II SA/Sz 276/14

WyrokWSA w Szczecinie2014-11-27

Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do weryfikacji oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu legalizacyjnym, zwłaszcza gdy prawo to jest kwestionowane przez zarządcę nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do weryfikacji oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jeśli prawo to jest kwestionowane w toku postępowania. Oświadczenie to jest środkiem dowodowym, który może zostać obalony, a organ nie może bezkrytycznie przyjmować jego treści, zwłaszcza gdy istnieją wątpliwości co do rzeczywistego stanu prawnego, poparte materiałem dowodowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanego garażu dwustanowiskowego na działce Skarbu Państwa, będącej w zarządzie Nadleśnictwa. Inwestorzy przedłożyli oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzję o warunkach zabudowy i projekt budowlany. Nadleśnictwo, jako zarządca nieruchomości, zakwestionowało prawo inwestorów do dysponowania nieruchomością, wskazując, że udzielona zgoda dotyczyła budowy wiaty, a nie garażu, i nie była zgodna z umową dzierżawy. Organy nadzoru budowlanego obu instancji ustaliły opłatę legalizacyjną, nie weryfikując szczegółowo prawa inwestorów do dysponowania nieruchomością.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Nadleśnictwa na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Nadleśnictwa kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. nr[...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 49 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 59f ust. 1 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o ustaleniu R. C. i J. C. opłaty legalizacyjnej w kwocie [...] zł z tytułu budowy budynku garażowego, położonego na terenie działki nr[...] , obręb [...] , gmina [...] , bez wymaganego pozwolenia właściwego organu architektoniczno-budowlanego. Powyższa decyzja organu odwoławczego zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego przez J. C. i R. C.. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. stwierdzono, że na terenie działki nr[...] , obręb [...] , istnieje budynek garażowy dwustanowiskowy o konstrukcji drewnianej bez jakichkolwiek instalacji, z dachem dwuspadowym pokrytym onduliną, wybudowany w [...] r. bez wymaganego przepisami prawa stosownego pozwolenia. Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji, w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowalne, zobowiązał R C. oraz J. C. do wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia ww. obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, tj. przedłożenia: 1) zaświadczenia organu właściwego w sprawach dotyczących zgodności ww. budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, wykonany przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i aktualne zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, 3) oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialność karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. W wykonaniu powyższego postanowienia organowi przedłożono: decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. ustalającą na rzecz R.C. warunki zabudowy dla ww. inwestycji, projekt budowlany dr inż. arch. M. P. i sporządzone na urzędowych formularzach oświadczenia J. C. oraz R. C. z dnia [...] r. o dysponowaniu przedmiotową nieruchomością na cele budowlane. Po stwierdzeniu wykonania nałożonego obowiązku w sprawie wybudowanego budynku garażowego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] ustalił dla inwestora, tj. R. C. i J. C., opłatę legalizacyjną w kwocie [..] zł. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosło Nadleśnictwo , będące zarządcą nieruchomości należącej do Skarbu Państwa, w obrębie której dokonano samowoli budowlanej. Składający zażalenie zakwestionował fakt posiadania przez inwestorów prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wyjaśnił, że pomiędzy Skarbem Państwa - Nadleśnictwem a E. i R. C. dnia [...] r. została zawarta umowa najmu nieruchomości, na której został samowolnie postawiony przedmiotowy obiekt budowlany. Powołując się na treść umowy, składający zażalenie podniósł brak możliwości wznoszenia jakichkolwiek obiektów bez zgody wynajmującego wyrażonej na piśmie. Zaznaczył, że na mocy umowy z dnia [...] r. w miejsce E.C. w stosunek najmu wstąpił J. C.. Wskazana umowa została rozwiązana a następnie, dnia [...] r. została zawarta umowa dzierżawy analogicznie regulująca kwestię zmian dokonywanych na przedmiotowej nieruchomości, czyli wyłącznie za uprzednią pisemną zgodą wydzierżawiającego. Nadleśnictwo zwróciło uwagę, że wprawdzie w piśmie z dnia [...] r. wydano zgodę R. C., na jego wniosek z dnia [...] r., na wzniesienia jednego obiektu, ale w postaci wiaty, a nie garażu. W dalszej części zażalenia zarzucono, że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, aby organ I instancji przeprowadził należyte badanie w zakresie: zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz czy projekt budowlany został wykonany przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, we wskazanym na wstępie postanowieniu, nie podzielił zarzutów zażalenia, utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ, po przytoczeniu treści art. 48 ust. 1, 2, 3, 5 i art. 49 ustawy - Prawo budowalne stwierdził, że kwestionowana inwestycja została zrealizowana bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, przy tym jest zgodna z postanowieniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, zaś inwestor przedłożył wymagane prawem dokumenty, w tym kompletny projekt budowlany. Odnosząc się do zarzutów zażalenia, organ II instancji podkreślił, iż przepisy Prawa budowlanego upoważniają organy nadzoru budowlanego do zbadania, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, jedynie poprawności sporządzonego projektu budowlanego. Żaden przepis prawa nie upoważnia natomiast organów nadzoru budowlanego do badania zgodności z prawem oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania zajętą nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie takie składane jest na urzędowym formularzu, zawierającym potwierdzenie (dokonane własnoręcznym podpisem) osoby składającej to oświadczenie o świadomości odpowiedzialności karnej za poświadczenie nieprawdy. W przypadku poświadczenia przez inwestora nieprawdy, co do prawa dotyczącego dysponowania nieruchomością na cele budowlane, podlega on wyłącznie odpowiedzialności karnej. Organy nadzoru budowlanego obowiązane byłyby zatem z urzędu uwzględnić okoliczność, iż inwestor nie dysponuje nieruchomością na cele budowlane tylko w razie poświadczenia przez inwestora nieprawdy w tej kwestii, stwierdzonej w prawomocnym wyroku przez właściwy sąd, a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zaistniała. Uznając natomiast za zasadną argumentację zażalenia dotyczącą nieprawidłowości w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy podał, że takie zaniedbanie ze strony organu I instancji nie może skutkować wyeliminowaniem zaskarżonego postanowienia. Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo zaskarżył opisane postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. Strona skarżąca zarzuciła podjętemu rozstrzygnięciu naruszenie: 1)art. 77 § 1, art. 80, art. 124 § 2, art. 107 § 3, art. 126, art. 15, art. 7 oraz art. 8 K.p.a. poprzez poczynienie, w kontekście materiału dowodowego przedstawionego w toku postępowania przez skarżącego, ustaleń w zakresie możliwości przypisania inwestorom w rzeczywistości prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane związane z przedmiotową inwestycją, w tym brak jakiegokolwiek odniesienia się do materiału dowodowego przedstawionego w toku postępowania przez stronę skarżącą, co doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej; 2)art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane w zw. art. 48 ust. 3 pkt 2 tejże ustawy w zw. z art. 77 § 1, art. 80, art. 124 § 2 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 oraz art. 15 K.p.a. poprzez uznanie za właściwe oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przedłożonego przez inwestorów w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika, że nie odpowiada ono rzeczywistemu stanowi faktycznemu sprawy; 3)art. 49 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane w związku z powyższymi naruszeniami ze względu na ustalenie opłaty legalizacyjnej pomimo istnienia nieusuwalnej przeszkody prawnej w postaci braku posiadania przez inwestorów prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane uniemożliwiającej wydanie w przyszłości decyzji zatwierdzającej projekt budowlany, 4)art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane w zw. z art. art. 48 ust. 4 oraz art. 49 ust. 1 ww. ustawy poprzez ustalenie opłaty legalizacyjnej pomimo braku przedłożenia w sprawie decyzji o warunkach zabudowy wydanej na rzecz obojga inwestorów co winno stanowić o niespełnieniu nałożonych obowiązków w wyznaczonym terminie i zastosowaniu art. 48 ust. 4 wskazanej ustawy Prawo budowlane, 5)art. 138 § 2 w zw. z art. 144 K.p.a., z uwagi na brak poczynienia przez organ pierwszej instancji wyczerpujących ustaleń dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, który winien był uchylić to postanowienie i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania. Strona skarżąca podkreśliła, że samo złożenie przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie zwalnia organu administracji od prowadzenia ustaleń co do rzeczywistego stanu rzeczy. Tymczasem Nadleśnictwo w żadnym czasie nie udzieliło jakiejkolwiek pisemnej zgody na zabudowę przedmiotowej nieruchomości dwustanowiskowym budynkiem garażowym, zaś pismo z dnia [...] r., z którego treści inwestorzy błędnie wywodzą możliwość dysponowania nieruchomością na cele budowlane w istocie, dotyczyło jedynie możliwości wzniesienia określonej wiaty. W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik strony skarżącej popierając skargę wskazał na orzeczenie wydane przez WSA w Szczecinie w dniu 30 września 2014 r. II SA/Sz 277/14, w którym Sąd uznał zasadność badania oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, również w toku postępowania legalizacyjnego. Z kolei uczestnik postępowania R.C. wniósł o oddalenie skargi i powołując się na własne pismo z dnia [..] r. oraz odpowiedź Nadleśnictwa z dnia [..] r. wskazał, że było prowadzone postępowanie w kierunku ustalenia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nadto do akt sprawy przedłożył pismo procesowe z dnia [...] r., w którym wyraził pogląd, że pisemna zgoda Nadleśnictwa na budowę wiaty na dzierżawionym terenie jest tożsama ze zgodą na wykorzystanie terenu na cele budowlane, zaś o tym "czy powstanie wiata czy wieżowiec" decydują powołane do tego celu organy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - postanowienia organu pierwszej instancji wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie gdyż ww. postanowienia naruszają prawo, co uzasadniało ich uchylenie. Przedmiotem skargi jest postanowienie ustalające dla R. C. oraz J. C. opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł za wybudowanie, bez pozwolenia właściwego organu architektoniczno-budowlanego, obiektu budowlanego – garażu dwustanowiskowego położonego na działce nr [...] , w obrębie geodezyjnym [...] , gmina[...] . Kwestie samowoli budowlanej jak i możliwości jej zalegalizowania określa art. 48 i 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.- zwanej dalej ustawą). Zgodnie art. 48 ust. 1 ustawy, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie zaś do ust. 2 i ust. 3, jeżeli budowa, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, to właściwy organ wydaje postanowienie, w którym nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 (tj. m. in. oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane). Niespełnienie w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków, skutkuje wydaniem nakazu rozbiórki, natomiast przedłożenie dokumentów, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 4 i 5). Z kolei art. 49 ust. 1 ww. ustawy przewiduje, że właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane - oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Z powyższych przepisów wynika, że warunkiem wymierzenia opłaty legalizacyjnej jest stwierdzenie zarówno faktu popełnienia samowoli budowlanej jak i ustalenie, czy samowola może być zalegalizowana i czy inwestor spełnił określone wymagania i przedłożył stosowne dokumenty. W sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że wybudowany przez R. C. i J. C. garaż dwustanowiskowy na działce nr[..] , w obrębie geodezyjnym [...] , stanowiącej własność Skarbu Państwa, będącej w zarządzie Nadleśnictwa , stanowi samowolę budowlaną, zaś inwestorzy jako dzierżawcy tego terenu przedłożyli dokumenty, o których mowa w postanowieniu z dnia [...] r., w tym oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowalne, decyzję o warunkach zabudowy i projekt budowlany. Kwestią sporną jest natomiast ustalenie, czy zasadnie organ uznał, że w realiach niniejszej sprawy oświadczenie złożone przez inwestorów jest skuteczne i wiążące. Treścią oświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy, jest deklaracja o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, składana pod rygorem odpowiedzialności karnej. W myśl legalnej definicji zawartej w art. 3 pkt 11 ustawy, przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Podkreślenia wymaga, że wyłącznie złożenie prawdziwego oświadczenia o przedmiotowym prawie warunkuje możliwość ustalenia opłaty legalizacyjnej, gdyż postanowienie w tym przedmiocie może być wydane jedynie na rzecz podmiotu, który wykazał, że takim prawem do zabudowy terenu faktycznie dysponuje. Nieuprawnione jest zatem stanowisko organu odwoławczego, że oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie podlega weryfikacji przez organ nadzoru budowlanego. Co do zasady, organ zwolniony jest z obowiązku badania zgodności przedmiotowego oświadczenia ze stanem faktycznym, gdyż stwarza ono domniemanie, że rzeczywiście prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowalne przysługuje osobie składającej takie oświadczenie. Jeżeli jednak przedmiotowe prawo kwestionowane jest w toku postępowania organ zobowiązany jest tę kwestię wyjaśnić nie poprzestając wyłącznie na odnotowaniu faktu złożenia oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowalne (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2012 r., II OSK 2554/10, publ. LEX nr 1145615). Należy zwrócić uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że organ do którego wpływa oświadczenie nie jest związany jego treścią, jako że oświadczenie to nosi cechy środka dowodowego przewidzianego w art. 75 § 2 K.p.a. i jako środek dowodowy podlega badaniu przez organ. Badanie to powinno zmierzać, w razie wątpliwości co do zakresu prawa inwestora, w kierunku ustalenia rzeczywistego stanu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2013 r., II OSK 1997/11, publ. Lex nr 1354916). Organ może przyjąć informacje zawarte w oświadczeniu za prawdziwe, o ile nie są one sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Reasumując stwierdzić należy, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowalne jest kwestią z zakresu prawa administracyjnego i stanowi element stanu faktycznego, który musi być wyjaśniony, w przypadku zaistnienia jakichkolwiek wątpliwości, przez organ nadzoru w ramach postępowania naprawczego, zaś oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania terenem dla celów budowlanych jest środkiem dowodowym, korzystającym co prawda z domniemania, ale które może zostać obalone. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżąca w toku postępowania prowadzonego przez organy I i II instancji kwestionowała oświadczenie inwestorów o prawie do zabudowy nieruchomości, przedkładając dokumenty na potwierdzenie swojego stanowiska w sprawie, zatem rolą organów było dokonanie oceny oświadczeń inwestorów w kontekście całego zgromadzonego materiału dowodowego, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. Zamiast tego bezkrytycznie przyjęto te oświadczenia jako wiążące wskazując, że wyłącznie w przypadku stwierdzenia w prawomocnym wyroku przez sąd poświadczenia nieprawdy w złożonym oświadczeniu, obligowałoby organ do uwzględnienia okoliczności, że inwestor takim prawem nie dysponuje. Odnosząc się do powyższego stanowiska organu odwoławczego podkreślenia wymaga, że o ile przedmiotowe oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej i złożenie nieprawdziwego oświadczenia może stanowić podstawę wszczęcia przez właściwy organ postępowania karnego, tym nie mniej ustawowe odesłanie do przepisów procedury karnej nie wyłącza stosowania zawartych w K.p.a. zasad postępowania, nakładających na rozpoznający sprawę organ obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, tym bardziej że w niniejszym postępowaniu, jak już wyżej wskazano, prawdziwość oświadczenia została zakwestionowana przez zarządcę nieruchomości, który jednoznacznie wskazał, że w żadnym czasie zgody na zabudowę działki nie udzielił (por. wyrok WSA z dnia 30 września 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 277/14). Ze znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy oświadczeń inwestorów z dnia [...] r. wynika, że wywodzą oni swoje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowalne z pisma Nadleśnictwa z dnia [...] r. znak [...] jako wyrażającego zgodę na zabudowę dzierżawionej przez nich nieruchomości. Przy czym nie budzi żadnych wątpliwości, że zarówno w umowie dzierżawy, jak i wcześniejszej umowie najmu, Nadleśnictwo uzależniło dokonywanie zmian w przedmiocie umowy od uprzedniej pisemnej swojej zgody, a zatem oświadczenia powinny podlegać ocenie przez pryzmat ustaleń co do zgody wyrażonej przez Nadleśnictwo. Zgoda ta nie powinna być dorozumiana lecz udzielona w sposób jednoznaczny i upoważniająca danego inwestora do budowy określonego obiektu budowlanego, a więc w realiach niniejszej sprawy - do posadowienia garażu dwustanowiskowego. Wbrew twierdzeniom inwestora, uzyskanie zgody na wybudowanie konkretnego obiektu budowalnego nie statuuje prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na jakiekolwiek cele budowlane. To pisemne oświadczenie woli Nadleśnictwa , jako podmiotu uprawnionego do zarządzania nieruchomością w imieniu Skarbu Państwa, zakreśla granicę omawianego prawa inwestora poprzez upoważnienie go do dysponowania nieruchomością w zakresie takiej zabudowy, która wynika wprost z uzyskanej zgody. Zauważyć należy, że powołane przez inwestorów pismo wyrażało zgodę na wybudowanie na terenie działki należącej do Skarbu Państwa wiaty, a nadto zostało skierowane w odpowiedzi na wniosek jednego z inwestorów, tj. R. C., który to w tamtym okresie był stroną umowy najmu z dnia [...] r. mającej za przedmiot działkę nr[...] , w obrębie geodezyjnym [...] . Tymczasem żaden z organów nadzoru budowalnego nie odniósł się do treści tego pisma jak i nie porównał, czy zawarta w nim zgoda zarządcy nieruchomości odpowiada oświadczeniu o prawie inwestorów do dysponowania nieruchomością złożonym w związku z samowolnie realizowanym obiektem. Nie oceniono także znaczenia tego pisma w kontekście później zawartej umowy dzierżawy pomiędzy inwestorami, a Skarbem Państwa – Nadleśnictwem . Nie zbadano też, czy inwestor posiada lub akta sprawy zawierały jakiekolwiek inne pismo Nadleśnictwa , które mogłoby być uznane za upoważnienie do zabudowy danego terenu garażem dwustanowiskowym, będącym przedmiotem postępowania legalizacyjnego. W rezultacie nie sposób uznać, aby stan faktyczny sprawy został w sposób prawidłowy ustalony, skoro organy nie dokonały weryfikacji treści oświadczeń inwestorów o prawie do dysponowania nieruchomością, pomimo, że w aktach administracyjnych sprawy znajdują się wskazane umowy cywilnoprawne najmu jak i dzierżawy, wnioski inwestorów skierowane do Nadleśnictwa (w tym z dnia z dnia [...] r. i z dnia [..] r.), odpowiedzi na te wnioski (tj. pisma z dnia [...] r. i [...] r.) oraz inne pisma stron składane w toku postępowania w celu uzasadnienia swojego stanowiska w sprawie. Wobec powyższego rację należy przyznać stronie skarżącej, że organy nie zbadały możliwości przypisania inwestorom w rzeczywistości prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowalne. Sąd nie jest władny do dokonywania tych ustaleń za organ. Z kolei okoliczność, że decyzja o warunkach zabudowy została wydana wyłącznie na rzecz jednego z inwestorów nie stanowi o naruszeniu prawa. Decyzja ustalająca warunki zabudowy, chociaż zaadresowana jest do konkretnego wnioskodawcy, to jednak dotyczy nie tyle jego uprawnień, lecz dopuszczalności określonego rodzaju zamierzenia inwestycyjnego, zaś art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy nie określa, aby adresatem decyzji musiał być ten sam podmiot, w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie legalizacyjne. Reasumując stwierdzić należy, że niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia dotyczących uprawnienia inwestorów do dysponowania nieruchomością na cele budowalne, stanowi o naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 oraz art. 80, a w konsekwencji art. 107 § 3 K.p.a., mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organy winny zatem, dążąc do ustalenia prawdy obiektywnej, zbadać kwestię prawa inwestorów do dysponowania przedmiotową nieruchomością na konkretne cele budowlane, w tym dokonać oceny stanowiska zarządcy nieruchomości i inwestorów w tym przedmiocie oraz oświadczeń z dnia [...] r. w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a następnie wydać stosowne rozstrzygnięcie odpowiadające dokonanym ustaleniom faktycznym. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w pkt I wyroku. W przedmiocie wykonalności Sąd orzekł zgodnie z art. 152 ww. ustawy, zaś o kosztach orzekł stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło