na wynikające z art. 171 Kodeksu pracy prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, w przypadku rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Skarżący powołuje się także na wynikającą z art. 31 Konstytucji RP zasadę nakazującą organom administracji publicznej pogłębianie zaufania obywatela do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wynikające z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wskazał, że nie bez znaczenia w przedmiotowej sprawie jest również i to, że skarżący po likwidacji Wojskowych Służb Informacyjnych, w których pełnił służbę, pozostawał w rezerwie kadrowej od [...]r. i miał wyjątkowo sprzyjające warunki do wykorzystania zarówno zaległych jak i bieżących urlopów wypoczynkowych.
Dla oceny postępowania organów administracji ważne jest także to, że skarżący orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] Nr [...] uznany został za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Skutkiem tego był obowiązek Wojskowego Komendanta Uzupełnień zwolnienia skarżącego z wykonywania obowiązków służbowych, o czym stanowi § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 i z 2009r. Nr 216, poz. 1680).
Natomiast według § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 138, poz. 1465) żołnierzowi uznanemu przez wojskową komisję lekarską za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej nie można było udzielić urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego urlopu wypoczynkowego.
Pismem z dnia [...]r. C.S. ustosunkował się do treści odpowiedzi na skargę i wskazał, że będąc w rezerwie kadrowej nie decydował samowolnie o terminie urlopu, bowiem nadal pozostawał w relacjach przełożonych podwładny. Zdaniem skarżącego organ w ogóle nie odniósł się do przepisów dotyczących obowiązków prawnych przełożonego wobec podwładnego oraz trybu
i terminu realizacji tego prawa przez żołnierza zawodowego. Skarżący zauważył, że organ nie odniósł się do zarzutu o nieprawdziwych danych dotyczących urlopu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
W zakresie swej jurysdykcji, określonej przez art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez ocenę działań organów administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem i to zarówno w zakresie przepisów postępowania administracyjnego, jak i przepisów prawa materialnego. Dokonana kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej C.S. według powyższych kryteriów doprowadziła Sąd do wniosku, że decyzja w przedmiocie ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy jest zgodna z prawem.
Na wstępie należy wyjaśnić, że przedmiotowa decyzja dotyczy ustalenia praw pracowniczych żołnierza zawodowego do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Istota stosunku służby ma charakter szczególny, a jej wykonywanie
i wynikające z tego tytułu prawa i obowiązki żołnierza zawodowego podlegają odrębnej od Kodeksu pracy regulacji ustawowej. Dla przedmiotowej sprawy podstawowe znaczenie będą miały zapisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), a w szczególności art. 95 pkt 2 ustawy, który stanowi, że żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługuje należność pieniężna w postaci ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata.
Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika uprawnienie żołnierza zawodowego, związane ze zwolnieniem ze służby wojskowej, do ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, którego żołnierz nie wykorzystał w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, jednakże nie więcej niż 3 lata wstecz od momentu zwolnienia z pełnienia zawodowej służby wojskowej.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że sytuacja taka wystąpiła. Skarżący C.S. mocą rozkazu personalnego Komendanta WKU z dnia [...], z dniem [...]r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w skutek orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Zatem niezależnie od odprawy pieniężnej (art. 94 ustawy), której wysokości skarżący nie kwestionuje, przysługuje mu prawo do uzyskania ekwiwalentu pieniężnego za okres niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego wskazany w przepisie art. 95 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Zasadniczym zagadnieniem wymagającym przesądzenia stało się skontrolowanie stanowiska organu II instancji, co do dokonanego ustalenia prawa do ekwiwalentu pieniężnego za wyżej wskazany niewykorzystany czas urlopu. Skarżący uważa, że przy ustaleniu wysokości kwoty pieniężnej, należy wziąć pod uwagę wszystkie dni niewykorzystanego urlopu, przysługującego za okres obejmujący lata od [...], w ilości [...] dni. Natomiast organ przyjął, w myśl art. 95 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop przysługuje skarżącemu za okres [...]. w ilości [...] dni, czyli nie uwzględnił niewykorzystanego przez skarżącego urlopu za [...]r., który przysługiwał mu w ilości [...] dni.
Sąd orzekający nie podziela zarzutów skargi. Konstrukcja przepisu art. 95 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie pozostawia dowolności w zakresie oceny stanu faktycznego, interpretacji przepisu, czy też uznania administracyjnego. Koniecznymi przesłankami dla wydania prawidłowej decyzji o wypłacie ekwiwalentu, o którym mowa w art. 95 pkt 2 w/w ustawy jest fakt zwolnienia żołnierza ze służby wojskowej oraz fakt niewykorzystania przez niego urlopu za okres [...] lat wstecz. Wykluczona jest możliwość rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem innych przesłanek, niż przewidziane w tym artykule. Nie mogły tym samym być brane pod uwagę powoływane przez skarżącego powody zwolnienia ze służby (choroba), czy też fakt nienagannie pełnionej służby.
Organ dokonał prawidłowego wyliczenia okresu uprawniającego do przyznania świadczenia w formie ekwiwalentu. Zestawienie dat bez wątpliwości świadczy o tym, że skoro w [...]r. żołnierz został zwolniony ze służby wojskowej, to okresem trzyletnim poprzedzającym tę datę jest odpowiednio rok [...]r. W aktach administracyjnych sprawy C.S. znajduje się zaświadczenie, które w swej treści (pkt 3) zawiera zbiorcze zestawienie ustalonego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego urlopu wypoczynkowego, podpisane przez Starszego Specjalistę Zespołu Obsługi Administracyjno-Personalnej w [...].
W ocenie Sądu, sposób wyliczenia wartości w/w kwoty ekwiwalentu należy uznać za dopuszczalny i czyniący zadość unormowaniu art. 95 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Sporządzone zbiorcze zestawienie ustalonego urlopu wypoczynkowego zostało opisane w sposób jasny i precyzyjny. Jednoznacznie wynika z niego, że w okresie od [...] – uprawniającym do przyznania ekwiwalentu – skarżący nie wykorzystał [...] dni. Wyliczenie jednostkowe kwoty pieniężnej [...] pomnożone przez ilość dni wynikających z zestawienia dało kwotę [...] zł.
Zgodnie z art. 61 ustawy żołnierze zawodowi otrzymują corocznie urlop wypoczynkowy w wymiarze dwudziestu sześciu dni roboczych. Żołnierzowi pełniącemu zawodową służbę wojskową w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia, w zależności od ustalonego stopnia szkodliwości, przysługuje również dodatkowy urlop wypoczynkowy (art. 62 ust. 2 w/w ustawy).
Jeżeli ważne względy służbowe nie pozwalają na udzielenie żołnierzowi zawodowemu urlopu wypoczynkowego w całości lub części w danym roku, dowódca jednostki wojskowej jest zobowiązany skierować żołnierza na przesunięty urlop wypoczynkowy, aby wykorzystał go najpóźniej w terminie określonym w ust. 2.
Brzmienie zacytowanego przepisu jednoznacznie wskazuje, że prawo do urlopu dotyczy żołnierza zawodowego, co oznacza, że nie jest uwarunkowane wykonywaniem obowiązków służbowych (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 marca 2007r.,sygn. akt II SA/Bd 71/07 opublikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA - www.nsa.gov.pl).
Skarżący miał więc gwarantowane ustawą prawo do wykorzystania przedmiotowego urlopu za [...]r. i jak słusznie zauważył organ, miał stworzoną możliwość do jego wykorzystania jeszcze w [...]r. i w kolejnych latach. Przykładem niech będzie okres pozostawiania skarżącego w rezerwie kadrowej ([...].), czyli przez okres prawie dwóch lat.
W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji I instancji spełnia wszelkie wymagania stawiane mu przez przepis art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzja zawiera prawidłowe przywołanie podstawy prawnej, wywód w zakresie wykładni zastosowanych przepisów prawa, ustalony przez organ, niewadliwie, stan faktyczny sprawy, powołanie się na materiał dowodowy oraz ustosunkowanie do zarzutów odwołania. Tak więc chybiony jest zarzut skargi naruszenia zaskarżoną decyzją art. 8 i art. 31 Konstytucji RP, czy też zarzut przedstawiania fałszywych danych.
Sąd, działając z urzędu uznał, że stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie było prawidłowe. Organy obu instancji przyjęły, że zgodnie z art. 95 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych okres uprawniający do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego obejmuje trzy lata od roku zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby. Przyjęcie innego okresu obliczeniowego skutkowałby wydaniem decyzji z naruszeniem tego przepisu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło